Criminal appeal dismissed; court held defendant's absence did not violate defense rights given prior obstruction.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the criminal appeal as obviously groundless, ordering the defendant to bear the costs. The defendant had failed to appear at nine trial dates, including the second-instance hearing, despite proper notification, while his appointed counsel argued the appeal. The court ruled that the lower court's use of Article 117 § 3a of the Criminal Procedure Code to proceed without the defendant was permissible because the defendant's prior conduct constituted a clear abuse of defense rights.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 117 § 3a k.p.k.; Art. 458 k.p.k.; The court may proceed with a second-instance trial in the absence of the accused if the accused has previously obstructed the proceedings, provided the defense is represented by counsel.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
IV KK 343/24 POSTANOWIENIE Dnia 9 stycznia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., w sprawie A. K., skazanego z art. 286 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, w dniu 9 stycznia 2025 r., kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt VII Ka 878/23, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Chorzowie z dnia 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 1032/21, p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego, w tym nieuiszczoną opłatą od kasacji, obciążyć skazanego. ł.n
UZASADNIENIE
A. K. został oskarżony o to, że w okresie od 4 do 26 sierpnia 2015 r. w K. i C., działając wspólnie i w porozumieniu z I. K. oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wykorzystując dane spółki T. sp. z o.o. oraz dokumenty opatrzone podrobionymi podpisami prezesa zarządu tej spółki- J. M. , w szczególności wniosek o zawarcie umowy leasingu, protokół zdawczo- odbiorczy i oświadczenie klienta, wprowadzili pracowników Działu Analiz Leasingu G. S.A. 2 SKA w błąd, co do zamiaru J. M. przystąpienia do takiej umowy i doprowadzili G.
SA 2 SKA w dniu 11 sierpnia 2015 r. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wartości 28.600 zł, polegającego na zawarciu umowy leasingu nr […] samochodu R. 1,5 DCI […]. który następnie A. K. użytkował do dnia 28 września 2016 r., przy czym A. K. czynu tego dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa, będąc uprzednio skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 13 marca 2013 r. sygn. IX K […]/11 za umyślne przestępstwo podobne z art. 286§ 1 kk i art. 270§ 1 kk przy zast. art. 11 §2 kk popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej na karę 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbył w okresie od 2 lipca 2013 r. do 13 maja 2014 r.,to jest o czyn z art. 286 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. przy zast. art. 11 § 2 k.k. i art. 64 § 1 k.k.Wyrokiem Sądu Rejonowego w Chorzowie z dnia 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 1032/21, A.
K. został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego powyżej przy przyjęciu, iż miejscem jego popełnienia był Wrocław i Katowice, a oskarżeni posłużyli się jako autentycznymi podrobionymi dokumentami, a to: wnioskiem o zawarcie umowy leasingu, oświadczeniem klienta, formularzem pakietowego ubezpieczenia pojazdu, pełnomocnictwem z prawem substytucji, oświadczeniem o beneficjencie rzeczywistym, wprowadzając pokrzywdzoną spółkę w błąd, tak co do podmiotu zawierającego umowę leasingu, a także zamiaru wywiązania się z postanowień tej umowy, jak i co do osoby faktycznie przejmującej samochód w długotrwałe używanie, przy czym A.
K. został skazany opisanym powyżej wyrokiem na m. in. karę roku pozbawienia wolności, którą odbył w ramach kary łącznej 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności, tj. przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 64 § 1 k.k., za które – na mocy art. 286 § 1 k.k. oraz art. 33 § 1, 2 i 3 k.k. – wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności oraz karę 100 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych. Na mocy art. 46 § 1 kk orzeczono wobec oskarżonych I.
K. i A. K. środek kompensacyjny solidarnego obowiązku naprawienia wyrządzonej szkody w pozostałej części poprzez zapłatę na rzecz […] G. Spółka Akcyjna Automotive S.K.A. z siedzibą we W. kwoty 25.852,87 zł.Od tego wyroku apelację wniósł obrońca A. K. , który – podnosząc zarzuty obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego wyroku (art. 7 k.p.k.; art. 374 § 1 k.p.k. w zw. z art. 175 § 1-2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k.; art. 410 k.p.k.), naruszenia prawa materialnego (art. 46 § 1 k.p.k. w zw. z art. 709¹⁵ k.c.) oraz błędów w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, które miały wpływ na jego treść – wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego A.
K. od stawianego mu zarzutu oraz uchylenie rozstrzygnięć związanych z nieprawomocnym skazaniem.Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt VII Ka 878/23, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że ustalił wysokość obowiązku naprawienia szkody na kwotę 10 911,21 zł. W pozostałym zakresie utrzymał wyrok w mocy.Od wyroku Sądu II instancji kasację wniósł obrońca skazanego podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to art. 6 k.p.k. i art. 42 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 450 § 3 k.p.k. oraz w zw. z art. 117 § 3a k.p.k. poprzez naruszenie w postępowaniu apelacyjnym prawa do obrony skazanego A.
K. w aspekcie materialnym podczas rozprawy w dniu 30 stycznia 2024 r. poprzez nieuwzględnienie wniosku obrońcy o odroczenie (zniesienie) terminu rozprawy apelacyjnej w dniu 30 stycznia 2024 r., pomimo złożenia jeszcze przed rozpoczęciem tej rozprawy pisma obejmującego usprawiedliwienie nieobecności oskarżonego A. K. z przyczyn wywołanych chorobą, potwierdzonych zaświadczeniem lekarza sądowego przy jednoczesnym uznaniu niestawiennictwa oskarżonego za usprawiedliwione, podczas gdy oskarżony zamierzał uczestniczyć w rozprawie odwoławczej, a jego niestawiennictwo podczas dwóch ostatnich rozpraw poprzedzających wydanie wyroku przez Sąd pierwszej instancji wynikało z pozbawienia wolności w innej sprawie, zaś przez podniesienie w tym zakresie zarzutów dotyczących postępowania przed Sądem pierwszej instancji obrona dała wyraz woli oskarżonego co do zajęcia osobiście stanowiska przed Sądem odwoławczym i ewentualnego złożenia uzupełniających wyjaśnień przed Sądem.Na podstawie tak sformułowanego zarzutu autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt VII Ka 878/23 w całości co do skazanego A.
K. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.Prokurator w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Kasacja jest oczywiście bezzasadna, co uprawniało do jej oddalenia na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.Zgodnie z art. 117 § 3a k.p.k. niestawiennictwo strony, która została należycie zawiadomiona o czynności procesowej, niezależnie od jego przyczyny, nie stoi na przeszkodzie przeprowadzeniu tej czynności, jeżeli stawił się jej obrońca lub pełnomocnik.
Nie dotyczy to czynności, w której udział strony jest obowiązkowy. Jako, że udział oskarżonego w rozprawie odwoławczej nie jest obligatoryjny (art. 450 § 1 i 2 k.p.k.), Sąd odwoławczy był uprawniony do przeprowadzenia rozprawy pod nieobecność skazanego, na podstawie art. 117 § 3a k.p.k., zwłaszcza w kontekście wcześniejszej postawy oskarżonego. Jak bowiem trafnie zauważył prokurator w odpowiedzi na kasację, oskarżony nie stawił się na żaden z 9 terminów rozprawy przed Sądem I instancji, pomimo prawidłowego zawiadomienia.
Nawet, jeśli nieobecność na dwóch pierwszych terminach rozprawy przez Sądem I instancji była wynikiem pozbawienia skazanego wolności w innej sprawie karnej, to już jego dalsza bierność na etapie postępowania przed Sądem meriti, dawała Sądowi ad quem podstawy do przyjęcia możliwości przeprowadzenia rozprawy odwoławczej pomimo nieobecności A. K. , jednak z udziałem jego obrońcy z wyboru, który zresztą był autorem rozpoznawanej na tej rozprawie apelacji. Warto też zaznaczyć, że w kasacji nie wskazano na doniosłość potencjalnych czynności skazanego na rozprawie odwoławczej, a zatem brak jest też podstaw do stwierdzenia istotnego wpływu takiego uchybienia na treść wyroku Sądu odwoławczego.
Procedowanie tego Sądu nie jest zatem sprzeczne ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 31 maja 2022 r., II KK 217/21 (OSNK 2022/9/34, OSNK 2022/9/34), zgodnie z którym: „ z możliwości prowadzenia na podstawie art. 117 § 3a k.p.k. rozprawy odwoławczej pod nieobecność oskarżonego a w obecności jego obrońcy należy korzystać ostrożnie i rozważnie, gdyż przyjęte w nim rozwiązanie może prowadzić do kolizji z art. 42 ust. 2 Konstytucji oraz art. 6 EKPC. W sytuacji, gdy w apelacji zakresem zaskarżenia objęto cały wyrok i podniesiono zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych w zakresie sprawstwa czynu, a także wówczas, gdy w apelacji złożono nowe wnioski dowodowe dotyczące prawidłowości ustaleń faktycznych, zastosowanie tego przepisu i przeprowadzenie rozprawy odwoławczej pod nieobecność oskarżonego, a w obecności jego obrońcy i następnie wydanie orzeczenia, co do zasady, będzie obarczone naruszeniem prawa do obrony w aspekcie obrony materialnej i prawa do rzetelnego procesu, chyba że sytuacja procesowa i zachowanie oskarżonego wskazuje na nadużycie prawa do obrony, a więc gdy w sprawie mamy do czynienia z obstrukcją procesową oskarżonego”.
Zastosowanie w niniejszej sprawie art. 117 § 3a k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. było dopuszczalne i wprawdzie skutkowało ograniczeniem prawa do obrony, jednak nie można mówić o jego naruszeniu, skoro wskazana ingerencja znajdowała swoją podstawę normatywną w przepisie Kodeksu postępowania karnego i była uzasadniona na gruncie realiów procesowych sprawy, zwłaszcza w świetle postawy skazanego i gwarancji jego praw przez ustanowionego obrońcę.Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego, w tym nieuiszczoną opłatą od kasacji, obciążając skazanego. [J.J.][a.ł]