Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV KK 287/19 Generato dall'IA

Supreme Court quashes acquittal on child support neglect, ruling statutory duty must be specific for criminal liability.

Numero d'incarto IV KK 287/19
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the lower court's acquittal and remanded the case for retrial. The prosecutor argued that the defendant's failure to pay child support constituted a crime under Article 209 of the Criminal Code, citing specific court rulings that defined the support obligation's amount. The court held that criminal liability for neglecting statutory support requires the obligation to be concretized in a specific amount, which was proven by prior judgments, thus invalidating the acquittal.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 209 § 1 k.k.; Art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.: A failure to fulfill a statutory child support obligation constitutes a crime only if the obligation has been concretized regarding its amount in a judicial decision, settlement, or agreement; an acquittal based on the lack of such concretization is erroneous when prior documents prove the amount was established.

Parole chiave

Generato dall'IA
child support obligation statutory duty concretization neglect of alimentary duty criminal liability threshold acquittal reversal Criminal Code Art. 209 procedural error riduzione del mantenimento infantile

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 209 § 1 k.k.
‎uniewinnionego od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 209 § 1 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 10 września 2020 r.,‎kasacji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść‎od wyroku Sądu Okręgowego w K.
Art. 69 § 1 k.k.
Na mocy art. 69 §1 i § 2 k.k.
Art. 69 § 2 k.k.
Na mocy art. 69 §1 i § 2 k.k.
Art. 70 § 1 k.k.
i art. 70 § 1 k.k. wykonanie wymierzonej kary pozbawienia wolności zostało warunkowo zawieszone na okres próby wynoszący 2 lata, na mocy art.
Art. 71 § 1 k.k.
wykonanie wymierzonej kary pozbawienia wolności zostało warunkowo zawieszone na okres próby wynoszący 2 lata, na mocy art. 71 § 1 k.k. wymierzono oskarżonemu karę w wysokości 40 stawek dziennych grzywny, ustalając na mocy art.
Art. 33 § 3 k.k.
wymierzono oskarżonemu karę w wysokości 40 stawek dziennych grzywny, ustalając na mocy art. 33 § 3 k.k. wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 30 złotych, a na mocy art.
Art. 72 § 1 pkt 3 k.k.
wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 30 złotych, a na mocy art. 72 § 1 pkt 3 k.k. zobowiązano oskarżonego do wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie małoletnich N., H.
Art. 414 § 1 k.p.k.
akt IV Ka (…), zaskarżony wyrok Sądu I instancji zmienił w ten sposób, że na podstawie art. 414 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.
z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. oskarżonego M.
Art. 91 § 1 k.k.
i za to na mocy powołanego przepisu przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k. została oskarżonemu wymierza kara 6 miesięcy pozbawienia wolności”.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV KK 287/19 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 września 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek‎SSN Włodzimierz WróbelProtokolant Katarzyna Wełpa przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jerzego Engelkinga,‎w sprawie M. K. ‎uniewinnionego od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 209 § 1 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 10 września 2020 r.,‎kasacji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść‎od wyroku Sądu Okręgowego w K. ‎z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt IV Ka (…)‎zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w K. ‎z dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

M. K. wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K (…), został uznany za winnego, tego że:„w okresie od stycznia 2011 r. do marca 2012 r. oraz od listopada 2013 r. do 25 kwietnia 2016 r. w K., uporczywie uchylał się od ciążącego na nim z mocy ustawy obowiązku opieki poprzez niełożenie na utrzymanie swoich dzieci N.K. , H. K. i J. K. , czym naraził ich na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, co stanowiło ciąg występków z art. 209 § 1 k.k. i za to na mocy powołanego przepisu przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k. została oskarżonemu wymierza kara 6 miesięcy pozbawienia wolności”.

Na mocy art. 69 §1 i § 2 k.k. i art. 70 § 1 k.k. wykonanie wymierzonej kary pozbawienia wolności zostało warunkowo zawieszone na okres próby wynoszący 2 lata, na mocy art. 71 § 1 k.k. wymierzono oskarżonemu karę w wysokości 40 stawek dziennych grzywny, ustalając na mocy art. 33 § 3 k.k. wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 30 złotych, a na mocy art. 72 § 1 pkt 3 k.k. zobowiązano oskarżonego do wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie małoletnich N., H. i J. K. . Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego, który zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu obrazę przepisów postępowania, błąd w ustaleniach faktycznych oraz obrazę prawa materialnego i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów.Sąd Okręgowy w K. , wyrokiem z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt IV Ka (…), zaskarżony wyrok Sądu I instancji zmienił w ten sposób, że na podstawie art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. oskarżonego M.

K. uniewinnił od zarzucanego mu czynu. Kasację od tego orzeczenia, na niekorzyść M. K. , wniósł Prokurator Rejonowy w K. , który zaskarżając wyrok w całości, zarzucił:„rażące naruszenie prawa, mające istotny wpływ na treść wyroku, a to art. 414 § 1 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., poprzez niezasadne przyjęcie, iż zachowanie oskarżonego M. K. będące przedmiotem rozpoznania w sprawie o sygn. II K (…) Sądu Rejonowego w K. , Wydział II Karny, opisane w wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 28 kwietnia 2017 roku, w którym stwierdzono, iż oskarżony w okresie od stycznia 2011 roku do marca 2012 roku oraz od listopada 2013 roku do 25 kwietnia 2016 roku uporczywie uchylał się od ciążącego na nim z mocy ustawy obowiązku opieki poprzez niełożenie na utrzymanie swoich dzieci N. K. , H.

K. i J. K. , czym naraził ich na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, zakwalifikowanych jako ciąg występków z art. 209 § 1 k.k. — wobec zmiany brzmienia przepisu art. 209 § 1 k.k. z dniem 31 maja 2017 roku, w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 23 marca 2017 roku o zmianie ustawy - Kodeks kamy oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2017 r. poz. 952) - nie zawiera wszystkich znamion tego typu czynu zabronionego, jak też nie jest możliwe zakwalifikowanie czynu z art. 209 § la k.k. w zw. z art. 209 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym od dnia 31 maja 2017 roku, co w konsekwencji doprowadziło do oczywiście bezzasadnego uniewinnienia oskarżonego od popełnienia przestępstwa zarzucanego mu aktem oskarżenia”.Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K..Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Kasacja prokuratora jest zasadna.Słusznie bowiem podnosi skarżący, że zaskarżony wyrok zapadł z rażącym i mającym wpływ na jego treść naruszeniem przepisów wskazanych w kasacji, gdyż Sąd Okręgowy w K. popełnił błąd przyjmując, iż w sprawie doszło do depenalizacji czynu przypisanego oskarżonemu w wyroku Sądu I instancji i obecnie z uwagi na nowelizację art. 209 k.k., od dnia 31 maja 2017 r. nie stanowi on przestępstwa.

Istotnie, ustawą z dnia 23 marca 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2017 r. poz. 952), zmieniony został art. 209 k.k., regulujący odpowiedzialność karną za uchylanie się od wykonywania obowiązku alimentacyjnego. Porównanie jednak treści normatywnej tego przepisu sprzed i po nowelizacji, nie może prowadzić do wniosku, do jakiego doszedł Sąd odwoławczy dotyczącego depenalizacji czynu, w którego opisie uwzględniono uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego, gdy obowiązek ten wynika z ustawy.

Chociaż przepis art. 209 § 1 k.k., w brzmieniu sprzed nowelizacji odwoływał się wprost do ustawy lub orzeczenia sądowego jako źródła obowiązku opieki przez łożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby, którego niewykonanie, w określonych w tym przepisie okolicznościach, dawało podstawę przyjęcia popełnienia czynu zabronionego, to po jego nowelizacji, stan ten nie uległ zmianie, gdyż w dalszym ciągu ustawa lub orzeczenie sądowe mogą być źródłem wymienionego obowiązku, i to samoistnym. O modyfikacji zakresu kryminalizacji przestępstwa niealimentacji, jego częściowej dekryminalizacji, szeroko wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn.

I KZP 10/17 (OSNKW 2018, z. 3, poz.

24) i z dnia 20 marca 2019 r., sygn. I KZP 17/18 (OSNKW 2019, z. 4, poz. 22). Wystarczy więc jedynie wskazać, iż obecnie kryminalizacją objęte są także sytuacje, w których niewykonywany obowiązek alimentacyjny wynika z ustawy. W odróżnieniu jednak od poprzedniego stanu prawnego, nie każde uchylanie się od takiego ustawowego obowiązku (przy założeniu spełnienia pozostałych znamion) będzie stanowiło przestępstwo, a tylko takie, gdy ustawowy obowiązek został skonkretyzowany co do jego wysokości. Sąd zobowiązany jest więc badać na podstawie akt sprawy, czy wysokość świadczeń alimentacyjnych została skonkretyzowana w orzeczeniu sądowym, ugodzie lub innej umowie określającej wysokość takiego świadczenia.

Badając sprawę co do skazań za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. na podstawie poprzedniego stanu prawnego Sąd nie może więc ograniczać się do zbadania opisu czynu zawartego w sentencji wyroku, gdyż związany jest zarówno granicami przypisanego sprawcy w wyroku czynu jak i ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez Sąd w postępowaniu rozpoznawczym.Z załączonych do akt sprawy kopii odpisów wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 20 października 2006 r., sygn. XI C (…), którym rozwiązano małżeństwo oskarżonego, ugody zawartej przez strony przed Sądem Rejonowym w K. w dniu 14 października 2010 r., sygn.

III RC (…), co do wysokości alimentów oraz wyroku tegoż Sądu z dnia 3 marca 2015 r., sygn. III RC (…), obniżającego wysokość alimentów, jednoznacznie wynika, że w okresie popełnienia przypisanego skazanemu M. K. przez Sąd I instancji występku, obowiązujący go z mocy ustawy obowiązek alimentacyjny, został skonkretyzowany, również co do wysokości. Okoliczność ta wskazuje, że doszło do niezasadnego uniewinnienia oskarżonego przez Sąd odwoławczy na mocy art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. Z uwagi na to, że uchybienie to miało niewątpliwie istotny wpływ na treść orzeczenia, należało uchylić zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt IV Ka (…) i sprawę przekazać temu Sądowi do ponownego rozpoznania.Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.