Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV KK 405/12 Generato dall'IA

Supreme Court quashes appeal verdict for conditional dismissal due to gross procedural violation and factual error.

Numero d'incarto IV KK 405/12
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the Regional Court's verdict conditionally dismissing the criminal proceedings against the defendant. The defendant had been acquitted in the first instance because the alleged act of defamation did not occur publicly, but the Regional Court arbitrarily overruled this finding to establish the act happened privately. The Court ruled that this gross violation of the principle of directness and the right to defense, which significantly altered the verdict's content, necessitated the quashing of the appeal verdict and remittal for retrial.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 454 § 1 k.p.k.; Art. 66 § 1 k.k.; Art. 67 § 1 k.k.: A gross violation of the principle of directness and the right to defense, resulting in a significant alteration of the verdict's content through a gross factual error, requires the quashing of the appeal verdict and remittal for retrial.

Parole chiave

Generato dall'IA
gross procedural violation conditional dismissal principle of directness right to defense factual error quashing of verdict remittal for retrial

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 454 § 1 k.p.k.
W piśmiennictwie i orzecznictwie trafnie wskazuje się, że skoro rolą reguły ne peius z art. 454 § 1 k.p.k.
Art. 66 § 1 k.k.
212 § 1 k.k., wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Sąd Okręgowy w T., wyrokiem z dnia 30 czerwca 2011 r., uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 66 § 1 k.k. w zw.
Art. 67 § 1 k.k.
z art. 67 § 1 k.k. postępowanie karne wobec M.
Art. 442 § 3 k.p.k.
będzie zobowiązany do przeprowadzenia kontroli instancyjnej w sposób prawidłowy, z uwzględnieniem powyższych wskazań (art. 442 § 3 k.p.k. w zw.
Art. 518 k.p.k.
z art. 518 k.p.k.).Kierując się powyższym Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.
art. 212 § 1 k.k
o czyn z art. 212 § 1 k.k., art.
art. 216 § 1 k.k
212 § 1 k.k., art. 216 § 1 k.k.
art. 11 § 2 k.k
z art. 11 § 2 k.k.Sąd Rejonowy w T., wyrokiem z dnia 27 października 2010 r., uniewinnił oskarżone od popełnienia zarzucanego im przestępstwa.
art. 66 § 1 k.k
212 § 1 k.k., wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Sąd Okręgowy w T., wyrokiem z dnia 30 czerwca 2011 r., uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 66 § 1 k.k.
art. 67 § 1 k.k

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
IV KK 642/99
13; z dnia 10 grudnia 2002 r., IV KK 642/99, LEX Nr 75499).

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV KK 405/12 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 kwietnia 2013 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)‎SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)‎SSA del. do SN Barbara Du ChâteauProtokolant Jolanta Grabowska w sprawie M. S. ‎wobec której umorzono warunkowo postępowanie o czyn z art. 212 § 1 kk‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 5 kwietnia 2013 r.,‎kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść‎od wyroku Sądu Okręgowego w T.‎z dnia 30 czerwca 2011 r., ‎zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w T.‎z dnia 7 kwietnia 2011 r., uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w T. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE

W dniu 29 czerwca 2010 r. oskarżyciel prywatny J. O. złożył w Sądzie Rejonowym w T. akt oskarżenia przeciwko M. S. i A. S. – G., oskarżając je o to, że w dniu 13 maja 2010 r. pomówiły go o kradzież długopisu M. S., czym poniżyły go w opinii publicznej, tj. o czyn z art. 212 § 1 k.k., art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.Sąd Rejonowy w T., wyrokiem z dnia 27 października 2010 r., uniewinnił oskarżone od popełnienia zarzucanego im przestępstwa. Apelację od tego wyroku, w części dotyczącej M. S., wniósł oskarżyciel prywatny.Sąd Okręgowy w T., wyrokiem z dnia 8 lutego 2011 r., uchylił wyrok w zaskarżonej części i przekazał sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Na rozprawie głównej w dniu 7 kwietnia 2011 r., oskarżyciel prywatny sprecyzował akt oskarżenia w ten sposób, że oskarżył M.

S. o to, że w dniu 8 maja 2010 r. w T. pomówiła J. O. o kradzież należącego do niej długopisu, przez co poniżyła go w opinii publicznej, tj. o przestępstwo z art. 212 § 1 k.k.Sąd Rejonowy w T., wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2011 r., uniewinnił M. S. od popełnienia zarzucanego jej czynu.Od powyższego wyroku apelację wniósł pełnomocnik oskarżyciela prywatnego i zarzucając obrazę prawa materialnego, art. 212 § 1 k.k., wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Sąd Okręgowy w T., wyrokiem z dnia 30 czerwca 2011 r., uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 66 § 1 k.k. w zw. z art. 67 § 1 k.k. postępowanie karne wobec M.

S. warunkowo umorzył na okres próby wynoszący jeden rok.W grudniu 2012 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację od tego wyroku. Zaskarżył go w całości na korzyść M. S. i zarzucając „rażące naruszenie prawa karnego procesowego, to jest art. 454 § 1 k.p.k., mające istotny wpływ na jego treść, poprzez warunkowe umorzenie postępowania karnego przeciwko oskarżonej, która w postępowaniu przed Sądem I instancji została uniewinniona”, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w T. do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja zasługuje na uwzględnienie, albowiem podniesiony w niej zarzut rażącego naruszenia art. 454 § 1 k.p.k., poprzez warunkowe umorzenie postępowania karnego przeciwko oskarżonej, która w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji została uniewinniona, jest zasadny.Wprawdzie wskazany w zarzucie kasacji przepis nie stwarza formalnych przeszkód do zmiany przez sąd odwoławczy zaskarżonego na niekorzyść wyroku uniewinniającego, poprzez jego uchylenie i warunkowe umorzenie postępowania karnego, gdyż zakazuje on jedynie skazania oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji lub co do którego postępowanie umorzono lub warunkowo umorzono, zaś warunkowe umorzenie postępowania karnego - chociaż zakłada winę oskarżonego - nie jest jednak skazaniem (por. postanowienie siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 grudnia 1982 r., RNw 16/82, OSNKW 1983, z. 6, poz. 38), niemniej sąd odwoławczy takiej zmiany wyroku może dokonać tylko wyjątkowo, w razie spełnienia określonych warunków.

W piśmiennictwie i orzecznictwie trafnie wskazuje się, że skoro rolą reguły ne peius z art. 454 § 1 k.p.k. jest ograniczenie możliwości merytorycznego orzekania przez sąd odwoławczy, w celu właściwego zabezpieczenia prawa oskarżonego do obrony oraz konsekwentnego przeprowadzenia idei dwuinstancyjności przy orzekaniu na niekorzyść oskarżonego, to sąd odwoławczy z możliwości dokonania zmiany wyroku sądu pierwszej instancji powinien korzystać w „wypadkach niejako skrajnych” (T. Grzegorczyk: Kodeks postepowania karnego oraz ustawa o świadku koronnym.

Komentarz, 5. wydanie, Warszawa 2008, s. 978) oraz „z dużą ostrożnością, aby nie naruszać prawa oskarżonego do obrony” (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1993 r., I KZP 34/93, OSNKW 1994, z. 1 – 2, poz. 9). Sąd odwoławczy nie powinien warunkowo umarzać postępowania karnego, po uprzednim uchyleniu wyroku uniewinniającego, w szczególności wówczas, gdyby taka zmiana wyroku miała się łączyć z dokonaniem własnych ustaleń faktycznych, gdyż z reguły będzie to w istotnym stopniu ograniczać prawo oskarżonego do obrony, a także realizację zasady bezpośredniości i kontradyktoryjności (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 7 grudnia 1994 r., II KRN 234/94, Wokanda 1995, Nr 5, s. 13; z dnia 10 grudnia 2002 r., IV KK 642/99, LEX Nr 75499).

Pamiętać bowiem trzeba, że sąd orzekając o warunkowym umorzeniu postępowania karnego ustala sprawcę czynu zabronionego, jego winę, stopień społecznej szkodliwości. To zaś wymaga stwierdzenia, że okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości. Z powyższych względów, zasadą powinno być uchylenie przez sąd odwoławczy takiego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.Rację ma skarżący, że Sąd Okręgowy w T. w niniejszej sprawie powyższym wymaganiom nie sprostał. Przypomnieć należy, że zasadniczym powodem uniewinnienia oskarżonej od popełnienia zarzucanego jej czynu z art. 212 § 1 k.k., polegającego (po ostatecznym sprecyzowaniu) na pomówieniu oskarżyciela prywatnego o kradzież należącego do niej długopisu, było ustalenie, iż takie zdarzenie w dniu 8 maja 2010 r. nie miało miejsca.

Dodatkowo sąd pierwszej instancji wskazał, że gdyby nawet przyjąć, iż M. S. powiedziała do swojej wnuczki: „jej (W. O. – przyp. SN) ojciec ukradł mi długopis”, to wypowiedź ta, jako skierowana do małoletniego dziecka, nie realizowała znamienia czynu zabronionego z art. 212 § 1 k.k. w postaci poniżenia osoby pomawianej w opinii publicznej. Sąd odwoławczy natomiast uznał, że powodem uniewinnienia oskarżonej od popełnienia zarzucanego czynu było ustalenie, iż „czyn popełniła nie publicznie”. Następnie Sąd ten w sposób dorozumiany zdyskwalifikował ustalenie Sądu Rejonowego, że w dniu 8 maja 2010 r. do zdarzenia będącego przedmiotem zarzutu aktu oskarżenia nie doszło i arbitralnie stwierdził, że zgromadzone w sprawie dowody pozwalają na przyjęcie, iż wypowiedź małoletniej R.

G. na terenie szkoły w dniu 13 maja 2010 r. „była pochodną tego, co R. G. usłyszała od swojej babki M. S. w dniu 8 maja 2010 r. w czasie, gdy idąc razem osiedlowym chodnikiem natknęły się na J. O. i jego córkę W.” Dlatego, zdaniem tego Sądu, „zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz stanowisko doktryny, judykatury i przedstawione w uzasadnieniu orzecznictwo”, pozwalają na stwierdzenie, że M. S. swoim zachowaniem zrealizowała znamiona występku z art. 212 § 1 k.k.Z powyższego wynika, że Sąd odwoławczy uznał, iż zdarzenie z dnia 8 maja 2010 r., kiedy to oskarżona miała poniżyć w opinii publicznej oskarżyciela prywatnego, miało jednak miejsce i wypełnia znamiona występku z art. 212 § 1 k.k. Zatem po dokonaniu własnych, niekorzystnych dla M.

S. ustaleń faktycznych, warunkowo umorzył postępowanie karne, pomimo braku takiego ustalenia przez sąd pierwszej instancji i uniewinnienia oskarżonej. Zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżącego, że doszło w ten sposób w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w T. do rażącego naruszenia wskazanego w zarzucie kasacji przepisu prawa procesowego. Zaistniałe uchybienie, z uwagi na jego rangę, a w szczególności brak poszanowania dla prawa oskarżonej do obrony oraz zasady bezpośredniości, miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku.

Dlatego ten wyrok ostać się nie może, zachodzi konieczność jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. W jego toku Sąd Okręgowy w T. będzie zobowiązany do przeprowadzenia kontroli instancyjnej w sposób prawidłowy, z uwzględnieniem powyższych wskazań (art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.).Kierując się powyższym Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.