Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV KK 462/25 Generato dall'IA

Supreme Court voids a combined sentence due to violating the principle of res judicata regarding identical convictions.

Numero d'incarto IV KK 462/25
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the lower court's combined sentence for creating a double jeopardy situation with a prior valid judgment. The defendant had already received a final combined sentence covering identical convictions, yet the lower court issued a second combined sentence encompassing the same crimes. The court ruled that issuing a second combined sentence when one already exists for the same convictions violates the principle of res judicata under Article 17 § 1 point 7 of the Code of Criminal Procedure.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.; Art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.: A second final combined sentence covering the same convictions as a prior valid combined sentence constitutes a violation of the principle of res judicata and is subject to cassation.

Parole chiave

Generato dall'IA
res judicata combined sentence double jeopardy final judgment cassation procedure principle of legal certainty identical convictions precedenti penali rilevanti

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umarza postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego;
Art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.
z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw.
Art. 537 § 2 k.p.k.
w zakresie dotyczącym utworzenia węzła kary łącznej pozbawienia wolności (pkt I i II) i na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. w zw.
Art. 535 § 5 k.p.k.
w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.), kasacji wniesionej na niekorzyść skazanej przez Prokuratora Generalnego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z dnia 1 sierpnia 2025 r., sygn.
Art. 632 pkt 2 k.p.k.
Rozstrzygnięcie o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego oparto na przepisie art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw.
Art. 637a k.p.k.
z art. 637a k.p.k. i art.
Art. 638 k.p.k.
i art. 638 k.p.k. Małgorzata Bednarek Antoni Bojańczyk Anna Dziergawka [WB][r.g.]
art. 535 § 5 k.p.k
w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.), kasacji wniesionej na niekorzyść skazanej przez Prokuratora Generalnego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z dnia 1 sierpnia 2025 r., sygn.
art. 537 § 2 k.p.k
w zakresie dotyczącym utworzenia węzła kary łącznej pozbawienia wolności (pkt I i II) i na podstawie art. 537 § 2 k.p.k.
art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k
z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
II KK 149/11
Supreme Court dismisses joint sentence appeal due to violation of res judicata and lack of need for new ruling.
III KO 80/09
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2010 r., III KO 80/09, OSNwSK 2010, Nr 1, poz.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

IV KK 462/25 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 marca 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Małgorzata Bednarek‎SSN Anna Dziergawka w sprawie R.K., skazanej wyrokiem łącznym po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2026 r. w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.), kasacji wniesionej na niekorzyść skazanej przez Prokuratora Generalnego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z dnia 1 sierpnia 2025 r., sygn. akt IX K 280/25 1. uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. w zakresie dotyczącym utworzenia węzła kary łącznej pozbawienia wolności (pkt I i II) i na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umarza postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego;

2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. Małgorzata Bednarek Antoni Bojańczyk Anna Dziergawka

UZASADNIENIE

Wyrokiem łącznym z dnia 1 sierpnia 2025 r., sygn. akt IX K 280/25, Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej w sprawie R.K. skazanej prawomocnymi wyrokami Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej:1.wyrokiem z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt III K 1654/22, za ciąg przestępstw z art. 279 § 1 k.k. popełnionych w dniach: 16 kwietnia 2021 r. i 19 kwietnia 2021 r., przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k., na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata, której wykonanie zostało zarządzone postanowieniem z dnia 13 września 2024 r., sygn. akt III 1 Ko 1713/24; kara nie została wykonana;2.wyrokiem nakazowym z dnia 29 marca 2023 r., sygn. akt III K 1732/22, za przestępstwo z art. 270 § 1 k.k., popełnione w nieustalonym czasie, nie później niż do dnia 29 października 2015 r., na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz za ciąg przestępstw z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. popełnionych w okresie od dnia 8 lipca 2022 r. do 29 lipca 2022 r. i w okresie od 8 sierpnia 2022 r. do dnia 2 listopada 2022 r., przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k., na karę 9 miesięcy pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 10 zł każda; w miejsce kar jednostkowych orzeczono karę łączną roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat, której wykonanie zostało zarządzone postanowieniem z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. akt III 1 Ko 1339/24 zaś postanowieniem z dnia 17 stycznia 2025 r., sygn. akt III 1 Ko 1692/24 zarządzona została zastępcza kara 50 dni pozbawienia wolności w zamian za nieuiszczoną grzywnę; kary nie zostały wykonane;3.wyrokiem z dnia 13 maja 2024 r., sygn. akt IX K 1100/23, za: przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. popełnione w dniu 31 lipca 2023 r., na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz za dwa ciągi przestępstw z art. 279 § 1 k.k. i innych popełnione w dniu 31 lipca 2023 r., przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k., na karę roku pozbawienia wolności; w miejsce kar jednostkowych wymierzono karę łączną roku i 1 miesiąca pozbawienia wolności, którą skazana odbyła w całości,na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami opisanymi w pkt 1 i 2 i orzekł w ich miejsce karę łączną roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt I), na poczet której zaliczył skazanej okres dotychczas wykonanej kary w sprawie o sygn. akt III K 1654/22 od dnia 20 lipca 2025 r. godz. 11:30 do dnia 1 sierpnia 2025 r. (art. 577 k.p.k.) (pkt II), umorzył postępowanie w pozostałym zakresie (art. 572 k.p.k.) (pkt III), a także rozstrzygnął o kosztach sądowych i wynagrodzeniu obrońcy za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skazanej z urzędu (pkt IV i V) (k. 59 akt sprawy IX K 280/25).Wyrok łączny nie został zaskarżony apelacją przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 10 września 2025 r., w pierwszej instancji (k. 66 akt sprawy IX K 280/25).Od powyższego wyroku kasację na niekorzyść skazanej wniósł Prokurator Generalny.

Zaskarżył go w części dotyczącej utworzenia węzła kary łącznej pozbawienia wolności (pkt I i II) i zarzucił rażące naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, tj. art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., stanowiące bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., polegające na wydaniu w dniu 1 sierpnia 2025 r. wyroku łącznego, który uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego w dniu 10 września 2025 r. oraz orzeczeniu kary łącznej 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, obejmującej kary wymierzone wobec R.K. wyrokami Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej o sygn. akt:

III K 1654/22 i III K 1732/22, podczas gdy postępowanie w tym samym przedmiocie, co do tych samych wyroków tej samej osoby zostało wcześniej zakończone wydaniem przez Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej w dniu 21 lipca 2025 r., pod sygn. akt III K 303/25 wyroku łącznego, który uprawomocnił się w dniu 29 lipca 2025 r.W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie orzeczenia w zaskarżonej części i na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, w związku z czym mogła być w całości uwzględniona na posiedzeniu w oparciu o przepis art. 535 § 5 k.p.k.W pełni podzielić należy stanowisko Prokuratora Generalnego, że w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisów wskazanych w zarzucie kasacji, co z uwagi na charakter tych uchybień i ich następstwa - miało istotny wpływ na treść wyroku.Niewątpliwie w dniu wyrokowania przez Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej, tj. 1 sierpnia 2025 r.

 na co słusznie zwraca uwagę autor kasacji  w obrocie prawnym funkcjonował już prawomocny wyrok łączny tego Sądu wydany w dniu 21 lipca 2025 r. w sprawie o sygn. akt III K 303/25, który węzłem kary łącznej obejmował kary orzeczone tymi samymi wyrokami Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej, tj. III K 1654/22 i III K 1732/22, a w ich miejsce wymierzono karę łączną roku i 9 miesięcy pozbawienia wolności, czyli o 3 miesiące wyższą niż w kwestionowanym orzeczeniu, co przesądziło o słusznym kierunku wniesienia kasacji, na niekorzyść skazanej.

W tym miejscu należy też dostrzec, że postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego w sprawie o sygn. akt III K 303/25 było prowadzone w węższym zakresie niż postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego w sprawie o sygn. akt IX K 280/25 i nie objęło kar jednostkowych orzeczonych w wyroku o sygn. akt IX K 1100/23, co słusznie skutkowało zaskarżeniem wyroku łącznego o sygn. akt IX K 280/25 jedynie w części będącej już przedmiotem wcześniejszego prawomocnego rozstrzygnięcia innego Sądu. Natomiast umorzenie postępowania co do wyroku o sygn. akt IX K 1100/25, na podstawie art. 572 k.p.k., w pkt.

III wyrok łącznego o sygn. akt IX K 280/25 było w pełni zasadne, gdyż przypisane tam skazanej przestępstwa nie pozostawały w żadnym realnym zbiegu z innymi czynami zabronionymi będącymi przedmiotem analizy tego Sądu. Wyrok łączny wydany w dniu 21 lipca 2025 r. w sprawie o sygn. akt III K 303/25 nie został zaskarżony apelacją przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 29 lipca 2025 r., w pierwszej instancji (zob. wyrok łączny k. 77 akt sprawy IX K 280/25). Tym samym od tego dnia, tj. 29 lipca 2025 r., zaistniała negatywna przesłanka procesowa z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w postaci rei iudicatae dla przyszłych rozstrzygnięć w przedmiocie kary łącznej, która miałaby obejmować te same skazania.

W tej sytuacji wydanie drugiego wyroku łącznego w dniu 1 sierpnia 2025 r. w sprawie o sygn. akt IX K 280/25, który uprawomocnił się w dniu 10 września 2025 r. i orzeczenie kary łącznej 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, obejmującej kary wymierzone wobec R. K. wyrokami Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej o sygn. akt: III K 1654/22 i III K 1732/22, stanowiło uchybienie o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. I jak słusznie zauważa skarżący, niczego w tej sytuacji nie zmienia fakt, że orzekając w przedmiocie wyroków łącznych Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej rozstrzygał w każdej ze spraw w odmiennej konfiguracji przedmiotowej, bowiem finalnie połączył w obu rozstrzygnięciach kary z tych samych wyroków.Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w sytuacji, gdy wobec tej samej osoby zapadły dwa prawomocne wyroki łączne, obejmujące te same skazania, które objęte były tym węzłem w wyroku, który uprawomocnił się wcześniej, drugi z tych wyroków dotknięty jest w tym zakresie rażącym naruszeniem prawa, zaliczanym do tzw. bezwzględnych przyczyn uchylenia orzeczenia, przewidzianym w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. określanym jako naruszenie powagi rzeczy osądzonej (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.).

Taka sytuacja stanowi ujemną przesłankę procesową, przewidzianą w przepisie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., w zakresie wydania kolejnego orzeczenia w tym przedmiocie w przypadku, gdy w orzeczeniu wydawanym później miało dojść do rozstrzygnięcia tego, czy dokładnie te same skazania za czyny jednostkowe spełniają warunki do objęcia ich węzłem kary łącznej w wyroku łącznym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2011 r., II KK 149/11). Tego stanowiska nie podważa dyspozycja art. 575 § 1 k.p.k., przewidująca, że jeżeli po wydaniu wyroku łącznego zachodzi potrzeba wydania nowego wyroku łącznego, z chwilą jego uprawomocnienia poprzedni wyrok łączny traci moc.

Rzecz w tym bowiem, że w omawianej sytuacji nie zachodziła żadna potrzeba wydania nowego wyroku łącznego obejmującego wymienione wyżej skazania (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2010 r., III KO 80/09, OSNwSK 2010, Nr 1, poz. 1709).Z uwagi na powyższe, należało przychylić się do wniosku kasacji Prokuratora Generalnego, tj. uchylić wyrok w zaskarżonej części, tj. w zakresie dotyczącym utworzenia węzła kary łącznej pozbawienia wolności (pkt I i II) i na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzyć postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego.

Rozstrzygnięcie o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego oparto na przepisie art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. i art. 638 k.p.k. Małgorzata Bednarek Antoni Bojańczyk Anna Dziergawka [WB][r.g.]