Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV KK 325/22 Generato dall'IA

Supreme Court quashes criminal verdict for procedural violation of defendant's right to be notified of trial date.

Numero d'incarto IV KK 325/22
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the lower court's criminal verdict regarding the defendant B.P. due to a procedural violation by the Ombudsman for Human Rights. The defendant was tried without his presence because his summons was delivered to his 14-year-old daughter instead of an adult household member, violating notification rules. The court held that improper notification equates to non-notification, depriving the defendant of his right to defense and necessitating a retrial.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 117 § 1, 2 k.p.k.; Art. 132 § 2 k.p.k.; Art. 374 § 1 k.p.k.: Improper notification of a criminal defendant regarding the date and place of a trial constitutes non-notification, thereby violating the defendant's right to participate and defense, which mandates the quashing of the verdict and remittal for retrial.

Parole chiave

Generato dall'IA
criminal procedure right to defense improper notification trial without defendant quashing of verdict procedural violation retrial perdita della cittadinanza

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 117 § 1 k.p.k.
Wprawdzie obecność oskarżonego na rozprawie co do zasady nie jest zatem obowiązkowa, to jednak powołany przepis statuuje uprawnienie oskarżonego do udziału w rozprawie, które dla swej realizacji wymaga pewnego minimum, jakim jest prawidłowe zawiadomienie o jej czasie i miejscu (art. 117 § 1 k.p.k.).
Art. 117 § 2 k.p.k.
art. 117 § 2 k.p.k., art.
Art. 132 § 2 k.p.k.
132 § 1 k.p.k.), a nadto dorosłemu domownikowi (art. 132 § 2 k.p.k.), za pośrednictwem poczty elektronicznej lub telefaksu (art.
Art. 374 § 1 k.p.k.
Zgodnie z dyspozycją art. 374 § 1 zd.
Art. 523 § 1 k.p.k.
nie jest osobą dorosłą, to okoliczność ta nie podważa trafności zarzutu kasacji, ponieważ uchybienie, o którym stanowi art. 523 § 1 k.p.k., nie musi być zawinionym uchybieniem sądu.Trafnie w wyroku z dnia 9 października 2020 r., IV KK 283/20, Sąd Najwyższy wskazał, iż:
Art. 6 k.p.k.
art. 286 § 1 k.k
P.‎skazanego za czyny z art. 286 § 1 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art.
art. 535 § 5 k.p.k
286 § 1 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
art. 117 § 2 k.p.k
art. 117 § 2 k.p.k., art.
art. 117 § 1 k.p.k
Wprawdzie obecność oskarżonego na rozprawie co do zasady nie jest zatem obowiązkowa, to jednak powołany przepis statuuje uprawnienie oskarżonego do udziału w rozprawie, które dla swej realizacji wymaga pewnego minimum, jakim jest prawidłowe zawiadomienie o jej czasie i miejscu (art. 117 § 1 k.p.k.).

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV KK 325/22 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 września 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący)‎SSN Kazimierz Klugiewicz‎SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca)Protokolant Danuta Bratkrajc w sprawie B. P.‎skazanego za czyny z art. 286 § 1 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k. na posiedzeniu w dniu 28 września 2022 r.,‎kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego‎od wyroku Sądu Rejonowego w Grajewie‎z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt II K 202/17 uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej B. P. i sprawę - w tym zakresie - przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Grajewie.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt II K 202/17, Sąd Rejonowy w Grajewie uznał m.in. B. P. za winnego popełnienia trzech czynów z art. 286 § 1 k.k. i wymierzył mu karę łączną roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności oraz obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej każdym z przestępstw.Wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 18 stycznia 2019 r.Kasację od wskazanego wyżej orzeczenia wywiódł Rzecznik Praw Obywatelskich, zaskarżając powyższy wyrok w całości, na korzyść B. P. i zarzucając mu „rażącą i mogącą mieć istotny wpływ na jego treść obrazę prawa procesowego, tj. art. 117 § 2 k.p.k., art. 132 § 2 zd. 1 k.p.k. oraz art. 374 § 1 zd. 1 k.p.k., polegającą na przeprowadzeniu rozprawy pod nieobecność B.

P., w sytuacji, gdy nie został on prawidłowo powiadomiony o jej terminie, albowiem wezwanie na tę czynność procesową odebrała jego 14-letnia córka M. P., co w rezultacie doprowadziło do naruszenia jego prawa do obrony”.Podnosząc powyższe, Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o: przeprowadzenie dowodu z kopii skróconego odpisu aktu urodzenia M. P., uwierzytelnionego przez adwokata Ł. P., celem wykazania, że w dacie doręczenia wezwania na rozprawę nie zostało ono odebrane przez dorosłego domownika oraz uchylenie zaskarżonego orzeczenia w zakresie dotyczącym B.

P. i przekazanie sprawy w tej części Sądowi Rejonowemu w Grajewie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich okazała się oczywiście zasadna, co pozwoliło na jej rozpoznanie na posiedzeniu bez udziału stron, w trybie art. 535 § 5 k.p.k.W przedmiotowej sprawie niewątpliwie doszło do rażącej obrazy wskazanych w kasacji przepisów prawa procesowego. Zgodnie z dyspozycją art. 374 § 1 zd. 1 k.p.k. oskarżony ma prawo brać udział w rozprawie. Przewodniczący lub sąd mogą uznać jego obecność za obowiązkową.

Wprawdzie obecność oskarżonego na rozprawie co do zasady nie jest zatem obowiązkowa, to jednak powołany przepis statuuje uprawnienie oskarżonego do udziału w rozprawie, które dla swej realizacji wymaga pewnego minimum, jakim jest prawidłowe zawiadomienie o jej czasie i miejscu (art. 117 § 1 k.p.k.). W procedurze karnej przewidziano różne formy zawiadomienia oskarżonego o terminie czynności procesowych – osobiste lub zastępcze. Generalnie zatem pismo procesowe może być doręczone adresatowi osobiście (art. 132 § 1 k.p.k.), a nadto dorosłemu domownikowi (art. 132 § 2 k.p.k.), za pośrednictwem poczty elektronicznej lub telefaksu (art. 132 § 3 k.p.k.); skutecznym doręczeniem jest również doręczenie poprzez tzw. podwójne awizo (art. 133 § 2 k.p.k.).

Jak wynika z akt sprawy, zawiadomienie o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 10 stycznia 2019 r., na której zamknięto przewód sądowy i ogłoszono wyrok skazujący B. P., odebrała córka oskarżonego – M. P., która w owym czasie miała 14 lat (odpis skrócony aktu urodzenia, k. 3 akt SN; elektroniczne potwierdzenie odbioru, k. 336 akt sprawy II K 202/17). W tej sytuacji niezasadnie zatem Sąd meriti stwierdził, że doszło do prawidłowego zawiadomienia oskarżonego o terminie rozprawy, skoro warunkiem tego rodzaju doręczenia zastępczego było odebranie korespondencji przez dorosłego (pełnoletniego) domownika.

Wobec tego, zawiadomienie o terminie rozprawy z naruszeniem art. 132 § 2 k.p.k. powinno być uznane za równoznaczne z brakiem informacji o takim zawiadomieniu, a co za tym idzie, powinno skutkować zaniechaniem przeprowadzenia rozprawy i odroczeniem jej na kolejny termin. Jakkolwiek Sąd nie miał wiedzy, że M. P. nie jest osobą dorosłą, to okoliczność ta nie podważa trafności zarzutu kasacji, ponieważ uchybienie, o którym stanowi art. 523 § 1 k.p.k., nie musi być zawinionym uchybieniem sądu.Trafnie w wyroku z dnia 9 października 2020 r., IV KK 283/20, Sąd Najwyższy wskazał, iż:

„W świetle obowiązujących przepisów można zatem prowadzić rozprawę pod nieobecność oskarżonego, którego udział w rozprawie nie był obowiązkowy tylko wówczas, gdy został on prawidłowo, a więc w sposób zgodny z treścią przepisów zawartych w rozdziale 15 Kodeksu postępowania karnego, zawiadomiony o jej czasie i miejscu. Nieprawidłowe powiadomienie jest z kolei równoznaczne z niepowiadomieniem o terminie rozprawy”. Równocześnie nie ulega wątpliwości, że to stwierdzone i opisane uchybienie pozbawiło B. P. prawa do udziału w rozprawie, na której doszło do wyrokowania, co jest rażącym naruszeniem przepisów art. 117 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 374 § 1 zd. 1 k.p.k.

To z kolei doprowadziło także do rażącego naruszenia jego prawa do obrony (art. 6 k.p.k.), skoro uniemożliwiło mu osobiste uczestnictwo w rozprawie, złożenie w jej toku wyjaśnień, oświadczeń, czy wniosków, a także zaskarżenie wydanego wobec niego wyroku skazującego i to niezależnie od tego, że uprzednio - będąc prawidłowo zawiadamianym o terminach rozprawy głównej w tej sprawie - kilkakrotnie nie skorzystał z możliwości stawiennictwa. Ranga i charakter naruszeń przepisów postępowania, których przestrzeganie warunkuje możliwość uznania rzetelności prowadzonego procesu, przesądza o konieczności stwierdzenia ich istotnego wpływu na treść zaskarżonego wyroku.

Konsekwencją powyższego było uwzględnienie kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich oraz uchylenie zaskarżonego nią wyroku w części dotyczącej B. P. oraz przekazanie sprawy – w tym zakresie – do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Grajewie. W toku tych czynności Sąd ten, mając na uwadze powyżej zaprezentowane wnioski i spostrzeżenia, przeprowadzi na nowo postępowanie wobec tego oskarżonego i uczyni to z pełnym poszanowaniem obowiązujących przepisów, także i tych regulujących doręczanie oskarżonemu zawiadomień o rozprawie i następstwa uznania skuteczności tych czynności w zakresie możliwości jej prowadzenia pod nieobecność tego oskarżonego.Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w wyroku.[as]