Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV KK 396/20 Generato dall'IA

Criminal appeal dismissed; defense failed to prove judge impartiality violation due to lack of timely objection.

Numero d'incarto IV KK 396/20
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the criminal appeal as obviously groundless, ordering the defendant to bear the costs. The defense argued that the appellate court violated procedural rules by holding a trial without the defendant's participation, claiming the judge lacked impartiality. The court ruled that since the defendant never filed a formal request to recuse the judge within the statutory deadline, the appeal regarding the judge's impartiality was procedurally inadmissible.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 42 § 1 k.p.k.; A claim of judge impartiality under Art. 41 § 1 k.p.k. is inadmissible in cassation if the party failed to file a recusal request under Art. 41 § 2 k.p.k. within the prescribed time limit.

Parole chiave

Generato dall'IA
criminal appeal judge impartiality recusal request procedural deadline cassation inadmissibility art 41 k.p.k. appellate trial alibi

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 41 § 1 k.p.k.
Zasadnym i kluczowym w tej kwestii jest argument, że wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko na wniosek stron lub żądanie sędziego, przy czym kontroli kasacyjnej nie podlega brak inicjatywy sędziego, lecz orzeczenie.
Art. 41 § 2 k.p.k.
Skoro zaś ustawodawca przyjął, że przekroczenie przewidzianego w art. 41 § 2 k.p.k. terminu na zgłoszenie przez stronę wniosku o wyłączenie sędziego powoduje pozostawienie go bez rozpoznania, to trudno mówić o naruszeniu art.
Art. 42 § 1 k.p.k.
Oczywiście bezzasadnym był również zarzut, w którym autor kasacji podnosił obrazę art. 42 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 42 § 4 k.p.k.
41 § 1 k.p.k., jeżeli w toku postępowania przed sądem pierwszej lub drugiej instancji nie doszło do wydania orzeczenia w trybie art. 42 § 4 k.p.k. (zob.
Art. 535 § 3 k.p.k.
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. kasacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)z dnia 25 listopada 2019 r., sygn.
Art. 117 § 3a k.p.k.
o odroczenie terminu rozprawy odwoławczej z uwagi na usprawiedliwioną nieobecność oskarżonego i przeprowadzenie postępowania na podstawie art. 117 § 3a k.p.k., w sytuacji gdy jest to przepis o charakterze ogólnym, a do postępowania przed Sądem Odwoławczym, na podstawie art.
Art. 378a § 1 k.p.k.
i art. 378a § 1 k.p.k. w zw.
art. 535 § 3 k.p.k
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
art. 280 § 2 k.k
w sprawie III K (…) za umyślne przestępstwo podobne z art. 280 § 2 k.k., skazał oskarżonego za przestępstwo z art.
art. 64 § 1 k.k
i art. 64 § 1 k.k., bowiem nawet przyjęcie sprawstwa tego oskarżonego co do trzech czynów, co do których skazano M.C.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt III KK 421/07
postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 22 września 2009 r., sygn. akt III KK 65/09
postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt III KK 83/08
postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt III KK 246/08
wyrok Sądu Najwyższy z dnia 1 października 2007 r., sygn. akt IV KK 232/07
V KK 96/19
Supreme Court dismissed cassation for abuse of appeal rights regarding minor victim credibility and factual re-evaluation.
III KK 421/07
Criminal appeal dismissed because no judge recusal ruling existed to support the fairness violation claim.
III KK 65/09
akt III KK 65/09; 20 sierpnia 2008 r., sygn.
III KK 83/08
akt III KK 83/08; 7 stycznia 2009 r., sygn.
III KK 246/08
akt III KK 246/08; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 października 2007 r., sygn.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV KK 396/20 POSTANOWIENIE Dnia 8 października 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk w sprawie M. C. skazanego z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 9 grudnia 2011 r.) i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 8 października 2020 r. na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. kasacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)z dnia 25 listopada 2019 r., sygn. akt II AKa (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w K.z dnia 28 grudnia 2016 r., sygn. akt III K (…) p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 28 grudnia 2016 r., sygn. akt III K (…):1.w pkt. CXI uznał oskarżonego M. C. za winnego popełnienia czynu z pkt. XCIV aktu oskarżenia, polegającego na tym, że w bliżej nieustalonym dniu między 1 stycznia 2008 roku a 8 lipca 2009 roku w W., gm. W., woj. Ś., wbrew przepisom ustawy wziął udział w obrocie znacznej ilości substancji psychotropowej w postaci jednego kilograma amfetaminy, którą zbył ustalonemu mężczyźnie w celu dalszej odsprzedaży, czyniąc sobie z popełnienia przestępstwa stałe źródło dochodu – i ustalając, że czynu tego dopuścił się przed upływem 5 lat po odbyciu kary 8 lat pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w K. w sprawie III K (…) za umyślne przestępstwo podobne z art. 280 § 2 k.k., skazał oskarżonego za przestępstwo z art. 56 ust. 3 w zw. z art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 9 grudnia 2011 roku) w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. i wymierzył mu na podstawie art. 56 ust. 3 u.p.n. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i na podstawie art. 33 § 1 i 3 k.k. karę 2 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 200 stawek grzywny przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 20 złotych;2.w pkt.

CXII, na podstawie art. 70 ust. 4 ustawy z 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii, w związku ze skazaniem w pkt. CXI wyroku, orzekł od oskarżonego M. C. nawiązkę w kwocie 2000 zł na rzecz Ośrodka Leczenia Uzależnień od Środków Psychoaktywnych „S.” w C. z przeznaczeniem na cele zwalczania i zapobiegania narkomanii;3.w pkt. CXIII uznał oskarżonego M. C. za winnego popełnienia czynu zarzuconego w pkt. XCV aktu oskarżenia, polegającego na tym, że w bliżej nieustalonym dniu między 8 maja a 6 czerwca 2010 roku w M., woj. (…), wbrew przepisom ustawy wziął udział w obrocie znacznej ilości substancji psychotropowej w postaci pół kilograma amfetaminy, którą za pośrednictwem M.S. zbył ustalonemu mężczyźnie w celu dalszej odsprzedaży, czyniąc sobie z popełnienia przestępstwa stałe źródło dochodu – i ustalając, że czynu tego dopuścił się przed upływem 5 lat po odbyciu kary 8 lat pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w K. w sprawie III K (…) za umyślne przestępstwo podobne z art. 280 § 2 k.k., skazał oskarżonego za czyn z art. 56 ust. 3 w zw. z art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 9 grudnia 2011 roku) w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. i wymierzył mu na podstawie art. 56 ust. 3 u.p.n. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i na podstawie art. 33 § 1, 2 i 3 k.k. karę 2 lat pozbawienia wolności i 150 stawek grzywny przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 20 złotych;4.w pkt.

CXIV, na podstawie art. 45 § 1 k.k., w związku ze skazaniem w pkt. CXIII wyroku, orzekł wobec oskarżonego M. C. środek karny w postaci przepadku na rzecz Skarbu Państwa korzyści majątkowej osiągniętej z przestępstwa w kwocie 4 500 złotych;5.w pkt. CXV, na podstawie art. 70 ust. 4 ustawy z 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii, w związku ze skazaniem w pkt. CXIII wyroku, orzekł od oskarżonego nawiązkę w kwocie 2000 zł na rzecz Ośrodka Leczenia Uzależnień od Środków Psychoaktywnych „S.” w C. z przeznaczeniem na cele zwalczania i zapobiegania narkomanii;6.w pkt.

CXVI uznał oskarżonego M.C. za winnego popełnienia czynu zarzuconego w pkt. XCVI aktu oskarżenia, polegającego na tym, że w bliżej nieustalonym dniu na przełomie 2010/2011 roku w S. , woj. (…), wbrew przepisom ustawy wziął udział w obrocie znacznej ilości substancji psychotropowej w postaci pół kilograma amfetaminy, którą za pośrednictwem ustalonego mężczyzny zbył M. S. w celu dalszej odsprzedaży za kwotę co najmniej 5 tys. złotych, czyniąc sobie z popełnienia przestępstwa stałe źródło dochodu – i ustalając, że czynu tego dopuścił się przed upływem 5 lat po odbyciu kary 8 lat pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w K. w sprawie III K (…) za umyślne przestępstwo podobne z art. 280 § 2 k.k., skazał oskarżonego za czyn z art. 56 ust. 3 w zw. z art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 9 grudnia 2011 roku) w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i w zw. z art. 4 § 1 k.k. i wymierzył mu na podstawie art. 56 ust. 3 u.p.n. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i na podstawie art. 33 § 1 i 3 k.k. karę 2 lata pozbawienia wolności i 150 stawek grzywny przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 20 złotych;7.w pkt.

CXVII, na podstawie art. 45 § 1 k.k., w związku ze skazaniem w pkt. CXVI wyroku, orzekł wobec oskarżonego M. C. środek karny w postaci przepadku na rzecz Skarbu Państwa korzyści majątkowej osiągniętej z przestępstwa w kwocie 5 000 złotych;8.w pkt. CXVIII, na podstawie art. 70 ust. 4 ustawy z 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii, w związku ze skazaniem w pkt. CXVI wyroku, orzekł od oskarżonego nawiązkę w kwocie 2000 zł na rzecz Ośrodka Leczenia Uzależnień od Środków Psychoaktywnych „S. ” w C. z przeznaczeniem na cele zwalczania i zapobiegania narkomanii;9.w pkt.

CXIX, na podstawie art. 414 § 1 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., umorzył postępowanie karne o czyn zarzucony w pkt. XCVII aktu oskarżenia, a kosztami procesu w tej części obciążył Skarb Państwa;10.w pkt. CXX, w ramach czynu zarzuconego w pkt. XCVIII aktu oskarżenia, uznał oskarżonego M. C. za winnego tego, że w dniach bliżej nieustalonych w 2011 roku, lecz nie później niż 6 października 2011 roku, w miejscowości M., woj. (…), przed upływem 5 lat po odbyciu kary 8 lat pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w K. w sprawie III K (…) za umyślne przestępstwo podobne z art. 280 § 2 k.k., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wbrew przepisom ustawy czynił przygotowania do przestępstwa z art. 56 ust. 3 u.p.n., wzięcia udziału w obrocie znacznej ilości substancji psychotropowej w postaci amfetaminy, składając 3 oferty sprzedaży tej substancji M.

S. z jednoczesnym przekazaniem próbek substancji w ilościach co najmniej 2 gramów jednorazowo, to jest popełnienia przestępstwa z art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. i w zw. z art. 64 § 1 kk i za to skazał go na podstawie wymienionych przepisów i wymierzył mu na podstawie art. 57 ust 2 u.p.n. i na podstawie art. 33 § 1, 2 i 3 k.k. karę 8 miesięcy pozbawienia wolności i 60 stawek grzywny przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 20 złotych;11.w pkt. CXXI, na podstawie art. 70 ust. 4 ustawy z 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii, w związku ze skazaniem w pkt.

CXX wyroku, orzekł od oskarżonego M. C. nawiązkę w kwocie 300 zł na rzecz Ośrodka Leczenia Uzależnień od Środków Psychoaktywnych „S.” w C. z przeznaczeniem na cele zwalczania i zapobiegania narkomanii;12.w pkt. CXXII, na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k., orzeczone wobec oskarżonego M. C. w pkt. CXI, CXIII, CXVI i CXX wyroku kary pozbawienia wolności i grzywny połączył, a jako karę łączną wymierzył mu karę 5 lat pozbawienia wolności i 500 stawek dziennych grzywny przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 20 złotych.

Od ww. wyroku Sądu Okręgowego w K. apelacje wnieśli obrońca M. C. oraz prokurator. Obrońca zaskarżył przedmiotowy wyrok w części dotyczącej M. C. w zakresie punktów od CXI do CXVIII w całości, a także od punktu CXX do punktu CXXII w całości oraz co do punktu CXXXI w zakresie dotyczącym M. C. także w całości. Obrońca zarzucił: 1.co do punktów od CXX do punktu CXXI skarżonego wyroku naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wyroku, a mianowicie art. 414 § 1 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt. 7 k.p.k. przez zaniechanie umorzenia postępowania wobec M.

C. w zakresie pkt. LXXX części wstępnej wyroku (pkt XCVIII aktu oskarżenia), w sytuacji gdy oskarżony został w sprawie II K (…) Sądu Rejonowego w S. wyrokiem z dnia 16 VIII 2013 roku skazany za czyn z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 XI 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 91 § 1 k.k., objęty datami od bliżej nieustalonego dnia sierpnia 2011 roku do 6 października 2011 roku, w sytuacji gdy czasokres zarzutu we wstępnej części wyroku opisanego w pkt. LXXX i przyjętej przez Sąd Okręgowy bez poprawek w pkt. CXX wyroku, pokrywa się z czasokresem skazania oskarżonego w sprawie II K (…) Sądu Rejonowego w S., przy akceptacji rozważań Sądu Okręgowego co do konieczności umorzenia postępowania w sprawie w zakresie pkt.

CXIX wydanego wyroku i jego uzasadnienia w tym zakresie z k. 305;2.naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wydanego wyroku, a mianowicie art. 5 § 2 k.p.k., 7 k.p.k., 410 k.p.k., 424 § 1 i § 2 k.p.k. przez poczynienie w sprawie ustaleń co do winy oskarżonego w popełnieniu czynów za które został on skazany w pkt. od CXI do CXVI skarżonego wyroku, co stało się na skutek naruszenia przez Sąd Okręgowy zasady gwarancyjnej z art. 5 § 2 k.p.k., i przekroczenia granic swobodnej, ale nie dowolnej oceny dowodów, która została dokonana bez niezbędnej wszechstronności, z pozostawieniem poza tą oceną szeregu faktów, które wynikają z zebranego materiału dowodowego, a nie zostały poddane jakiejkolwiek ocenie, a sporządzone uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom stawianym w judykaturze tej czynności procesowej, ważącej o losach oskarżonego w postępowaniu karnym, a w szczególności:1.oparcie czynionych co do oskarżonego M.

C. ustaleń wyłącznie na wyjaśnieniach M. S., osoby dziesięciokrotnie karanej, doskonale obeznanej z zasadami jakimi rządzą się procesy karne, która przy prowadzonej wielokierunkowej działalności przestępczej, w ramach porozumienia zawartego z organami ścigania, wychodzi z przeprowadzonego procesu obronną ręką z symboliczną karą pozbawienia wolności, która bez obciążania innych osób byłaby z pewnością dziesięciokrotnie wyższa; 2.całkowite niedostrzeżenie, a zatem niepoddanie jakiejkolwiek ocenie procesowej momentu prowadzonego postępowania przygotowawczego, w którym M.

S. zaczyna pomawiać M. C. , i nieprzeprowadzenie przez Sąd Okręgowy oceny, z jakich przyczyn, pod sam koniec prowadzonego od kilku lat postępowania przygotowawczego, już po obciążeniu przez M. S. wszystkich innych osób, w jego ostatnich wyjaśnieniach pojawia się nagle osoba M. C., po zakończeniu procesu prowadzonego przeciwko temu oskarżonemu wyrokiem z dnia 16 VIII 2013 roku; 3.niedostrzeżenie, iż w sytuacji, gdy w otoczeniu M. S. działa grupa przestępcza określona przez Sąd Okręgowy na k. 52 i 60, w składzie tej grupy nie ma M.

C. i praktycznie nikt z członków tej grupy nie wie nic o jego działalności polegającej na dostarczaniu M. S. amfetaminy w tak dużych ilościach, jakie przyjmuje Sąd Okręgowy, skazując oskarżonego za trzy wielkie transakcje narkotykowe; 4.poczynienie w sprawie wewnętrznie sprzecznych ustaleń dotyczących działalności M. S., z przyjęciem z jednej strony (k. 77 uzasadnienia), iż oskarżony ten rozpoczął działalność dotyczącą handlu narkotykami po wyjściu z więzienia w dniu 8 V 2010 roku, po odbyciu kary w wymiarze 10 miesięcy na początku 2011 roku, podczas gdy przypisane oskarżonemu czynu datują się na 2008/2009 rok, połowę 2010 roku nawet w dniu 8 V 2010 roku, kiedy S. siedział w więzieniu, czy wreszcie na przełomie 2010/2011 roku, a więc w datach kiedy S. jeszcze nie założył swej grupy przestępczej, bądź dopiero ją zakładał;5.niedokonanie rozliczenia M.

S. z nabytej i wprowadzonej do obrotu hurtowo i detalicznie amfetaminy, przy założonej przez Sąd ilości nabytej amfetaminy na 40 000 gramów, co Sąd ustala na k.155 uzasadnienia wyroku, i niepoczynienie możliwych w sprawie ustaleń, iż prowadzona przez jego grupę przestępczą, ale i jego samego, hurtowa i detaliczna sprzedaż tego narkotyku, jak to opisano w stawianych mu zarzutach, poczynając od pkt. XXI (k. 7 wstępnej części wyroku) do pkt. XXII ppkt. 172 ( strona 37 wstępnej części wyroku), co bezspornie wskazuje na okoliczność, iż M.

S. w okresie objętym zarzutem mu stawianym, sprzedał w ramach prowadzonej działalności przestępczej 33 719,5 gramów amfetaminy, co przy rozliczeniu ustalonych przez Sąd ilości powoduje niedobór nabytej amfetaminy w ilości 6 kilogramów 280,5 gramów, świadczący o nieprawdziwości wyjaśnień tego pomawiającego, tym samym przekreślających prawdziwość pomówień tego oskarżonego, czego Sąd Okręgowy nie ustalił; 6.bezzasadne odmówienie wiarygodności wyjaśnieniom M. C. co do daty kiedy poznał M. S. i okoliczności tego poznania, popartego innymi dowodami, co przekreśla możliwość kontaktowania się tych dwóch oskarżonych przed połową 2011 roku; 7.obrazę prawa materialnego, a mianowicie art. 65 § 1 k.k. i art. 64 § 1 k.k., bowiem nawet przyjęcie sprawstwa tego oskarżonego co do trzech czynów, co do których skazano M.C. w sprawie, z uwagi na rozpiętość czasową między zdarzeniami opisanymi w zarzucie LXXVI (daty 2008 rok ) oraz LXXVII i LXXVIII (2010 rok i 2010/2011 rok), nie jest możliwe uznanie go w zakresie czynu LXXVI w stosunku do tych dalszych LXXVII i LXXVIII tzw. przestępcą zawodowym, a tym samym osobą co do której można stosować art. 64 § 1 k.k., czego dowodem jest niestosowanie tych obostrzeń sprawie XII K (…) Sądu Rejonowego w S. w wyroku z dnia 16 VIII 2013 roku; 8.rażąco surowy wymiar kary zastosowany wobec M.

C. co do kar jednostkowych, a w szczególności co do kary łącznej w rozmiarze 5 lat pozbawienia wolności;9.obciążenie M. C. kosztami postępowania w sprawie w kwocie 2 400 zł, której będąc pozbawionym wolności, nie jest w stanie ponieść.Przedstawiając powyższe zarzuty, obrońca wniósł o zmianę skarżonego wyroku przez uniewinnienie M. C. od zarzucanych mu przestępstw, ewentualnie umorzenie na podstawie art. 414 § 1 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. postępowania co do czynu opisanego w pkt. CXX wydanego wyroku, wyeliminowanie z pkt.

CXI wyroku kwalifikacji z art. 65 § 1 i 64 § 1 k.k., złagodzenie kar jednostkowych, a w szczególności kary łącznej orzeczonej w pkt. CXXlI co do kary pozbawienia wolności i wymierzonej kary grzywny, zwolnienie oskarżonego od kosztów i opłat za obie instancje sądowe.Prokurator zaskarżył ww. wyrok Sądu Okręgowego w K. na niekorzyść M. C. w zakresie czynu opisanego w pkt. LXXIX wyroku (pkt XCVII aktu oskarżenia) w całości. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. poprzez błędne jego zastosowanie i umorzenie postępowania karnego co do czynu z pkt.

LXXIX wyroku (pkt XCVII aktu oskarżenia), o popełnienie którego oskarżony został M. C. , w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że w zakresie wskazanego czynu zachodzi przesłanka w postaci powagi rzeczy osądzonej.Wskazując na powyższe, prokurator wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części odnoszącej się do M. C. i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 25 listopada 2019 r., sygn. akt II AKa (…), w pkt. I uchylił ust.

CXIX zaskarżonego wyroku w zakresie czynu zarzuconego oskarżonemu M. C. w pkt. XCVII aktu oskarżenia i w tej części przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S. W pkt. II utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części. Obrońca M. C. wniósł kasację od ww. wyroku Sądu Apelacyjnego w (…), zaskarżając go w części, tj. co do pkt. II.W kasacji obrońca zarzucił:1.rażącą obrazę art. 117 § 3 a k.p.k. i art. 378a § 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. oraz art. 6 k.p.k. i art. 42 ust. 2 Konstytucji RP, polegającą na nieuwzględnieniu wniosku obrońcy oskarżonego M.

C. o odroczenie terminu rozprawy odwoławczej z uwagi na usprawiedliwioną nieobecność oskarżonego i przeprowadzenie postępowania na podstawie art. 117 § 3a k.p.k., w sytuacji gdy jest to przepis o charakterze ogólnym, a do postępowania przed Sądem Odwoławczym, na podstawie art. 458 k.p.k., stosuje się odpowiednio przepis o charakterze szczególnym – art. 378 a § 1 k.p.k., który stanowi, iż w przypadku usprawiedliwionej nieobecności oskarżonego bądź obrońcy na rozprawie, Sąd w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przeprowadzić postępowanie dowodowe, czyli a contrario nie może zamknąć przewodu sądowego, przeprowadzić głosów stron oraz wyrokowania, gdyż stanowi to rażące naruszenie prawa do obrony, zagwarantowanego przepisami krajowymi i międzynarodowymi, co mogło mieć wpływ na treść wyroku; 2.rażącą obrazę art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1. k.p.k., polegającą na niewyłączeniu sędziów orzekających w niniejszej sprawie w postępowaniu odwoławczym, w sytuacji gdy Sąd Apelacyjny w (…) w tym samym składzie w sprawie II AKa (…), wydał w dniu 26 września 2018 r. wyrok, na skutek tej samej co w niniejszej sprawie apelacji prokuratora, a także apelacji obrońców współoskarżonych – S. S. , M.

P., M. D., M. S,, D. J. i Z. T., a orzeczenie było oparte na tym samym materiale dowodowym (przede wszystkim wyjaśnieniach M. S., które Sąd uznał za wiarygodne), a zatem zaistniała okoliczność, która może wywołać uzasadnioną obawę co do bezstronności sędziów przy rozpoznawaniu dalszych apelacji, co mogło mieć wpływ na treść wyroku. Przedstawiając powyższe, obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi. W pisemnej odpowiedzi na kasację, prokurator Prokuratury Okręgowej w K. wniósł o oddalanie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Kasacja obrońcy skazanego jest oczywiście bezzasadna. Ocena zasadności kasacji dokonywana jest przez pryzmat art. 523 § 1 k.p.k., z którego wynika, że ten nadzwyczajny środek zaskarżenia może być uwzględniony jedynie w sytuacji skutecznego wykazania wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. albo naruszenia prawa – i to o charakterze rażącym – oraz przedstawienia przekonujących argumentów, że to uchybienie wywarło istotny wpływ na treść wyroku. Zarówno rażące naruszenie prawa, jak też istotny wpływ na treść wyroku – muszą wystąpić łącznie, a brak jednego z nich determinuje konieczność uznania kasacji za całkowicie bezzasadną.

Warto też zaakcentować, że o ile bezwzględne przyczyny odwoławcze odnoszą się do całego postępowania sądowego, o tyle rażące naruszenie prawa – jako podstawa kasacji – musi być ściśle powiązane z postępowaniem odwoławczym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt V KK 96/19). Odnosząc się do pierwszego zarzutu kasacyjnego, wyjaśnić na wstępie należy, że dodany ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1694) przepis art. 117 § 3a k.p.k., stanowi o warunkach, których spełnienie uprawnia organ procesowy do przeprowadzenia czynności procesowych bez udziału strony.

Regulacja ta odnosi się zarówno do czynności procesowych, które dokonywane są tak w postępowaniu przygotowawczym, jak i w postępowaniu sądowym (tak przed sądem pierwszej, jak też drugiej instancji) i ma zastosowanie – wbrew twierdzeniom skarżącego – zarówno do rozprawy, jak również do posiedzenia. Przypomnieć wypada, że na mocy art. 117 § 3a k.p.k., w razie niestawiennictwa prawidłowo zawiadomionej strony, czynność procesową można przeprowadzić pod warunkiem, że stawił się obrońca lub pełnomocnik. Jeśli zatem sytuacja ta dotyczy rozprawy lub posiedzenia, sąd może rozpoznać sprawę i wydać orzeczenie kończące postepowanie, o ile udział strony w tej czynności nie był obowiązkowy.

Wspomniany przez skarżącego art. 378a § 1 k.p.k. – również dodany ww. ustawą zmieniającą – jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 117 § 3a k.p.k. Pierwszy z tych przepisów dotyczy tylko rozprawy i ma on zastosowanie tylko do jednego jej etapu, tj. do przewodu sądowego, gdyż tylko w tej części rozprawy przeprowadzane są dowody. Relewantną różnicą między ww. przepisami jest to, że art. 378a § 1 k.p.k. pozwala wyłącznie na przeprowadzenie dowodów, natomiast spełnienie warunków określonych w art. 117 § 3a k.p.k. uprawnia do rozpoznania sprawy pod nieobecność strony.

Co również istotne, art. 378a § 1 k.p.k. obejmuje też sytuacje, gdy udział określonych w nim podmiotów w rozprawie głównej jest obowiązkowy.Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, że art. 117 § 3a k.p.k. nie ma zastosowania do czynności przeprowadzanych w ramach rozprawy, czy też szerzej, do samej rozprawy. Stanowisko obrońcy w tym zakresie nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia normatywnego. Wspomniany przez niego przepisy art. 378a § 1 k.p.k. będzie miał zastosowanie jedynie wtedy, gdy w toku rozprawy głównej bądź rozprawy apelacyjnej (art. 458 k.p.k.) pojawi się kwestia przeprowadzenia dowodów – i tylko w tej sytuacji art. 117 § 3a k.p.k., jako przepis o charakterze ogólnym, nie będzie miał zastosowania.

Podzielić przy tym należy wskazane przez prokuratora stanowisko doktryny, że przedmiot postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 378a § 1 k.p.k., odnosi się w zasadzie do tych dowodów, co do których możliwe jest aktywne uczestnictwo strony w ich przeprowadzaniu (zob. Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, D. Świecki [red.], LEX/el., 2020). Tymczasem w niniejszej sprawie, Sąd ad quem na rozprawie apelacyjnej nie przeprowadzał czynności dowodowych, które dawałyby stronom możliwość wzięcia aktywnego w nich udziału, a zatem przepis art. 378a § 1 k.p.k. w tej sytuacji nie miał zastosowania.

Decyzja Sądu odwoławczego o przeprowadzeniu rozprawy apelacyjnej bez udziału (wówczas oskarżonego) M.C., nie była zatem dotknięta rażącym naruszeniem zarówno art. 117 § 3a k.p.k., którego warunki zostały spełnione, jak też art. 378a § 1 k.p.k., który w przedmiotowej sprawie – jak wskazano powyżej – nie mógł mieć zastosowania. Oczywiście bezzasadnym był również zarzut, w którym autor kasacji podnosił obrazę art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1. k.p.k. Choć w orzecznictwie Sądu Najwyższego można odnaleźć rozbieżne zapatrywania co do kwestii warunków, od których uzależnione jest skuteczne zgłoszenie w kasacji zarzutu naruszenia art. 41 § 1 k.p.k., to Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę podziela pogląd, że w nadzwyczajnym środku zaskarżenia nie można skutecznie sformułować zarzutu naruszenia art. 41 § 1 k.p.k., jeżeli w toku postępowania przed sądem pierwszej lub drugiej instancji nie doszło do wydania orzeczenia w trybie art. 42 § 4 k.p.k. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 6 marca 2008 r., sygn. akt III KK 421/07; 22 września 2009 r., sygn. akt III KK 65/09; 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt III KK 83/08; 7 stycznia 2009 r., sygn. akt III KK 246/08; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 października 2007 r., sygn. akt IV KK 232/07).

Zasadnym i kluczowym w tej kwestii jest argument, że wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko na wniosek stron lub żądanie sędziego, przy czym kontroli kasacyjnej nie podlega brak inicjatywy sędziego, lecz orzeczenie. Skoro zaś ustawodawca przyjął, że przekroczenie przewidzianego w art. 41 § 2 k.p.k. terminu na zgłoszenie przez stronę wniosku o wyłączenie sędziego powoduje pozostawienie go bez rozpoznania, to trudno mówić o naruszeniu art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy wniosek o wyłączenie sędziego w ogóle nie został zgłoszony przez stronę.

Jedynie w sytuacji, gdy przyczyna uzasadniająca żądanie wyłączenia sędziego stała się jej wiadoma w czasie, kiedy złożenie wniosku o wyłączenie nie było już możliwe – dopuszczalnym byłoby wskazanie, jako podstawy kasacyjnej, zarzutu naruszenia art. 41 § 1 k.p.k., mimo faktycznego braku inicjatywy w zakresie złożenia wniosku o wyłączenie sędziego (zob. m.in. ww. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 września 2009 r., sygn. akt III KK 65/09). W niniejszej sprawie, strony nie złożyły wniosku w trybie art. 41 § 2 k.p.k., a wątpliwości co do bezstronności członków składu orzekającego zostały zgłoszone przez obrońcę dopiero w kasacji, mimo że skład Sądu Apelacyjnego znany był stronom na długo przed wydaniem wyroku kończącego postępowanie karne i miały one możliwość złożenia stosownego wniosku w omawianym przedmiocie.

W tym stanie rzeczy, nie sposób uznać zarzutu naruszenia art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1. k.p.k. za skuteczny w postępowaniu kasacyjnym. Podsumowując, podniesione w kasacji zarzuty były oczywiście bezzasadne, co przy braku wystąpienia okoliczności podlegających uwzględnieniu przez Sąd Najwyższy z urzędu, pozwoliło na oddalenie kasacji na posiedzeniu w trybie określonym w art. 535 § 3 k.p.k. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.