Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV KK 329/19 Generato dall'IA

Supreme Court quashes appeal verdict due to mandatory defense absence violating procedural rights under Polish Criminal Procedure Code.

Numero d'incarto IV KK 329/19
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the lower court's appeal verdict because the defense attorney failed to participate in the mandatory appeal hearing. The defendant argued procedural violations regarding notification and evidence assessment, but the Court focused solely on the mandatory defense absence. The ruling established that the lack of a specific court order exempting the defense from mandatory participation constitutes an absolute ground for appeal, requiring the case to be remanded for retrial.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.; Art. 79 § 3 k.p.k.; Art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k.; Art. 79 § 4 k.p.k.; Art. 450 § 1 k.p.k.; Art. 536 k.p.k.: The absence of the defense attorney in an appeal hearing where their participation is mandatory constitutes an absolute ground for appeal, requiring the court to consider this defect ex officio and quash the verdict without examining other contested errors.

Parole chiave

Generato dall'IA
mandatory defense participation absolute ground for appeal ex officio review procedural violation quashing of verdict remand for retrial criminal procedure code difetto di legittimazione del ministero pubblico

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.
Natomiast w rozprawie odwoławczej obrońca nie brał już udziału, co skutkowało – niezależnie od przyczyny braku udziału - wystąpieniem w tym stadium procesu bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw.
Art. 79 § 3 k.p.k.
z art. 79 § 3 k.p.k. w zw.
Art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k.
z art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k., gdyż obrońca oskarżonego nie brał udziału w rozprawie odwoławczej, w której jego udział był obowiązkowy (art.
Art. 79 § 4 k.p.k.
ustaje dopiero z chwilą wydania przez sąd postanowienia, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy (art. 79 § 4 k.p.k.).
Art. 450 § 1 k.p.k.
79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k., gdyż obrońca oskarżonego nie brał udziału w rozprawie odwoławczej, w której jego udział był obowiązkowy (art. 450 § 1 k.p.k.).
Art. 536 k.p.k.
Okoliczność tę Sąd Najwyższy zobligowany był uwzględnić z urzędu (art. 536 k.p.k.), bez badania jej wpływu na treść zaskarżonego wyroku.Przypomnieć tu trzeba, że w orzecznictwie utrwalony jest już pogląd, że od dnia 1 lipca 2015 r.
Art. 436 k.p.k.
Sąd Najwyższy ograniczył przy tym rozpoznanie niniejszej kasacji tylko do wskazanego uchybienia podlegającego uwzględnieniu z urzędu, jako że było to wystarczające do wydania orzeczenia, a rozpoznanie uchybień podniesionych w tej skardze byłoby przedwczesne (art. 436 k.p.k. w zw.
Art. 518 k.p.k.
z art. 518 k.p.k.).W toku ponownego postępowania Sąd Okręgowy będzie miał na względzie powyższe zapatrywania prawne i zobligowany jest rozstrzygnąć w trybie art.
Art. 442 § 3 k.p.k.
kwestię obrony obligatoryjnej (art. 442 § 3 k.p.k. w zw.
art. 190 § 1 k.k
P.‎skazanego z art. 190 § 1 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 21 stycznia 2021 r.,‎kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego‎od wyroku Sądu Okręgowego w R.‎z dnia 23 stycznia 2019 r., sygn.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV KK 329/19 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 stycznia 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Małgorzata Gierszon‎SSN Kazimierz KlugiewiczProtokolant Łukasz Biernacki przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jerzego Engelkinga, w sprawie L. P.‎skazanego z art. 190 § 1 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 21 stycznia 2021 r.,‎kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego‎od wyroku Sądu Okręgowego w R.‎z dnia 23 stycznia 2019 r., sygn. akt III Ka (…),‎utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w R.‎z dnia 6 sierpnia 2018 r., sygn. akt X K (…), 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w R., 2. zarządza zwrot opłaty od kasacji na rzecz oskarżonego.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w R., wyrokiem z dnia 23 stycznia 2019 r., III Ka (…), utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia 6 sierpnia 2018 r., X K (…), mocą którego L. P. został uznany za winnego przestępstwa kwalifikowanego z art. 190 § 1 k.k.Z kasacją od prawomocnego wyroku wystąpił obrońca skazanego. Zarzucił w niej naruszenie:

a) art. 6 k.p.k. i art. 77 k.p.k. w zw. z art. 117 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 450 § 3 k.p.k. poprzez niezawiadomienie obrońcy o terminie rozprawy odwoławczej i rozpoznanie apelacji pod jego nieobecność, b) art. 139 § 1 k.p.k. w zw. z art. 450 § 3 k.p.k. i art. 6 k.p.k. przez błędne przyjęcie, że L. P. został skutecznie zawiadomiony o terminie rozprawy odwoławczej, c) art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. przez nierzetelne, ogólnikowe rozpoznanie apelacyjnego zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, d) art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k., przez wadliwą ocenę materiału dowodowego oraz e) art. 58 § 1 k.k. w zw. z art. 37a k.k. poprzez ich niezastosowanie.W konkluzji skarżący wniósł o uniewinnienie skazanego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku, jak również wyroku Sądu Rejonowego w R. i przekazanie sprawy temu ostatniemu Sądowi do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na tę kasację, prokurator wniósł o jej uwzględnienie, sygnalizując wystąpienie w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się o tyle skuteczna, że spowodowała uchylenie wyroku z uwagi na wystąpienie w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 79 § 3 k.p.k. w zw. z art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k., gdyż obrońca oskarżonego nie brał udziału w rozprawie odwoławczej, w której jego udział był obowiązkowy (art. 450 § 1 k.p.k.).

Okoliczność tę Sąd Najwyższy zobligowany był uwzględnić z urzędu (art. 536 k.p.k.), bez badania jej wpływu na treść zaskarżonego wyroku.Przypomnieć tu trzeba, że w orzecznictwie utrwalony jest już pogląd, że od dnia 1 lipca 2015 r. obrona obligatoryjna w wypadkach wskazanych w art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k. ustaje dopiero z chwilą wydania przez sąd postanowienia, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy (art. 79 § 4 k.p.k.). Podkreśla się bowiem, że to nie sama treść opinii sądowo - psychiatrycznej stanowi o istnieniu lub braku obligatoryjnej obrony oskarżonego na rozprawie (art. 79 § 3 k.p.k.), ale przesądza o tym dopiero postanowienie sądu wydane po tym, jak opinia biegłych lekarzy psychiatrów zostanie złożona do akt sprawy.

Za tym zapatrywaniem przemawia wyraźna stylistyka art. 79 § 4 k.p.k. w obecnym brzmieniu, w zestawieniu z poprzednią treścią tego przepisu, a także gwarancyjny charakter tego unormowania w zakresie prawa oskarżonego do obrony (art. 6 k.p.k.). W konsekwencji, nie można również przyjmować, że niewydanie takiego postanowienia przez sąd oznacza w istocie, iż postanowienie takie zostało wydane, tyle, że w sposób dorozumiany (tak np. wyroki SN: z dnia 16 stycznia 2018 r., V KK 450/17; z dnia 5 grudnia 2018 r., V KK 506/17 czy z dnia 8 stycznia 2019 r., III KK 662/18).

Stanowisko to w pełni podziela Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą kasację.Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy zauważyć trzeba, że w jej toku nie wydano postanowienia sądu w trybie art. 79 § 4 k.p.k., które stwierdzałoby, że udział obrońcy oskarżonego nie jest obowiązkowy, co uchylałoby zarazem obowiązek uczestniczenia obrońcy oskarżonego w rozprawie. Za tego rodzaju orzeczenie nie może być bowiem potraktowane wydane w sprawie zarządzenie sędziego o cofnięciu wyznaczenia obrońcy z urzędu (ustanowionego w związku z dostrzeżeniem wątpliwości co do poczytalności oskarżonego) z powodu ustanowienia przez oskarżonego obrońcy z wyboru.

Nie spowodowało ono zatem ustania obrony obligatoryjnej. Obrona w sprawie wciąż miała zatem charakter obowiązkowy ze wszystkimi tego konsekwencjami.Z materiałów sprawy wynika, że obrońca oskarżonego wziął udział w rozprawie głównej. Natomiast w rozprawie odwoławczej obrońca nie brał już udziału, co skutkowało – niezależnie od przyczyny braku udziału - wystąpieniem w tym stadium procesu bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 79 § 3 k.p.k. w zw. z art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k.

Dlatego też Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy ograniczył przy tym rozpoznanie niniejszej kasacji tylko do wskazanego uchybienia podlegającego uwzględnieniu z urzędu, jako że było to wystarczające do wydania orzeczenia, a rozpoznanie uchybień podniesionych w tej skardze byłoby przedwczesne (art. 436 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.).W toku ponownego postępowania Sąd Okręgowy będzie miał na względzie powyższe zapatrywania prawne i zobligowany jest rozstrzygnąć w trybie art. 79 § 4 k.p.k. kwestię obrony obligatoryjnej (art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.).

Na marginesie należy zauważyć, że obrońca z wyboru powinien zostać prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej.Z tych wszystkich względów, Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.