Supreme Court dismisses appeal as obviously groundless, citing procedural defects and sentencing review limits.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal as obviously groundless, ruling that the lower court's sentencing evaluation fell within judicial discretion. The defendant argued for procedural violations regarding the delivery of the appeal and excessive sentencing, but the court found no actual defects since the defendant was aware of the appeal's acceptance. Consequently, the court held that sentencing assessments are not subject to cassation review under the relevant procedural code.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 523 § 1 k.p.k.; Art. 433 § 2 k.p.k.; Art. 53 k.k.: Cassation review is limited to procedural violations causing a significant infringement of the right to defense, excluding discretionary sentencing evaluations.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
POSTANOWIENIE Dnia 7 marca 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Igor Zgoliński na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej 7 marca 2023 r., w sprawie K. L., skazanego z art. 279 § 1 k.k. i in., kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 15 marca 2022 r., sygn. akt VII Ka 787/21, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Tychach z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt II K 543/20, postanowił:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. D. F., Kancelaria adwokacka w K., kwotę 442,80 (czterysta czterdzieści dwa i 80/100) zł, zawierającą 23% VAT, z tytułu sporządzenia i wniesienia kasacji z urzędu;
3. zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIESygn. akt IV KK 387/22 Uzasadnienie Wyrokiem Sądu Rejonowego w Tychach z dnia 21 października 2021 r., sygn. II K 543/20, K. L. został uznany za winnego tego, że:1.działając w krótkich odstępach czasu, z wykorzystaniem takiej samej sposobności, zanim zapadł pierwszy chociażby nieprawomocny wyrok dotyczący któregokolwiek z przypisanych mu czynów, dopuścił się w ramach ciągu przestępstw 12 kradzieży przy ustaleniu, że czterech z nich dopuścił się z inną ustaloną osobą z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i dwóch z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to na mocy przepisów art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. została mu wymierzona jedna kara 8 miesięcy pozbawienia wolności;2.działając w krótkich odstępach czasu, z wykorzystaniem takiej samej sposobności, zanim zapadł pierwszy chociażby nieprawomocny wyrok dotyczący któregokolwiek z przypisanych mu czynów, dopuścił się 8 kradzieży z włamaniem stanowiących ciąg przestępstw, przy przyjęciu, że czynu z dnia 28 sierpnia 2020 r.
K. L. dopuścił się z inną ustaloną osobą, tj. przestępstw z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i trzech przestępstw z art. 279 § 1 k.k. i art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to na mocy przepisów art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 57b k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. została wymierzona mu kara roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności;na podstawie art. 91 § 2 k.k. powyższe kary jednostkowe zostały połączone i wymierzona została K. L. kara łączna roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności; na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzeczony został środek kompensacyjny w postaci obowiązku naprawienia szkody.Powyższy wyrok został zaskarżony przez prokuratora, który zarzucił w apelacji rażącą niewspółmierność orzeczonych kar jednostkowych za poszczególne przypisane przestępstwa oraz kary łącznej, wnosząc o zmianę poprzez orzeczenie kar jednostkowych w wysokości odpowiednio 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności i 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz kary łącznej w wysokości 4 lat pozbawienia wolności.
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 15 marca 2022 r., sygn. VII Ka 787/21, zaskarżony wyrok został zmieniony w ten sposób, że:1.podwyższona została kara orzeczoną wobec oskarżonego za ciąg przestępstw przypisanych K. L. w punkcie 1 zaskarżonego wyroku do wysokości 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności,2.podwyższa została kara orzeczoną za ciąg przestępstw przypisanych K. L. w punkcie 2 zaskarżonego wyroku do wysokości 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności,3.uchylając poprzednie orzeczenie o karze łącznej wymierzono na mocy art. 91 § 2 k.k. nową karę łączną w wysokości 4 lat pozbawienia wolności.Od wyroku sądu odwoławczego kasację złożył obrońca skazanego, który zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a mianowicie:1.art. 433 §1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. w zw. z art. 117 § 1 i 2 k.p.k. i art. 6 k.p.k. - przez zaniechanie przeprowadzenia kontroli instancyjnej orzeczenia poza granicami apelacji, mimo zaistnienia wadliwości postępowania pierwszoinstancyjnego, skutkującego koniecznością uchylenia orzeczenia, a to prowadzenia postępowania bez udziału oskarżonego bez jego winy i doręczania mu korespondencji sądowej na niewłaściwy adres, co pozbawiło go możliwości obrony,2.art. 448 § 2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. przez zaniechanie doręczenia oskarżonemu odpisu apelacji strony przeciwnej, a w konsekwencji ograniczenie możliwości prowadzenia skutecznej obrony;3.art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 438 pkt. 4 k.p.k. - przez błędne uznanie, że kara orzeczona wyrokiem sądu I instancji jest rażąco niewspółmierna i w konsekwencji zmianę wyroku w zakresie orzeczonej kary.Autor kasacji wniósł jednocześnie o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wyroku sądu I instancji w części dotyczącej K.
L. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi II instancji.W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator zawnioskował o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna, stąd rozpoznana została w trybie przewidzianym w art. 535 § 1 i 3 k.p.k. Żadne z podniesionych w środku zaskarżenia uchybień w rzeczywistości nie miało miejsca, z przyczyn przedstawionych poniżej.
Autor kasacji zarzucił orzeczeniu II instancji wadliwość powstałą w wyniku naruszenia reguł procedowania na kilku płaszczyznach. Pierwszą z nich było niedostrzeżenie rażącej niesprawiedliwości orzeczenia i niezastosowanie art. 440 k.p.k. w sytuacji, w której – w ocenie skarżącego – zachodziła ku temu ewidentna podstawa procesowa. Jej materializacji upatrywał w wadliwym kierowaniu wszelkiej korespondencji na adres wskazany przez skazanego w toku pierwszego przesłuchania, podczas gdy od 5 maja 2021 r. przebywał on w jednostce penitencjarnej.
Miało to zatem obligować sąd do podjęcia czynności zapewniających skazanemu realną obronę. Postępowanie przed sądem I instancji zostało przeprowadzone bez jego wiedzy, jak również nie została doręczona apelacja strony przeciwnej, co uznać należało za rażąco niesprawiedliwe. Wskazując na tak postrzegane naruszenie prawa do obrony i wywodząc stąd niesprawiedliwość wyroku, która winna zostać dostrzeżona z postępowaniu odwoławczym skarżący pominął jednak treść zasadniczej regulacji w tej materii, ustanawiającej jeden z ciążących na oskarżonym obowiązków w postaci zawiadamiania organu prowadzącego postępowanie o każdej zmianie miejsca swojego zamieszkania lub pobytu trwającego dłużej niż 7 dni, w tym co istotne – również z powodu pozbawienia wolności w innej sprawie (art. 75 § 1 k.p.k.).
To nie na sądzie zatem spoczywa obowiązek ustalania miejsca pobytu oskarżonego, gdzie mógłby realnie odebrać kierowaną do niego korespondencję procesową, albowiem ciężar ten w pełnym zakresie, a zatem również w wyniku zmian dokonanych nie w ramach swobodnych decyzji życiowych, lecz przymusowego osadzenia w jednostce penitencjarnej, został przez ustawodawcę przeniesiony na oskarżonego (zob. ustawa z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 1 lipca 2015 r.) Niewywiązanie się z tego obowiązku implikować musiało określone konsekwencje, w postaci procedowania bez udziału oskarżonego, co nie stanowiło jednak asumptu do uznania wydanego orzeczenia za rażąco niesprawiedliwe.
Sąd nie naruszył bowiem w tym zakresie żadnych reguł postępowania, które nakazywałyby obarczenie wydanego wyroku oceną jaką zaprezentował skarżący, skoro opisany skutek był wyłącznie wynikiem zaniechania skazanego. Skorelowana z powyższym przepisem treść art. 139 § 1 k.p.k. w warunkach, w których strona nie zrealizowała ciążącej na niej powinności poinformowania organu o zmianie miejsca pobytu lub zamieszkania (także w ramach pozbawienia wolności) nakazuje uznać korespondencję kierowaną na dotychczasowy adres za doręczoną.
Powyższa tzw. fikcja doręczenia konkretyzuje się wówczas, gdy strona lub inny uprawniony podmiot zostaną powiadomieni o tym obowiązku (art. 16 § 1 k.p.k.), co in casu zostało zrealizowane (por. k. 381-382). Sąd miał zatem pełne prawo do prowadzenia postępowania uznając skazanego za prawidłowo powiadomionego o rozprawie głównej, co nie stanowiło obrazy reguł rzetelnego procesu. Akceptacja tego stanu rzeczy w toku kontroli instancyjnej również nie naruszała powołanych w kasacji przepisów. Drugim uchybieniem, mającym w sposób istotny rzutować na możliwość realizacji prawa do obrony i czynić postępowanie drugoinstancyjne wadliwym, miało być zaniechanie doręczenia skazanemu apelacji strony przeciwnej, stosownie do art. 448 § 2 k.p.k.
Twierdzenie powyższe nie oddaje jednak rzeczywistego obrazu aktywności sądu. Zaniechanie bowiem określonej aktywności procesowej, to powstrzymanie się od działania, które na podstawie stosownej normy prawnej powinno było nastąpić. Z taką zaś sytuacją autor kasacji nie mógł natomiast zetknąć się w realiach niniejszej sprawy. Stosownie do zarządzenia z dnia 22 listopada 2021 r. (k. 756) skazanemu wysłano informacje o przyjęciu apelacji wraz z odpisem środka odwoławczego na adres wskazany na k. 379v, do której to korespondencji - wobec jej awizacji – znalazł zastosowanie przepis art. 139 § 1 k.p.k.
Skutek był tu zatem analogiczny, jak w przypadku wysyłania powiadomień o rozprawie głównej. Oceny tej nie dezaktualizował fakt późniejszego ustalenia przez sąd odwoławczy, że skazany został osadzony w zakładzie karnym. Należało więc podzielić zapatrywania wyrażone w pisemnej odpowiedzi na kasację, że nie doszło w niniejszej sprawie do zarzuconych w pkt 1 i 2 kasacji uchybień. Wszelkie bowiem przedstawione przez skarżącego konsekwencje były naturalną implikacją niezrealizowania ciążącego na nim obowiązku procesowego (art. 75 § 1 k.p.k.).
Nie mogły zatem być rozpatrywane w kategoriach obrazy art. 6 k.p.k. czy innych wskazanych w kasacji przepisów postępowania. Odnosząc się zaś do kwestii wymiaru kary zauważyć trzeba, że - choć zarzut dotyczący tej materii powiązany został z treścią art. 433 § 2 k.p.k. - w istocie jednak nie spełniał wymogu określonego w art. 523 § 1 k.p.k. Nie wskazywał bowiem żadnego ze skonkretyzowanych w tym przepisie naruszeń, a w szczególności rażącej obrazy prawa, której miałby się dopuścić sąd ad quem zaostrzając, stosownie do wniosków środka odwoławczego, wymiar kar jednostkowych jak i kary łącznej.
Podnoszone przez autora kasacji argumenty dotyczą zagadnień stricte ocennych, badanych w ramach art. 53 k.k., gdyż odnoszą się one do treści art. 438 pkt. 4 k.p.k., który nie znajduje odpowiedniego zastosowania w postępowaniu kasacyjnym. Podstawy nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jakim jest kasacja, zostały ustanowione w art. 523 § 1 k.p.k. w sposób autonomiczny. Tym samym ocena dyrektyw wymiaru kary, jako należąca do sfery swobodnego uznania sędziowskiego, nie stanowi przedmiotu kognicji kasacyjnej (por. art. 523 § 1 zd. drugie k.p.k.).
Kierując się powyższą argumentacją, Sąd Najwyższy orzekł zatem jak w pkt. 1 sentencji postanowienia. Zważywszy na sytuację majątkową skazanego należało go zwolnić od kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne, w oparciu o treść art. 624 § 1 k.p.k. O wynagrodzeniu obrońcy z urzędu orzeczono natomiast na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2020 r., poz. 1651 t.j.) oraz § 2 pkt 1, § 4 ust. 3, § 17 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.
U. z 2019 r., poz. 18 t.j.).