Criminal appeal dismissed as inadmissible because the insanity defense does not fit the statutory grounds for cassation under Polish law.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the criminal appeal without examination, ruling it inadmissible under the Criminal Procedure Code. The defendant argued that his insanity at the time of the crime should have prevented conviction, but the Court found this defense does not align with the specific grounds for cassation. Consequently, the entire appeal was rejected as legally inadmissible due to the mismatch between the raised defense and the statutory requirements for cassation.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 523 § 2 k.p.k.; Art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.: The defense of insanity is excluded from the grounds for cassation under Art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. and must be raised under Art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. as a ground excluding prosecution, not as a procedural defect.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
IV KK 420/24 POSTANOWIENIE Dnia 20 listopada 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie R.C. skazanego z art. 190a § 1 k.k. po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 20 listopada 2024 r. z urzędu kwestii dopuszczalności kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Bielsku – Białej z dnia 14 czerwca 2024 r., sygn. VII Ka 310/24 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej z dnia 30 stycznia 2024 r., sygn. IX K 440/23, na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: pozostawić bez rozpoznania przyjętą kasację z uwagi na jej niedopuszczalności z mocy ustawy.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej z dnia 30 stycznia 2024 r., sygn. IX K 440/23 R.C. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 190a § 1 k.k. i za to skazany został na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności.Na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego, Sąd Okręgowy w Bielsku – Białej wyrokiem z dnia 14 czerwca 2024 r., sygn. VII Ka 310/24 zmienił zaskarżony wyrok i w miejsce kary pozbawienia wolności orzekł karę 6 miesięcy ograniczenia wolności, zobowiązując go wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym.Kasację od wyroku sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego i zarzucił w niej:
1) uchybienia wskazane w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. polegające na skazaniu R.C. mimo jego niepoczytalności, 2) rażące naruszenie prawa, tj. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 193 k.p.k. i art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. przez oddalenie wniosków dowodowych o dopuszczenie dowodu z dokumentacji leczenia skazanego w szpitalu psychiatrycznym oraz dopuszczenie opinii uzupełniającej biegłych psychiatrów na okoliczność ustalenia, czy zdiagnozowana u niego schizofrenia paranoidalna mogła występować już w dacie czynu w sytuacji, gdy sąd odwoławczy oparł się na opinii biegłych sporządzonej zanim rozpoznano u skazanego tę chorobę psychiczną, która z dużym prawdopodobieństwem występowała już w dacie czynu, co stawia pod znakiem zapytania ustalenia co do jego poczytalności i wniósł o uchylenie wyroku sądu odwoławczego i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zgodnie z treścią art. 523 § 2 k.p.k. kasację na korzyść skazanego można wnieść jedynie w razie skazania za przestępstwo na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.Ograniczenie to nie dotyczy podmiotów z art. 521 k.p.k., a więc Prokuratora Generalnego, a także Rzecznika Praw Obywatelskich, ale i strony uprawnionej do wniesienia kasacji, pod warunkiem, że w kasacji zarzuci istnienie uchybienia z art. 439 k.p.k. (§ 4 pkt 1), przy czym nastąpi to w sposób rzeczywisty (a nie formalny).
Chodzi tu o to, aby uchybienie opisane w kasacji mieściło się w formule tych uchybień, które są określone w przepisie art. 439 k.p.k. W orzecznictwie Sądu Najwyższego dopuszcza się możliwość uznania, że określony zarzut kasacji jest niedopuszczalny, co upoważnia do pozostawienia kasacji w części tego zarzutu bez rozpoznania (postanowienie z 4 grudnia 2001 r., II KKN 175/99). W kontekście tych stwierdzeń, odwołując się do treści zarzutu z pkt 1 kasacji wskazać należało, że skarżący konstruując ten zarzut pominął, że podnoszona okoliczność wyłączająca postępowanie w postaci niepoczytalności sprawcy nie mieści się w formule uchybień wskazanych w art. 439 § pkt 9 k.p.k.
Okoliczność wyłączająca postępowanie w postaci niepoczytalności sprawcy skutkująca przyjęcie, że nie popełnienia on przestępstwa określona jest w art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., a nie w treści art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. Jak wskazuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego przez „ inne okoliczności wyłączające ściganie” w ujęciu art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. rozumie się przeszkody natury prawnej wynikające z norm Kodeksu postępowania karnego oraz przepisów innych ustaw lub umów międzynarodowych (por. postanowienie z 31.03.2016 r., II KK 313/15, OSNKW 2016/7, poz. 44).
Wśród przesłanek szczególnych modyfikujących normalny tok procesu karnego można wymienić: akt łaski, abolicję, amnestię. Zatem w świetle wskazanych okoliczności ten zarzut kasacji należało uznać za niedopuszczalny. Jednakże wobec ograniczenia wskazanego w treści art. 523 § 2 k.p.k. i charakteru kary wymierzonej skazanemu przez sąd odwoławczy, uznanie powyższe skutkowało stwierdzeniem o niedopuszczalności nie tylko wskazanego zarzutu kasacji, ale również całej kasacji.W końcowej części uzasadnienia podnieść należało, że nawet w przypadku uznania ( oczywiście wyłącznie w płaszczyźnie teoretycznej) trafności podstawy prawnej pierwszego zarzutu kasacji, wskazane uchybienie musiałoby mieć charakter rzeczywisty, a nie pozorny, czy też hipotetyczny, tak kwalifikowane przez stronę, aby ograniczenie z § 2 art. 523 k.p.k. ominąć.
Przy badaniu tej kwestii konieczne jest stwierdzenie, że treść postawionego zarzutu odpowiada podniesionemu naruszeniu prawa. Z zarzutu z pkt 2 kasacji, ale także z akt sprawy jasno wynika, że skazany dopuścił się przypisanego czynu w warunkach poczytalności. Z treści wskazanego zarzutu kasacji i towarzyszącej mu argumentację wynika, że skarżący zarzucił brak uzupełnienia postępowania dowodowego przez niedopuszczenie dowodu z opinii psychiatrycznej, której wnioski, przy uwzględnieniu stanu chorobowego skazanego stwierdzonego po popełnieniu przypisanego czynu, mogłyby doprowadzić do ustalenia, że również w chwili czynu był on dotknięty tym schorzeniem wyłączającym jego poczytalność.
Zatem kwestię stwierdzenia okoliczności wyłączającej postępowanie należało plasować w formule zdarzenia przyszłego i niepewnego. Nie stwierdzono zatem aby treść postawionego zarzutu odpowiadała podniesionemu naruszeniu prawa.Zatem nawet teoretyczne rozważania prowadzone w zakresie zarzutu pierwszego kasacji, w tak określonym zakresie, musiałyby doprowadzić do uznania zarzutu pierwszego kasacji jako niedopuszczalnego, a z uwagi na limitującą treść art. 523 § 2 k.p.k., powiązaną z rozstrzygnięciem sądu odwoławczego także uznania całej kasacji jako niedopuszczalnej.
W końcu uzasadnienia należało jeszcze raz podnieść, że w § 2 art. 523 k.p.k. uregulowano ograniczenia kasacji dla stron. Nie dotyczą one podmiotów z art. 521 k.p.k.Z tych względów postanowiono jak na wstępie. WB.r.g.