Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV KK 309/24 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses cassation against civil compensation claim for state repression victims based on res judicata.

Numero d'incarto IV KK 309/24
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by a lawyer representing a client seeking civil compensation and damages for activities supporting the independent Polish state. The applicant argued that the lower courts incorrectly applied the law regarding supplementary compensation for repressed individuals, claiming the principle of res judicata should not bar a new claim on identical grounds. The court ruled that the lower courts correctly dismissed the proceedings because the claimant's request was based on the same factual grounds as a previously rejected claim by their father, making the new action inadmissible under the relevant statute.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.; Art. 8 ust. 4 ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego: The principle of res judicata bars a new civil compensation claim based on identical factual grounds if a similar claim by a close relative was previously rejected, preventing the applicant from bypassing the finality of the prior decision.

Parole chiave

Generato dall'IA
res judicata civil compensation state repression inadmissible claim cassation dismissal supplementary damages procedural bar restituzione in pristino

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
naruszenie przepisu prawa procesowego mającego wpływ na treść orzeczenia a mianowicie przepisu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw.
art. 8 ust. 4 ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego z dnia 23 lutego 1991 r.
z art. 8 ust. 4 ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego z dnia 23 lutego 1991 r. (Dz.U.
art. 531 § 1 k.p.k.
akt II Ko 187/23 na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw.
art. 530 § 2 k.k.
z art. 530 § 2 k.k. p o s t a n o w i ł:
art. 531 § 1 k.p.k
akt II Ko 187/23 na podstawie art. 531 § 1 k.p.k.
art. 530 § 2 k.k
art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k
naruszenie przepisu prawa procesowego mającego wpływ na treść orzeczenia a mianowicie przepisu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
art. 519 k.p.k
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Kasację wniesioną przez pełnomocnika wnioskodawcy należało pozostawić bez rozpoznania.Przepis art. 519 k.p.k.
art. 521 k.p.k
Jedynie dla podmiotów wskazanych w przepisie art. 521 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2016 r., III KK 100/16
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2016 r., III KK 100/16).
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2019 r., sygn. V KK 111/18
III KK 100/16
Supreme Court dismisses appeal on fraud charges but quashes conviction for a time-barred act and orders retrial.
V KK 111/18
Supreme Court quashes lower court dismissal of compensation claim for wrongful detention based on acquittal via extraordinary appeal.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

IV KK 309/24 POSTANOWIENIE Dnia 2 października 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie W. Z. o odszkodowanie i zadośćuczynienie po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 2 października 2024 r., kasacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 21 marca 2024 r., sygn. akt II AKz 93/24 utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Ostrołęce z dnia 15 stycznia 2024 r., sygn. akt II Ko 187/23 na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.k. p o s t a n o w i ł:

1. pozostawić kasację bez rozpoznania;

2. obciążyć wnioskodawcę kosztami postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2024 roku w sprawie o sygn. akt II Ko 187/23 Sąd Okręgowy w Ostrołęce umorzył postępowanie w przedmiocie ponownego zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia za działalność H. Z. na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Wydatkami postępowania w sprawie obciążył Skarb Państwa.Po rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika wnioskodawcy Sąd Apelacyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 21 marca 2024 r., sygn. akt II AKz 93/24 utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Kasację od tego orzeczenia wniósł pełnomocnik wnioskodawcy zarzucając:1. naruszenie przepisu prawa procesowego mającego wpływ na treść orzeczenia a mianowicie przepisu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 4 ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego z dnia 23 lutego 1991 r. (Dz.U.

Nr 34, poz. 149) poprzez wyrażenie błędnego poglądu prawnego, iż nie jest dopuszczalne ponowne ubieganie się o zadośćuczynienie na tych samych podstawach podczas gdy przepis art. 8 ust. 4 stwarza możliwość zasądzenia na rzecz osoby represjonowanej „uzupełniającego” odszkodowania i zadośćuczynienia, wtedy gdy przemawiają za tym względy słuszności, a skorzystanie z przewidzianej wskazanym przepisem możliwości stanowi odstępstwo od zasady niedopuszczalności ponownego rozpoznania sprawy prawomocnie zakończonej i uzasadnione jest tylko taką sytuacją, w której dojdzie do stwierdzenia dysproporcji pomiędzy tym, co występujący wcześniej z roszczeniem już otrzymał, a tym co otrzymałby składając wniosek obecnie.2.Naruszenie przepisu art. 8 ust. 4 ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego z dnia 23 lutego 1991 r. (Dz.

U. Nr 34, poz. 149) poprzez jego niezastosowanie przy orzekaniu jako innej podstawy prawnej dochodzonego roszczenia. W oparciu o tak sfroumłowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi II instancji. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w Ostrołęce wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Kasację wniesioną przez pełnomocnika wnioskodawcy należało pozostawić bez rozpoznania.Przepis art. 519 k.p.k. zawiera zamknięty katalog orzeczeń, od których stronie postępowania przysługuje nadzwyczajny środek zaskarżenia w postaci kasacji.

Zgodnie z tym przepisem, kasacja przysługuje stronie tylko od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a Kodeksu karnego. Orzeczenie, od którego możliwe jest wniesienie skutecznej kasacji, musi więc spełniać następujące przesłanki: 1/ być wyrokiem albo postanowieniem o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a; 2/ być orzeczeniem sądu odwoławczego, 3/ kończącym postępowanie; 4/ prawomocnym.

Użyte w art. 519 k.p.k. sformułowanie "kończące postępowanie", nie dotyczy przy tym zakończenia postępowania w danej instancji, lecz całego postępowania stanowiącego przedmiot procesu karnego. W takim przypadku chodzi o zakończenie postępowania co do zasadniczej kwestii, a więc co do odpowiedzialności oskarżonego wobec postawionego mu zarzutu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2016 r., III KK 100/16). Tylko w jednym przypadku strona uzyskuje uprawnienie do wniesienia kasacji od postanowienia - od prawomocnego orzeczenia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a Kodeksu karnego może być wniesiona kasacja, zgodnie z art. 519 in fine k.p.k.

Jedynie dla podmiotów wskazanych w przepisie art. 521 k.p.k. ustawodawca przewidział mozliwość wniesienia kasacji od, zasadniczo, każdego prawomocnego orzeczenia kończącego postepowanie.Na marginesie wskazać należy skarżącemu, że przepis art. 8 ust. 4 wskazanego na wstepie aktu normatywnego dotyczy takich tylko sytuacji, gdy przed wejściem w życie ustawy lutowej dana osoba uzyskała prawomocnie odszkodowanie w wyniku rewizji nadzwyczajnej, kasacji lub wznowienia postępowania, a względy słuszności przemawiają za przyznaniem jej dodatkowego odszkodowania na podstawie art. 8 ust.

1. Tożsamy pogląd wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 stycznia 2019 r., sygn. V KK 111/18 - wskazując, że art. 8 ust. 4 ustawy lutowej dotyczy tylko jednego przypadku, tj. przeprowadzenia przed wejściem w życie tej ustawy bądź jej zmiany z dnia 19 września 2007 r. postępowania w trybie rewizji nadzwyczajnej, kasacji lub wznowienia postępowania oraz uzyskania w następstwie tych postępowań prawomocnego orzeczenia zasądzającego odszkodowanie. W świetle powyższego zaprezentowane w motywach zaskarżonego postanowienia stanowisko, zgodnie z którym nie wystąpiły przesłanki do stosowania względem wnioskodawcy w zakresie ustalonego przez sąd I instancji roszczenia przepisów ustawy lutowej, w tym przełamującego zasadę res iudicata art. 8 ust. 4, było prawidłowe.

Jak słusznie zaznaczył Sąd Apelacyjny żądanie wnioskodawcy w tej sprawie zostało oparte o te same podstawy faktycznego, co wniosek ojca W. Z. – H. Z. złożony w sprawie II Ko 235/92, co uzasadniało umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. W rezultacie więc, w przedmiotowej sprawie - na podstawie wskazanej podstawy normatywnej - należało orzec o pozostawieniu bez rozpoznania wniesionego nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Ponadto rozstrzygnięto o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego.[J.J.][ms] ‎