Supreme Court quashes summary conviction for abuse due to lack of evidence certainty and victim identity errors.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the summary conviction judgment against the defendant for abuse, ordering the case to be retried in the district court. The prosecution argued that the summary procedure violated procedural rules because the evidence raised doubts regarding the defendant's guilt and the identity of the victim. The court ruled that summary proceedings require absolute certainty about the crime and guilt, which was absent due to conflicting personal data and the victim's alleged mental disability requiring further investigation.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 500 § 1, 3 k.p.k.; Art. 207 § 1 k.k.: Summary proceedings are permissible only when there are no doubts regarding the circumstances of the act and the defendant's guilt; if such doubts exist or if the victim's status requires further investigation, the case must be transferred to a full trial.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV KK 267/21 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek (przewodniczący)SSN Antoni BojańczykSSN Igor Zgoliński (sprawozdawca) w sprawie M. M., skazanego z art. 207 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 13 grudnia 2021 r., kasacji, wniesionej na niekorzyść skazanego przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w O. z dnia 7 grudnia 2020 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w O. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIEWyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w O. w z dnia 7 grudnia 2020 r., sygn. II K (…) M. M. został skazany za to, że w okresie od bliżej nieustalonego dnia i miesiąca 2014 r. do 16 października 2020 r. w O. , znęcał się psychicznie i fizycznie nad konkubiną A. S. i ojcem Z. M. w ten sposób, że będąc zazwyczaj pod wpływem alkoholu wszczynał awantury domowe, podczas których znieważał ich słowami powszechnie uznanymi za obelżywe, krytykował, poniżał, niepokoił, groził spowodowaniem uszkodzeń ciała lub pozbawieniem życia i groźby te, z uwagi na jego agresywne zachowanie, wzbudzały w pokrzywdzonych uzasadnione obawy, że zostaną spełnione, a nadto naruszał ich nietykalność cielesną, tj. za przestępstwo z art. 207 § 1 k.k., za które została wymierzona kara 7 miesięcy ograniczenia wolności, polegająca na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin w stosunku miesięcznym; na podstawie art. 41a § 1 i 5 kk w zw. z art. 43 § 1 kk orzeczono wobec oskarżonego nakaz okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi A.
S. i Z. M. na okres 1 roku, w terminie 2 tygodni od daty uprawomocnienia się wyroku; na podstawie art. 41a § 1, 3a i 4 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. orzeczono wobec oskarżonego zakaz zbliżania się do pokrzywdzonych A. S. i Z. M. na odległość mniejszą niż 100 metrów — na okres 1 roku; na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej wobec oskarżonego kary ograniczenia wolności dokonano stosownego zaliczenia okresu zatrzymania; orzeczono w przedmiocie kosztów sądowych.Powyższy wyrok nakazowy, wobec braku wniesienia sprzeciwu, uprawomocnił się w dniu 19 grudnia 2020 r. (k. 123).Kasację od tego wyroku na niekorzyść skazanego złożył w dniu 31 maja 2021 r. (k. 2 akt SN) Prokurator Generalny, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 500 § 1 i 3 k.p.k., polegające na wydaniu wobec M.
M. wyroku w postępowaniu nakazowym, mimo że okoliczności popełnienia opisanego w akcie oskarżenia czynu z art. 207 § 1 k.k. i wina oskarżonego, w świetle całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, budziły wątpliwości. W konsekwencji autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w O. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k., wobec czego podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron.
Zasadnie zwrócił uwagę skarżący na uchybienie powstałe jeszcze na etapie postępowania przygotowawczego, poprzez wskazanie w akcie oskarżenia innych danych personalnych jednej z osób pokrzywdzonych przestępstwem zarzuconym M. M.. W efekcie zarzucono oskarżonemu znęcanie się nad konkubiną A. S., podczas gdy z materiału dowodowego wynikało, że faktyczną pokrzywdzoną – konkubiną oskarżonego jest P. N. (zeznania świadka Z. M. – k. 3-4, 42-43; dane zawarte w dokumentacji tzw. „niebieskiej karty – k. 22-25; przesłuchanie pokrzywdzonej w charakterze świadka – k. 35-40; postanowienie o przedstawieniu zarzutów – k. 69).
W tych realiach nie było podstaw do procedowania i wydania wyroku w trybie nakazowym, ten wszak dopuszczalny jest jedynie wówczas, gdy materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwala twierdzić, że nie zachodzą wątpliwości co do okoliczności czynu oraz winy w zakresie postawionego zarzutu (art. 500 § 1 i 3 k.p.k.). Przy braku możliwości powzięcia dostatecznego stopnia pewności co do tych elementów, obowiązkiem sądu jest skierowanie sprawy do rozpoznania na rozprawie głównej. W niniejszej sprawie owe przesłanki nie zostały spełnione, co determinowała już choćby wskazana na wstępie rozbieżność danych personalnych pokrzywdzonej.
Nie dostrzegając tego mankamentu, Sąd Rejonowy w O., wydał wyrok w trybie nakazowym, w którym powielił błędne personalia, skazując tym samym M. M. za znęcanie się nad obcą mu osobą, która nie występowała w ramach niniejszego postępowania. Kolejny równie istotny argument wzmacniający stanowisko w zakresie wadliwości zaskarżonego wyroku z powodu błędnego uznania, że spełnione zostały kryteria do jego wydania w trybie nakazowym wynika z faktu, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, tj. zeznania świadka I. B. (k. 65-66) oraz zeznania Z.
M. (k. 42-43) wskazywały na to, że P. N. jest osobą niepełnosprawną i z powodu lekkiego upośledzenia umysłowego niezdolną do podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Także i ta okoliczność skutkować winna odstąpieniem od procedowania na podstawie art. 500 § 1 k.p.k., albowiem zachodziła konieczność poczynienia procesowych ustaleń w przedmiocie ewentualnej nieporadności życiowej pokrzywdzonej P. N. w rozumieniu dyspozycji art. 207 § 1a k.k. W takich realiach warunek braku wątpliwości co do okoliczności czynu i winy oskarżonego w rozumieniu § 3 tego przepisu nie został w niniejszej sprawie zrealizowany.
Podzielić należało w konsekwencji zapatrywanie, zgodnie z którym uchybienia powyższe cechował stopień rażący, a one same rzutowały w sposób istotny na treść zaskarżonego wyroku, gdyż pozbawiły faktyczną osobę pokrzywdzoną inkryminowanym działaniem skazanego ochrony prawnej, mającej wynikać z orzeczonych zaskarżonym wyrokiem środków karnych (zakaz zbliżania się, nakaz opuszczenia wspólnie zajmowanego lokalu). Na etapie procedowania, odstępując do przeprowadzenia postępowania dowodowego na rozprawie głównej, Sąd Rejonowy w O. nie miał możliwości bezpośredniego przesłuchania pokrzywdzonej, co jawiło się jako niezbędne w kontekście możliwości prawidłowego zakwalifikowania działania skazanego w kontekście oceny ewentualnego zrealizowania przez niego ustawowych znamion art. 207 § 1a k.k. Powyższe uchybienie nie mogło podlegać konwalidacji w trybie art. 105 § 1 k.p.k., ani na etapie wykonania orzeczenia z uwagi na to, że dotyczyło jego merytorycznej części.
Nie spełniało również podstaw innego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, a mianowicie wznowienia postępowania (k. 135-137). W tym stanie rzeczy należało postąpić zgodnie z wnioskiem kasacji, tj. uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O., który bacząc na powyższe zapatrywania prawne (art. 518 k.p.k. w zw. z art. 442 § 3 k.p.k.), wyda wyrok zgodny z obowiązującym przepisami.