Criminal appeal dismissed because the defendant was already acquitted, making the appeal inadmissible under Polish law.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the Customs Office's appeal against the acquittal of the defendant. The defendant had already been found not guilty of a fiscal offense by the lower courts. The Court ruled that since the defendant was acquitted, the procedural bar preventing appeals against acquittals also barred the prosecution from filing an appeal.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 113 § 1 k.k.s.; Art. 17 § 1 pkt. 9 k.p.k.; Art. 529 k.p.k.: If a defendant has been acquitted, an appeal by the prosecution is inadmissible because the procedural exclusion of proceedings applies to both the filing and the hearing of such appeals.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV KK 411/16 WYCIĄG Z PROTOKOŁU Dnia 4 kwietnia 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Gradzik (przewodniczący)SSN Dorota Rysińska (sprawozdawca)SSA del. do SN Ewa PlawgoProtokolant Jolanta Grabowska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jacka Radoniewicza................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. Sąd Najwyższy postanowił:
1. na podstawie art. 113 § 1 k.k.s. w zw. z art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 i art. 429 k.p.k. oraz w zw. z art. 529 w zw. z art. 17 § 1 pkt. 9 k.p.k. i art. 155 § 1 i 2 k.k.s. pozostawić bez rozpoznania kasację Urzędu Celnego w P., wniesioną na niekorzyść T. K. od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt II Ka […], utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 28 stycznia 2016 r., sygn. akt II KK […], uniewinniający T. K. od popełnienia przestępstwa określonego w art. 110a § 1 k.k.s.
2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa. Uzasadnienie Akt oskarżenia został w niniejszej sprawie wniesiony przez Urząd Celny w P.. Z oskarżeniem wystąpiono w dniu 23 września 2015 r., a zatem po wejściu w życie, w dniu 1 lipca 2015 r., ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie kodeksu postępowania karnego i niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r., poz. 1247 ze zm.). Nowelizacja ta objęła m.in. rezygnację z uproszczonego trybu postępowania (art. 1 pkt. 166 cyt. ustawy, zob. też jej art. 27 i art.
32) i związane z nią zmiany dostosowawcze. Kierując do sądu akt oskarżenia, powołano się na art. 155 § 4 k.k.s. Według tego unormowania w sprawach nieuregulowanych w §§ 1-3 art. 155 k.k.s., w których finansowy organ postępowania prowadził dochodzenie, organ ten (o ile nie podejmuje innej decyzji) sporządza akt oskarżenia (wniosek o warunkowe umorzenie postępowania) i wnosi go do właściwego sądu oraz popiera go przed tym sądem. Analiza przebiegu rozważanego postępowania wskazuje, że postępowanie przygotowawcze w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 110a k.k.s. przeprowadził finansowy organ postępowania – Urząd Celny w P., w formie dochodzenia wszczętego postanowieniem z dnia 17 października 2014 r. (po podjęciu w dniu 24 września 2014 r. czynności poprzedzających).
Należało jednak wziąć pod uwagę, że dochodzenie to ulegało następnie przedłużeniu. Najpierw decyzję w tym przedmiocie podjął dwukrotnie (w dniach 13 stycznia i 26 lutego 2015 r.) Dyrektor Izby Celnej w […], przedłużając dochodzenie na okres do dnia 6 kwietnia 2015 r. Następnie, poczynając od dnia 3 kwietnia 2015 r., kolejne postanowienia w tym przedmiocie wydawał prokurator – początkowo prokurator Prokuratury Rejonowej w P. oraz Zastępca Prokuratura Rejonowego (także w dniach 9 czerwca i 7 lipca 2015 r.), na koniec Prokurator Rejonowy w P. (w dniu 7 sierpnia 2015 r.).
W ten sposób prokurator, na podstawie art. 325i § 1 k.p.k. w zw. z art. 326 § 3 k.p.k. oraz art. 153 § 1 k.k.s., czterokrotnie przedłużył dochodzenie ponad początkowy okres 6 miesięcy – łącznie do dnia 8 września 2015 r. Powyższe fakty procesowe świadczą, że omawiane dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe, przeprowadzone przez finansowy organ postępowania, zostało objęte nadzorem prokuratora, to zaś wywoływało procesowe konsekwencje dla ustalenia organu dysponującego prerogatywą do wystąpienia ze skargą do sądu, wniesioną po dniu 1 lipca 2015 r.
Orzekający skład Sądu Najwyższego podziela wyrażony w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2016 r., I KZP 13/15, pogląd, w myśl którego „przedłużenie przez właściwego prokuratora, na podstawie art. 153 § 1 zdanie trzecie k.k.s., na okres powyżej 6 miesięcy, dochodzenia w sprawie o przestępstwo skarbowe, prowadzonego przez finansowy organ postępowania przygotowawczego i nadzorowanego przez organ nadrzędny nad tym organem, oznacza objęcie przez prokuratora nadzorem tego dochodzenia, obligując go do realizowania swoich uprawnień płynących z art. 298 § 1 i art. 326 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. (…)”.
Pogląd ten, odwołujący się do szczegółowej analizy wymienionych powyżej przepisów prawa (także m.in. art. 122 k.k.s. i art. 151c § 2 k.k.s.), uwzgledniającej dotychczasowe i znowelizowane ich brzmienie, i wykazujący, że nadzór prokuratora nad postępowaniem przygotowawczym odbywa się również w sytuacji uregulowanej w art. 153 § 1 k.k.s., zostało szeroko umotywowane w wywodzie uchwały, do którego wystarczy w tym miejscu odesłać. Dostrzeżenie natomiast – zgodnie z przytoczonym poglądem – że niniejsze postępowanie zostało objęte nadzorem prokuratora prowadzi do oczywistego wniosku, że akt oskarżenia w tej sprawie został wniesiony przez nieuprawnionego oskarżyciela.
Jak wynika bowiem z treści przepisów art. 155 § 1 i 2 k.k.s., obowiązujących od dnia 1 lipca 2015r., w sprawie o przestępstwo skarbowe, w której finansowy organ postępowania przygotowawczego prowadził nie tylko śledztwo, ale i dochodzenie objęte nadzorem prokuratora, organ ten (jeżeli nie umarza postępowania) sporządza akt oskarżenia i przesyła go wraz z aktami prokuratorowi (§ 1), a następnie ów akt oskarżenia zatwierdza i wnosi do sądu prokurator, a nie finansowy organ postępowania przygotowawczego (§ 2); organ ten podlega jedynie w akcie oskarżenia wskazaniu jako ten, któremu przysługują przed sądem uprawnienia oskarżyciela publicznego i który zawiadamia się o wniesieniu aktu oskarżenia.
Zapatrywanie, „iż przedłużenie przez prokuratora czasu trwania dochodzenia, jako powodujące, że jest ono kontynuowane już pod jego nadzorem, oznacza (…), iż obecnie - stosownie do art. 155 § 1-3 k.k.s. - to do niego wówczas, a nie do organu finansowego prowadzącego postępowanie przygotowawcze, należy również wnoszenie aktu oskarżenia, jak i jego surogatów wskazanych w tych przepisach” zostało zresztą wprost wyrażone i obszernie umotywowane w uzasadnieniu przywołanej powyżej uchwały.W stwierdzonej sytuacji nie ulega wątpliwości, że postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone i zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego, pomimo zaistnienia określonej w art. 17 § 1 pkt. 9 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. negatywnej przesłanki procesowej wyłączającej jego prowadzenie.
Okoliczność tę Sąd Najwyższy dostrzegł z urzędu, zobligowany przepisem art. 529 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. do zbadania kwestii dopuszczalności wniesienia i rozpoznania kasacji, z którą Urząd Celny wystąpił na niekorzyść oskarżonego.Zgodnie z treścią art. 529 k.p.k., wniesieniu i rozpoznaniu kasacji na korzyść oskarżonego nie stoi na przeszkodzie m.in. okoliczność wyłączająca postępowanie. Według ugruntowanego od lat poglądu Sądu Najwyższego (zob. m.in. postanowienia z dat: 10 marca 2004 r., IV KK 12/04; 16 lutego 2012 r., III KK 449/11; 16 maja 2013 r., II KK 298/12 oraz, w aktualnym stanie prawnym, postanowienie SN z dnia 29 lipca 2015 r., II KK 98/15) z unormowania art. 529 k.p.k. wykładanego a contrario wynika, że zaistnienie którejkolwiek z zawartych w nim okoliczności, także omówionej tu przesłanki wyłączającej postępowanie, uniemożliwia nie tylko samo rozpoznanie kasacji na niekorzyść oskarżonego, ale – skoro owa przeszkoda procesowa powstała przed wystąpieniem ze skargą kasacyjną – nawet jej wniesienie, chyba że (zob. art. 439 § 2 k.p.k.) uchylenie zaskarżonego kasacją wyroku i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt. 9 k.p.k. wywołałoby dla oskarżonego skutek korzystniejszy od tego, który wynika z orzeczenia zaskarżonego taką kasacją.
Przy omawianej przeszkodzie procesowej i wniesieniu kasacji na niekorzyść, rozważaniom można byłoby poddać sytuacje, w których niezależnie od stwierdzonej lub podniesionej wady braku skargi uprawnionego oskarżyciela (art. 17 § 1 pkt. 9 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt. 9 k.p.k.), istniałyby konkurujące powody uchylenia wyroku przewidziane w art. 439 § 1 pkt. 1-8 k.p.k. (nieobjęte zakazem z art. 439 § 2 k.p.k.), czy też określone w art. 455 k.p.k.(art. 434 § 2 w zw. z art. 518 k.p.k. nie ma obecnie zastosowania ze względu na wskazane w nim ograniczenie określone w art. 440 k.p.k.
– art. 536 k.p.k.). Byłyby to jednak rozważania tylko teoretyczne. Poza sporem pozostaje, że tego rodzaju okoliczności nie pojawiły się w niniejszej sprawie. Zarazem nie ulega wątpliwości, że w jej realiach nie mogłoby zapaść orzeczenie dla oskarżonego korzystniejsze, skoro w wyroku zaskarżonym kasacją orzeczono o jego uniewinnieniu, a więc w sposób najbardziej dla niego korzystny. Wobec tego więc, że kasacja Urzędu Celnego okazała się niedopuszczalna z mocy ustawy i jako taka została wniesiona a następnie przyjęta, należało pozostawić ją bez rozpoznania mocą wskazanych na wstępie przepisów prawa.