Supreme Court quashes joint sentence due to prior res judicata on same crimes violating procedural law.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the Regional Court's joint sentence and dismissed the proceedings regarding its issuance. The Prosecutor General argued that a later joint sentence violated procedural law because an earlier, already effective joint sentence covered the same crimes. The Court ruled that the existence of a prior effective judgment on the same matters created a permanent procedural bar, making the later sentence legally invalid.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.; Art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.: A joint sentence is void if a prior effective judgment on the same crimes already exists, as this violates the principle of res judicata.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
IV KK 349/25 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 stycznia 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Tomasz ArtymiukSSN Marek PietruszyńskiProtokolant Kamila Zacharz Przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Marka Zajkowskiegow sprawie P. S. w przedmiocie wyroku łącznegopo rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 28 stycznia 2026 r.,kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnegood wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Rybnikuz dnia 29 maja 2025 r., sygn. akt III K 218/25, uchyla zaskarżony wyrok i umarza postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego, a kosztami procesu obciąża Skarb Państwa. [J.J.] Tomasz Artymiuk Włodzimierz Wróbel Marek Pietruszyński
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Rybniku wyrokiem łącznym z dnia 29 maja 2025 r. (sygn. akt III K 218/25), na podstawie art. 91 § 2 k.k., połączył jednostkowe kary wymierzone skazanemu P. S. prawomocnymi wyrokami: Sądu Rejonowego w Mikołowie z dnia 20 lutego 2024 r. (sygn. akt II K 728/23), Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 3 września 2024 r. (sygn. akt III K 902/24) oraz Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 30 stycznia 2025 r. (sygn. akt III K 948/24), orzekając wobec niego karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Na mocy art. 572 k.p.k.
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego w części dotyczącej wyroków: Sądu Rejonowego w Żorach z dnia 14 sierpnia 2023 r. (sygn. akt II K 313/23), Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju z dnia 22 kwietnia 2024 r. (sygn. akt II K 934/23) oraz Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju z dnia 23 maja 2024 r. (sygn. akt II K 354/24). Przedmiotowy wyrok łączny uprawomocnił się bez wniesienia środków odwoławczych.Kasację od powyższego prawomocnego wyroku łącznego wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając go w całości na niekorzyść skazanego P. S..
Skarżący zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu rażące naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, to jest art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., stanowiące bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., polegające na wydaniu w dniu 29 maja 2025 r. wyroku łącznego w sprawie o sygnaturze III K 218/25 i orzeczeniu kary łącznej 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności obejmującej skazania w sprawach o sygnaturach III K 902/24, III K 948/24 oraz II K 728/23, podczas gdy postępowanie w tym samym przedmiocie, co do tych samych wyroków tej samej osoby, zostało wcześniej zakończone wydaniem przez Sąd Rejonowy w Mikołowie w dniu 27 maja 2025 r. wyroku łącznego (sygn. akt II K 383/24), który uprawomocnił się w dniu 4 czerwca 2025 r.
Podnosząc ten zarzut, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniesiona przez Prokuratora Generalnego kasacja jest oczywiście zasadna, a stwierdzone uchybienie ma charakter bezwzględnej przyczyny odwoławczej wymienionej w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Analiza akt sprawy oraz zestawienie chronologii wydawanych rozstrzygnięć prowadzi do wniosku, że w dacie uprawomocnienia się zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku w obrocie prawnym istniało już inne, wcześniej uprawomocnione orzeczenie, rozstrzygające w tym samym przedmiocie i wobec tej samej osoby.Z ustaleń Sądu Najwyższego wynika, że postępowanie o wydanie wyroku łącznego przed Sądem Rejonowym w Rybniku (sygn. akt III K 218/25) toczyło się równolegle z postępowaniem przed Sądem Rejonowym w Mikołowie (sygn. akt II K 383/24).
Choć wyrok w Rybniku zapadł w dniu 29 maja 2025 r., to dwa dni wcześniej, tj. 27 maja 2025 r., Sąd Rejonowy w Mikołowie wydał własny wyrok łączny, obejmujący nie tylko te same skazania, które stały się podstawą orzeczenia w Rybniku (III K 902/24, III K 948/24, II K 728/23), ale również dodatkowo karę wymierzoną w sprawie II K 19/25. Kluczowe znaczenie dla oceny wystąpienia ujemnej przesłanki procesowej ma jednak moment uprawomocnienia się obu orzeczeń. Wyrok Sądu Rejonowego w Mikołowie stał się prawomocny w dniu 4 czerwca 2025 r., natomiast wyrok Sądu Rejonowego w Rybniku uprawomocnił się dwa dni później – 6 czerwca 2025 r.Wspomniana konfiguracja czasowa oznacza, że w dniu 6 czerwca 2025 r. w odniesieniu do skazanego P. S. zachodziła powaga rzeczy osądzonej (res iudicata).
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, jeżeli w obrocie prawnym pozostają dwa prawomocne wyroki łączne dotyczące tych samych jednostkowych skazań, wyrok, który uprawomocnił się później, dotknięty jest uchybieniem z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. Nie ma przy tym znaczenia, że Sąd Rejonowy w Mikołowie orzekał w szerszej konfiguracji przedmiotowej. Skoro zatem węzeł kary łącznej dotyczący spraw III K 902/24, III K 948/24 oraz II K 728/23 został już prawomocnie ukształtowany orzeczeniem Sądu Rejonowego w Mikołowie z dniem 4 czerwca 2025 r., późniejsze uprawomocnienie się rozstrzygnięcia w tym samym zakresie przez Sąd w Rybniku doprowadziło do niedopuszczalnej w państwie prawa sytuacji funkcjonowania dwóch sprzecznych orzeczeń o karze łącznej.Wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. obliguje Sąd Najwyższy do uchylenia dotkniętego wadą orzeczenia.
Ponieważ przeszkoda procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej ma charakter trwały i nieusuwalny, jedynym prawnie możliwym rozstrzygnięciem jest uchylenie zaskarżonego wyroku łącznego i umorzenie postępowania w tym przedmiocie.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [J.J.][r.g.] Tomasz Artymiuk Włodzimierz Wróbel Marek Pietruszyński