Supreme Court quashes confiscation of vehicle due to lack of exclusive ownership evidence under Criminal Code.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the lower court's decision confiscating the defendant's vehicle because the evidence failed to prove exclusive ownership. The Public Defender argued the car belonged to a third party, B.K., based on inspection records and a city president's letter. The court agreed, noting the lower court ignored this evidence and applied the wrong legal provision, thus remanding the case for a new decision on the vehicle's equivalent value.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 178a § 5 k.k.; Art. 44b § 1, 2 k.k.: Confiscation of a vehicle requires proof of exclusive ownership by the offender; if ownership belongs to a third party, confiscation of the vehicle itself is invalid, but confiscation of its equivalent value may apply.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
IV KK 234/25 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 października 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)SSN Dariusz Kala (sprawozdawca)SSN Michał Laskowski w sprawie G.K. skazanego za czyn z art. 178a § 4 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 9 października 2025 r. na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 18 listopada 2024 r., sygn. akt IX K 645/24 uchyla zaskarżony wyrok w zakresie rozstrzygnięcia o przepadku pojazdu mechanicznego (pkt 4) i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Dariusz Kala Wiesław Kozielewicz Michał Laskowski
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 18 listopada 2024 r., sygn. akt IX K 645/24, Sąd Rejonowy w Gliwicach:1.uznał oskarżonego G.K. za winnego tego, że w dniu 27 kwietnia 2024 roku w G. na ulicy [...] kierował pojazdem mechanicznym A. o numerze rejestracyjnym [...], w ruchu lądowym po drodze publicznej, znajdując się w stanie nietrzeźwości I- wynik- 1,20 mg/l, II wynik - 1,20 mg/l zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu, przy czym czynu tego dopuścił się będąc wcześniej prawomocnie skazanym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości na mocy orzeczonego wyroku przez Sąd Rejonowy w Gliwicach sygnatura akt III K 1028/14 oraz nie stosując się jednocześnie do orzeczonego w związku ze skazaniem za wykroczenie środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczonego na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach sygnatura III W 1531/23, czym wyczerpał znamiona występku z art. 178a § 4 k.k. i art. 244 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. - i za to na mocy art. 178a § 4 k.k. w związku z art. 11 § 3 k.k. skazał go na karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;2.na mocy art. 42 § 3 k.k. orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio;3.na mocy art. 43a § 3 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 14.000 (czternaście tysięcy) złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej;4.na mocy art. 178a§ 5 k.k. orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa pojazdu mechanicznego - samochodu osobowego marki A. numer rejestracyjny [...].Wyrok zawiera również rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu.
Od powyższego wyroku żadna ze stron nie wywiodła apelacji i uprawomocnił się on w dniu 26 listopada 2024 r.Od orzeczenia tego kasację, na niekorzyść skazanego, wywiódł Rzecznik Praw Obywatelskich, który zaskarżył to orzeczenie w zakresie rozstrzygnięcia o przepadku na rzecz Skarbu Państwa pojazdu mechanicznego, zawartego w punkcie 4 wyroku. Podnosząc zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na jego treść naruszenia prawa karnego materialnego, to jest art. 178a § 5 k.k., polegającego na orzeczeniu na rzecz Skarbu Państwa przepadku pojazdu mechanicznego, tj. samochodu osobowego marki A. o numerze rejestracyjnym [...], podczas gdy w czasie popełnienia przestępstwa pojazd ten nie stanowił wyłącznej własności sprawcy - wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gliwicach.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się oczywiście zasadna.
Skarżący ma bowiem rację wskazując, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie uzasadniał przyjęcia, iż samochód, którego przepadek orzeczono w punkcie 4 zaskarżonego orzeczenia, stanowił wyłączną własność skazanego, a tylko w tej sytuacji, zgodnie z treścią art. 178a § 5 k.k. w zw. z art. 44b § 1 i 2 k.k., możliwe byłoby zastosowanie wspomnianego środka karnoprawnej reakcji na przestępstwo. Rozwijając ten wątek wskazać należy, że w protokole oględzin samochodu marki A. o numerze rejestracyjnym [...], w pozycji „osoby uczestniczące w czynności”, wskazano „B.K.
– właściciel pojazdu” (k. 6). B.K. została również wskazana jako właściciel pojazdu w dokumencie dotyczącym „zatrzymania kierującego pojazdem w stanie nietrzeźwości/po użyciu alkoholu” (k. 1). Z akt sprawy wynika nadto, że skazany jest kawalerem, synem J. i B..W świetle powyższych informacji, przy braku jakiejkolwiek aktywności sądu zmierzającej do weryfikacji kwestii tego, kto jest właścicielem ww. pojazdu, nie budzi wątpliwości trafność konstatacji skarżącego, że w przedmiotowej sprawie nie było jakichkolwiek podstaw do uznania, że skazany jest wyłącznym właścicielem samochodu marki A. o numerze rejestracyjnym […], a w konsekwencji do orzeczenia jego przepadku na podstawie art. 178a § 5 k.k. Słuszność tego wnioskowania dodatkowo potwierdza treść dołączonego do akt, już po wydaniu wyroku, pisma Prezydenta Miasta z dnia 20 grudnia 2024 r., w którym wskazano, że ww. pojazd „od dnia 16.12.2020 r. do nadal jest zarejestrowany na Panią B.K.” (k. 42).W tej sytuacji należy zgodzić się ze skarżącym, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do orzeczenia przepadku pojazdu na podstawie art. 178a § 5 k.k. w zw. z art. 44b § 1 k.k., natomiast aktualizowała się kwestia orzeczenia przepadku równowartości pojazdu w oparciu o art. 178a § 5 k.k. w zw. z art. 44b § 2 k.k.Kierując się powyższą argumentacją, Sąd Najwyższy uznał, że skarżący w sposób niebudzący wątpliwości wykazał, iż w przedmiotowej w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia i w konsekwencji – orzekając w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
– uchylił zaskarżony wyrok w zakresie rozstrzygnięcia o przepadku pojazdu mechanicznego (pkt 4) i w tej części przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania.W postępowaniu ponownym, mając na uwadze powyższe wskazania, Sąd Rejonowy wnikliwie zbada kwestie związane z orzeczeniem przepadku, o którym mowa w przepisach art. 178a § 5 k.k. oraz art. 44b k.k. i po ich rozważeniu wyda orzeczenie realizujące standard sprawiedliwości materialnej i proceduralnej.Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku.
Dariusz Kala Wiesław Kozielewicz Michał Laskowski [WB][r.g.]