Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV KK 227/16 Generato dall'IA

Supreme Court quashes appeal judgment for failure to assess proportionality of sentence regarding defendant's severe mental disorder.

Numero d'incarto IV KK 227/16
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the appeal judgment because the appellate court failed to adequately address the defendant's claim of disproportionate sentencing due to his severe mental disorder. The defense argued that the defendant's organic personality disorders and lack of treatment made prison execution impossible and unjust, while the appellate court dismissed these concerns with brief general statements. The Supreme Court found this reasoning insufficient, noting the existence of a psychiatric opinion stating the defendant is permanently unfit for prison, and remanded the case for a fresh assessment of the penalty's proportionality.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 433 § 2 k.p.k.; Art. 457 § 3 k.p.k.: The appellate court must substantively examine the claim of disproportionate sentencing; a cursory dismissal ignoring relevant psychiatric evidence regarding the defendant's permanent unfitness for prison execution constitutes a violation of the duty to assess proportionality.

Parole chiave

Generato dall'IA
proportionality of sentence severe mental disorder unfitness for prison appellate court duty psychiatric opinion remand for retrial individualized sentencing

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 433 § 2 k.p.k.
Powołany art. 433 § 2 k.p.k. nakłada na sąd odwoławczy obowiązek rozważenia wszystkich wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Art. 457 § 3 k.p.k.
oraz art. 457 § 3 k.p.k. poprzez nierozważenie jednego z zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy skazanego.
Art. 86 § 1 k.k.
Na podstawie art. 86 § 1 k.k. w zw.
Art. 91 § 2 k.k.
z art. 91 § 2 k.k. wymierzono oskarżonemu karę łączną roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności.
Art. 91 § 1 k.k.
popełnionych w warunkach ciągu przestępstw z art. 91 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności.
Art. 157 § 2 k.k.
został uznany winnym popełnienia czynu wyczerpującego znamiona art. 157 § 2 k.k. w zw.
Art. 31 § 2 k.k.
z art. 31 § 2 k.k. w zw.
Art. 64 § 1 k.k.
z art. 64 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 5 przestępstw z art.
Art. 190 § 1 k.k.
64 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 5 przestępstw z art. 190 § 1 k.k. w zw.
Art. 12 k.k.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV KK 227/16 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)‎SSN Kazimierz Klugiewicz‎SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca)Protokolant Danuta Bratkrajc przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Zbigniewa Siejbika‎w sprawie J.K.‎skazanego z art. 157 § 1 kk w zw. z art. 31 § 2 kk i inne‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 30 listopada 2016 r.,‎kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego‎od wyroku Sądu Okręgowego w B.‎z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt VII Ka …/15‎utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ż.‎z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt II K …/14 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w B. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym;

2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. S. S. z Kancelarii Adwokackiej w B. kwotę 1180,80 zł (słownie: tysiąc sto osiemdziesiąt złotych osiemdziesiąt groszy) za sporządzenie i wniesienie kasacji oraz obronę z urzędu J.K. przed Sądem Najwyższym.

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 23 kwietnia 2015 r., II K …/14, J.K. został uznany winnym popełnienia czynu wyczerpującego znamiona art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 5 przestępstw z art. 190 § 1 k.k. w zw. 12 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnionych w warunkach ciągu przestępstw z art. 91 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności. Na podstawie art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 2 k.k. wymierzono oskarżonemu karę łączną roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności.

Wyrokiem tym rozstrzygnięto także w przedmiocie kosztów pomocy prawnej udzielonej J.K. z urzędu oraz kosztów sądowych.Wyrok ten został zaskarżony apelacją obrońcy oskarżonego, który zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a mający wpływ na jego treść oraz „rażącą niewspółmierność orzeczonej kary pozbawienia wolności, w sytuacji kiedy stan zdrowia psychicznego oskarżonego jest na tyle ciężki i skomplikowany, że winien on znajdować się pod stałą opieką i kontrolą lekarzy zwłaszcza psychiatrów, przyjmować systematycznie leki, a jego pobyt w Zakładzie Karnym z pewnością nie doprowadzi do poprawy zdrowia oskarżonego, a wręcz przeciwnie można przypuszczać, że w takich warunkach się pogorszy”.

Obrońca podnosząc te zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uniewinnienie J.K. od stawianych mu zarzutów, ewentualnie „rozważenie skierowania sprawy do Prokuratora Rejonowego w Ż. ze stosownym wnioskiem o leczenie oskarżonego”.Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. VII K …/15, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok zwalniając oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze oraz orzekając w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego J.K. zaskarżając go w całości i zarzucając:1.„rażące naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a to art. 433 § 2 k.p.k., poprzez faktyczny brak rozważenia wszystkich wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym, w szczególności w zakresie podniesionego w apelacji obrońcy z urzędu zarzutu rażącej niewspółmierności kary, co do którego sąd odwoławczy w zasadzie się nie wypowiedział, stwierdzając jedynie, iż podziela w tym zakresie stanowisko Sądu I Instancji, zaś uzasadnienie apelacji w tym zakresie było szczegółowe i wielowątkowe i wymagało głębokiego rozważenia, które winno znaleźć odzwierciedlenie w pisemnym uzasadnieniu wyroku;2.rażące naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a to art. 457 § 3 k.p.k., poprzez sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku bez szczegółowego wskazania, czym kierował się Sąd wydając wyrok oraz dlaczego zarzuty i wnioski apelacji Sąd uznał za zasadne albo niezasadne i poprzestaniu jedynie na stwierdzeniach o podzieleniu stanowiska Sądu I Instancji, co uniemożliwia prawidłową kontrolę orzeczenia w ramach nadzwyczajnych środków zaskarżenia i wskazuje na jedynie pobieżne zapoznanie się z twierdzeniami i zarzutami apelacji”.Skarżący podnosząc te zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.Prokurator Prokuratury Rejonowej w Ż. w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie, jako oczywiście bezzasadnej, natomiast prokurator Prokuratury Krajowej na rozprawie kasacyjnej poparł kasację obrońcy skazanego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Kasacja obrońcy skazanego J.K. jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Obrońca skazanego trafnie podnosi bowiem w kasacji, a jego stanowisko zostało wzmocnione argumentacją prokuratora Prokuratury Krajowej wyrażoną w toku rozprawy kasacyjnej, iż w niniejszej sprawie doszło do rażącego i mogącego mieć istotny wpływ na treść wyroku sądu odwoławczego naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. poprzez nierozważenie jednego z zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy skazanego.

Powołany art. 433 § 2 k.p.k. nakłada na sąd odwoławczy obowiązek rozważenia wszystkich wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym, chyba że ustawa stanowi inaczej. Oznacza to, że sąd odwoławczy może wydać rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia jedynie wówczas, gdy po rozważeniu wszystkich zarzutów i wniosków odwoławczych, uznaje je za niesłuszne. Nierozważenie przez ten sąd wszystkich wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym, wbrew wymogowi wynikającemu z art. 433 § 2 k.p.k., może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jako rażące naruszenie prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.

Dokumentem, który pozwala na stwierdzenie, czy sąd odwoławczy postąpił zgodnie z dyspozycją art. 433 § 2 k.p.k. jest pisemne uzasadnienie wyroku tego sądu, w którym to uzasadnieniu, zgodnie z treścią art. 457 § 3 k.p.k., sąd odwoławczy powinien podać dlaczego zarzuty i wnioski apelacji uznał za zasadne albo niezasadne.Analizując uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w B. pod kątem zbadania wypełnienia przez ten sąd obowiązku z art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. należy stwierdzić, że nie znajdujemy w tym dokumencie procesowym odpowiedzi na zarzut rażącej niewspółmierności kary.

Treść uzasadnienia apelacji wskazuje, że dla skarżącego zarzut ten miał nawet większe znaczenie od podniesionego również zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, gdyż Sąd Rejonowy wymierzył oskarżonemu karę roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności, bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Starając się wykazać niezasadność orzeczonej kary wobec oskarżonego, skarżący w apelacji szczegółowo i wielowątkowo uzasadnił swoje stanowisko. Zwrócił uwagę na historię i źródło zachowań oskarżonego, który cierpi na organiczne zaburzenia osobowości, na które prawdopodobnie ma wpływ doznany przez niego w przeszłości uraz głowy.

Biegli psychiatrzy w swojej opinii wydanej w niniejszej sprawie w dniu 15 grudnia 2013 r. wskazali, że to właśnie z powodu tych nasilonych zaburzeń osobowości oskarżony miał w znacznym stopniu ograniczoną zdolność zarówno rozpoznania znaczenia tego czynu jak i pokierowania swoim postępowaniem. Obrońca oskarżonego w apelacji wskazywał również, że J.K. winien być przede wszystkim leczony, o co zresztą wnosiły również w trakcie postępowania sądowego dwie siostry oskarżonego będące pokrzywdzonymi w sprawie. Także biegli w opinii zauważyli, że orzeczoną ewentualnie karę pozbawienia wolności oskarżony winien odbywać w zakładzie karnym dla osób z anomaliami psychicznymi.

Natomiast Sąd odwoławczy ograniczył swoje rozważania dotyczące tego zarzutu jedynie do dwóch ogólnych zdań, z których wynika, że brak jest podstaw do twierdzenia, że orzeczona kara jest rażąco niewspółmiernie surowa oraz, że Sąd I instancji rozważył całokształt okoliczności mających wpływ na jej wymiar. Z tego też powodu Sąd Najwyższy uznał zasadność kasacji w powyższym zakresie i dlatego uchylił wyrok Sądu Okręgowego w B. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi w postępowaniu odwoławczym. Rozpoznając ponownie wniesioną na korzyść J.K. apelację, Sąd rozpozna zarzut niewspółmierności kary w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, które zostały naruszone przy rozpoznawaniu uprzednio apelacji, pamiętając o ogólnych zasadach wymiaru kary, jej indywidualizacji oraz, że dolegliwość nie może przekraczać stopnia winy.

Sąd powinien również rozważyć konieczność dokonania pogłębionej oceny stanu psychicznego oskarżonego. Zauważyć bowiem należy, a co zostało całkowicie pominięte przez oba Sądy rozpoznające sprawę, że w aktach sprawy znajduje się opinia sądowo-psychiatryczna z dnia 12 września 2014 r., z której jednoznacznie wynika, że ze względu na charakter zaburzeń, ich organiczne podłoże, brak leczenia i wiek J.K., nie może on odbywać kary pozbawienia wolności nawet w zakładzie karnym dla osób z anomaliami psychicznymi i ta niezdolność ma charakter trwały i nie odzyska on zdolności do odbywania kary pozbawienia wolności.

Wprawdzie opinia ta została wydana dla potrzeb postępowania wykonawczego w innej sprawie, również Sądu Rejonowego w Ż., jednak nie można jej pomijać w tej sprawie.Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. kc