Supreme Court excludes judge from case due to official service relationship with prosecutor signing appeal.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court granted a request to exclude Judge Małgorzata Bednarek from hearing a specific case. The General Prosecutor's Office filed an appeal, which was signed by a Deputy Prosecutor General who had a strict official supervisory relationship with the judge. The court ruled that this close service connection created reasonable doubts about the judge's impartiality in the eyes of an external observer.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 41 § 1 k.p.k.; Art. 42 § 1, 4 k.p.k.: The court must exclude a judge if their official service relationship with a party or their representative creates reasonable doubts regarding the judge's impartiality.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV KK 439/22 POSTANOWIENIE Dnia 25 listopada 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie K. R. po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 25 listopada 2022 r. oświadczenia Sędziego Sądu Najwyższego M. B. o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt IV KK 439/22, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił wyłączyć Sędziego Sądu Najwyższego Małgorzatę Bednarek od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt IV KK 439/22. UZASADNIENIEDo Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja Prokuratora Generalnego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju z dnia 18 października 2021 r., sygn. akt II K [...], w której został podniesiony zarzut o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.Przedmiotowa sprawa została przydzielona do rozpoznania Sędziemu Sądu Najwyższego M.
B., która w oświadczeniu z dnia 26 października 2022 r. wskazała, że kasację w sprawie podpisała, z upoważnienia Prokuratora Generalnego, Zastępca Prokuratora Generalnego – B. M., która w czasie, gdy M. B. pełniła funkcję Naczelnika Śląskiego Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej Prokuratury Krajowej w Katowicach nadzorowała ten Wydział Prokuratury Krajowej w Katowicach. Autorka oświadczenia podkreśliła, że co prawda nie utrzymywała z prokurator B. M. bliskich kontaktów towarzyskich, jednak łączyły ją ścisłe relacje służbowe.
W ocenie SSN M. B. okoliczność ta może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w tej konkretnej sprawie nie tylko u stron postępowania, ale może ona budzić u postronnego obserwatora tego rodzaju wątpliwości, o których mowa w art. 41 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.W oparciu o oświadczenie SSN M. B. należało wyłączyć ją od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt IV KK 439/22.Pojęcie bezstronności na gruncie art. 41 § 1 k.p.k. należy rozumieć jako obiektywną bezstronność sędziego, w tym zarówno subiektywne poczucie sędziego co do własnej bezstronności, jak i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym, opartą na zobiektywizowanych przesłankach i analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 18 marca 2009 r., IV KK 380/08; z dnia 8 lutego 2011 r., V KK 227/10).Jednocześnie wykładni art. 41 § 1 k.p.k. należy dokonywać w taki sposób, aby zapewnić skuteczną ochronę prawa strony do rozpoznania konkretnej sprawy przez niezależny i bezstronny sąd.
Oznacza to, że wykładnia ta powinna umożliwiać także kontrolę tego, czy w konkretnej sprawie nie dochodzi do naruszenia standardu niezależności i bezstronności gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 EKPC (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2022 r., V KK 323/22).Mając na uwadze powyższe, uwzględniając treść oświadczenia, w szczególności argumentację dotyczącą bliskiej relacji służbowej z autorką kasacji, należało wyłączyć SSN M.
B. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt IV KK 439/22 (por. podobnie postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2022 r., V KK 322/22). Kasacja w tej sprawie została złożona w trybie art. 521 § 1 k.p.k., a więc jest kasacją podmiotu szczególnego – Prokuratora Generalnego. W takiej sytuacji oczywistym jest też, że wnoszący kasację z upoważnienia Prokuratora Generalnego jego Zastępca nie działa w imieniu własnym czy na własny rachunek, lecz w imieniu urzędu, który reprezentuje. Powyższe nie zmienia jednak ostatecznej oceny zasadności oświadczenia SSN M.
B. o potrzebie jej wyłączenia od rozpoznania tej sprawy. W ocenie zarówno stron postępowania, jak i zewnętrznych obserwatorów sprawowania wymiaru sprawiedliwości przekonanie o potencjalnym wpływie wskazanej długoletniej znajomości i ścisłych kontaktów służbowych także w takim układzie procesowym rodzić może wątpliwości co do bezstronności sędziego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2022 r., III KK 13/22).Biorąc powyższe pod uwagę, jak również mając na względzie stanowisko wyrażane dotychczas w orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczące sposobu pojmowania wymogu bezstronności sędziego Sądu Najwyższego (por. uchwała składu połączonych Izb:
Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20), wniosek należało uwzględnić. Dla dobra wymiaru sprawiedliwości Sędzia M. B. nie powinna rozpoznawać kasacji we wskazanej sprawie.Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia. l.n