Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV KK 35/18 Generato dall'IA

Supreme Court quashes acquittal for child support omission, ruling statutory duty remains criminalized without specific court order amount.

Numero d'incarto IV KK 35/18
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the appellate court's acquittal of the defendant for failing to pay child support, finding the lower court erred in de-criminalizing the act. The prosecution argued that while the statutory obligation existed, the specific amount was defined by a prior court ruling, meaning the crime's elements were fully met. The court agreed, holding that the absence of a specific court-ordered amount in the indictment did not negate the criminal nature of the statutory duty.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 209 § 1 k.k.; Art. 434 § 1 k.p.k.; Art. 133 § 1 k.r.o.; Art. 135 § 1 k.r.o.; Art. 413 § 2 k.p.k.; Art. 537 § 2 k.p.k.; Art. 442 § 3 k.p.k.; Art. 518 k.p.k.: The failure to fulfill a child support obligation defined by statute constitutes a crime under Art. 209 § 1 k.k. even if the specific amount was previously determined by a court ruling, as this does not constitute a complete decriminalization of the act.

Parole chiave

Generato dall'IA
child support obligation statutory duty criminalization omission of alimentary duty court ruling specificity decriminalization of acts child support amount appellate acquittal obbligazioni alimentari

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 209 § 1 k.k.
27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w których obowiązkiem tym obciążono krewnych w linii prostej, rodzeństwo, małżonków, przysposabiających i powinowatych – w zakresie i kolejności ustalonych w tych przepisach, to zamieszczanie w opisie czynu z art. 209 § 1 k.k.
Art. 434 § 1 k.p.k.
209 § 1 k.k., który ze względu na treść art. 434 § 1 k.p.k. nie mógł zostać uzupełniony, i że jedynym możliwym rozstrzygnięciem na etapie apelacyjnym było uniewinnienie oskarżonego.Dlatego Sąd Najwyższy wydał orzeczenie o charakterze kasatoryjnym (art.
Art. 133 § 1 k.r.o.
była ustawa, a dokładniej art. 133 § 1 k.r.o. W tej sytuacji, gdy wysokość tych świadczeń alimentacyjnych – ustalona wyrokiem Sądu Rejonowego w K.
Art. 135 § 1 k.r.o.
(III RC …/14) według przesłanek art. 135 § 1 k.r.o.
Art. 413 § 2 k.p.k.
informacji, że chodziło o obowiązek określony „co do wysokości orzeczeniem sądowym” nie jest w perspektywie art. 413 § 2 k.p.k. niezbędne.
Art. 537 § 2 k.p.k.
nie mógł zostać uzupełniony, i że jedynym możliwym rozstrzygnięciem na etapie apelacyjnym było uniewinnienie oskarżonego.Dlatego Sąd Najwyższy wydał orzeczenie o charakterze kasatoryjnym (art. 537 § 2 k.p.k.).
Art. 442 § 3 k.p.k.
wiążące (art. 442 § 3 k.p.k. w zw.
Art. 518 k.p.k.
Przedstawione wyżej zapatrywanie prawne będzie dla Sądu Okręgowego w K. wiążące (art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.). kc
art. 209 § 1 k.k
27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w których obowiązkiem tym obciążono krewnych w linii prostej, rodzeństwo, małżonków, przysposabiających i powinowatych – w zakresie i kolejności ustalonych w tych przepisach, to zamieszczanie w opisie czynu z art. 209 § 1 k.k.
art. 413 § 2 k.p.k
informacji, że chodziło o obowiązek określony „co do wysokości orzeczeniem sądowym” nie jest w perspektywie art. 413 § 2 k.p.k.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV KK 35/18 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 sierpnia 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)‎SSN Rafał Malarski (sprawozdawca)‎SSN Andrzej StępkaProtokolant Małgorzata Gierczak przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jacka Radoniewicza,‎w sprawie D.Ś.‎oskarżonego z art. 209 § 1 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 7 sierpnia 2018 r.,‎kasacji, wniesionej przez Prokuratora Rejonowego w K.,‎od wyroku Sądu Okręgowego w K.‎z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt IX Ka …/17,‎zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w K.‎z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II K …/16, uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIESąd Rejonowy w K., wyrokiem z dnia 11 stycznia 2017 r., uznał D. Ś. za winnego tego, że w okresie od 1 października 2014 r. do 28 lutego 2015 r. i od 1 grudnia 2015 r. do 10 maja 2016 r. uporczywie uchylał się od wykonywania ciążącego na nim z mocy ustawy obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie swojej małoletniej córki N.Ś., przez co wymieniona była narażona na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, to jest przestępstwa określonego w art. 209 § 1 k.k., i za to skazał go na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności.

Sąd Okręgowy w Kielcach, po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2017 r. apelacji obrońcy kwestionującej wymiar kary, zmienił pierwszoinstancyjny wyrok i uniewinnił oskarżonego.Kasację do prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego złożył na niekorzyść oskarżonego Prokurator Rejonowy w K., zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa materialnego, to jest art. 209 § 1 k.k., a polegające na wyrażeniu błędnego poglądu, że zachowanie D.Ś. nie stanowi przestępstwa niealimentacji w świetle przepisów ustawy z 23 marca 2017 r. (Dz.

U. 2017, poz. 952), bowiem w opisie czynu przypisanego jako źródło obowiązku alimentacyjnego wskazano wyłącznie przepis ustawy, gdy tymczasem z ujawnionych w sprawie dowodów wynika jednoznacznie, iż obowiązek ten został określony również co do wysokości wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w K. – Sądu Rodzinnego z 28 kwietnia 2014 r., sygn. akt III RC …/14, w związku z czym nie doszło do depenalizacji czynu przypisanego w pierwszoinstancyjnym wyroku, a w konsekwencji uniewinnienie oskarżonego było bezpodstawne. Autor kasacji zażądał w związku z tym uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Stanowisko skarżącego zyskało wsparcie obecnego na rozprawie kasacyjnej prokuratora Prokuratury Krajowej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja zasługiwała na uwzględnienie.Punktem wyjścia do rozważań o zasadności kasacji oskarżyciela publicznego było rozstrzygnięcie kwestii, czy w aktualnym stanie prawnym pominięcie w opisie przypisanego oskarżonemu czynu z art. 209 § 1 k.k. informacji o ciążącym na sprawcy obowiązku alimentacyjnym określonym co do jego wysokości w orzeczeniu sądowym, w ugodzie zawartej przed sądem lub innym organem albo w innej umowie oznacza, że opis taki nie odpowiada znamionom wskazanego przestępstwa? Pozytywna odpowiedź na tak sformułowane pytanie kolidowałaby z wynikiem prawidłowej wykładni art. 209 § 1 k.k. i byłaby przejawem skrajnego formalizmu, obcego polskiemu ustawodawcy, prowadzącym do rozwiązań absurdalnych, jaskrawo sprzecznych z celami procesu karnego.Zbliżoną problematykę analizował skład 3 sędziów Sądu Najwyższego w postanowieniu z 25 stycznia 2018 r., I KZP 10/17, OSNKW 218, z. 3, poz. 24, dochodząc do przekonania, że według art. 209 § 1 k.k. również po 31 maja 2017 r., od kiedy weszła w życie nowela z 23 marca 2017 r. (Dz.

U. 2017 r., poz. 952), to ustawa stanowi wciąż jedno ze źródeł obowiązku alimentacyjnego, przy czym obowiązek ten musi być skonkretyzowany co do jego wysokości w orzeczeniu sądowym, ugodzie zawartej przed sądem albo innym organem lub w innej umowie. W judykacie tym zastrzeżono jednak, że taki obowiązek nie oznacza, iż nastąpiła dekryminalizacja wszystkich zachowań polegających na niewykonywaniu obowiązku alimentacyjnego, którego źródłem jest ustawa. Częściowa dekryminalizacja nastąpiła jedynie w odniesieniu do takich zachowań sprawców, wobec których obowiązek alimentacyjny nie został określony co do wysokości w orzeczeniu sądu, ugodzie lub umowie.

Aprobując wywody przedstawione w motywacyjnej części komentowanego postanowienia, odmawiającego podjęcia uchwały, Sąd Najwyższy za zbyteczne uznał ich powtarzanie w pełnym zakresie.Skoro zatem co do zasady źródłem obowiązku alimentacyjnego – i to samoistnym – pozostaje nadal ustawa, to jest art. 128 – 132 oraz art. 141, art. 144 i art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w których obowiązkiem tym obciążono krewnych w linii prostej, rodzeństwo, małżonków, przysposabiających i powinowatych – w zakresie i kolejności ustalonych w tych przepisach, to zamieszczanie w opisie czynu z art. 209 § 1 k.k. informacji, że chodziło o obowiązek określony „co do wysokości orzeczeniem sądowym” nie jest w perspektywie art. 413 § 2 k.p.k. niezbędne.

Niemniej konieczne jest - co trzeba silnie zaakcentować – dokonanie ustalenia, że wysokość tego obowiązku alimentacyjnego została określona konkretnym orzeczeniem sądowym, ugodą czy umową. Ustalenie w tym zakresie może wynikać albo wprost z pisemnego uzasadnienia wyroku, albo z niebudzących wątpliwości dokumentów stanowiących poprawnie ujawniony materiał dowodowy.Rzecz jasna przedstawione rozważania nie oznaczają zachęty do pomijania w opisie czynu danych o wysokości określonego w orzeczeniu sądowym, ugodzie czy umowie obowiązku alimentacyjnego.

Wprawdzie brak takich informacji w opisie czynu z art. 209 § 1 k.k. nie prowadzi do konkluzji, iż nie zostały w nim ujęte wszystkie znamiona przestępstwa, niemniej przeciwna praktyka jest nie tylko dozwolona, ale i godna polecenia.Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, trzeba stwierdzić, że źródłem obowiązku łożenia ze strony D. Ś. na utrzymanie swojej małoletniej córki N. Ś. była ustawa, a dokładniej art. 133 § 1 k.r.o. W tej sytuacji, gdy wysokość tych świadczeń alimentacyjnych – ustalona wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z 28 kwietnia 2014 r. (III RC …/14) według przesłanek art. 135 § 1 k.r.o. na poziomie 600 zł miesięcznie – wynika jasno z niekwestionowanych ustaleń faktycznych ujętych w motywacyjnej części pierwszoinstancyjnego wyroku skazującego, to ewidentnie wadliwym postąpieniem Sądu odwoławczego było uznanie, że wystąpił brak ustawowego znamienia przestępstwa z art. 209 § 1 k.k., który ze względu na treść art. 434 § 1 k.p.k. nie mógł zostać uzupełniony, i że jedynym możliwym rozstrzygnięciem na etapie apelacyjnym było uniewinnienie oskarżonego.Dlatego Sąd Najwyższy wydał orzeczenie o charakterze kasatoryjnym (art. 537 § 2 k.p.k.).

Przedstawione wyżej zapatrywanie prawne będzie dla Sądu Okręgowego w K. wiążące (art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.). kc