Supreme Court partially allowed prosecutor's appeal, dismissing defense's appeal on recidivism and proportionality grounds.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court partially quashed the lower court's judgment, overturning the sentence for the offense under Article 216 § 1 of the Criminal Code while dismissing the defense's appeal on other grounds. The prosecutor argued that the statute does not prescribe imprisonment, whereas the defense claimed procedural bars, lack of similarity between crimes, and sentencing disproportionality. The court found the prosecutor's argument obvious and rejected the defense's claims regarding the extension of the limitation period, the similarity of offenses based on protected legal interests, and the severity of the sentencing error.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 216 § 1 k.k.; Art. 64 § 1 k.k.; Art. 115 § 3 k.k.; Art. 53 § 1 k.k.; Art. 535 § 3 k.p.k. The court established that when a prosecutor successfully argues a statutory limitation issue or lack of prescribed penalty, the defense's appeal on recidivism or sentencing proportionality may be dismissed if the core legal characterization remains valid.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV KK 194/17 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 czerwca 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska (przewodniczący)SSN Jerzy GrubbaSSN Rafał Malarski (sprawozdawca)Protokolant Danuta Bratkrajc w sprawie R. G.skazanego z art. 222 § 1 kk i in.po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 i 5 kpkw dniu 22 czerwca 2017 r.,kasacji, wniesionych przez Prokuratora Rejonowego w R. i obrońcęod wyroku Sądu Okręgowego w R.z dnia 26 września 2016 r., sygn. akt II Ka (…),zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w R.z dnia 16 listopada 2015 r., sygn. akt X K (…), I. uznając kasację Prokuratora Rejonowego w R. oraz kasację obrońcy co do zarzutu z pkt 2 za oczywiście zasadne, uchyla zaskarźony wyrok w części dotyczącej kary wymierzonej na podstawie art. 216 § 1 kk i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w R. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym;II. oddala kasację obrońcy w pozostałej części jako oczywiście bezzasadną, zwalniając skazanego od kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w R., wyrokiem z 16 listopada 2015 r., skazał R. G. za popełnieni w dniu 23 lipca 2014 r. w warunkach powrotu do przestępstwa określonych w art. 64 § 1 k.k. i ograniczonej w stopniu znacznym poczytalności (art. 31 § 2 k.k.) dwóch przestępstw – z art. 222 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. oraz z art. 216 § 1 k.k. – na kary jednostkowe pozbawienia wolności w rozmiarach po 6 miesięcy; karę łączną ukształtował na poziomie 10 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy w R., po rozpoznaniu w dniu 26 września 2016 r. apelacji obrońcy, skorygował pierwszoinstancyjny wyrok m.in. przez: obniżenie kary za naruszenie nietykalności cielesnej funkcjonariusza SW do 5 miesięcy pozbawienia wolności; przyjęcie, że znieważenie funkcjonariusza stanowiło występek z art. 216 § 1 k.k. (na rozprawie apelacyjnej prokurator oświadczył, że „występuje o ściganie” tego czynu); wymierzenie za czyn z art. 216 § 1 k.k. kary 4 miesięcy pozbawienia wolności; orzeczenie kary łącznej w wysokości 6 miesięcy pozbawienia wolności.Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego złożyli na korzyść skazanego Prokurator Rejonowy w R. i obrońca. Oskarżyciel publiczny zakwestionował jedynie karę wymierzoną za czyn z art. 216 § 1 k.k., wskazując, iż sankcja tego przepisu nie przewiduje kary pozbawienia wolności, natomiast obrońca, zaskarżając orzeczenie w całości, stwierdził, że w sprawie wystąpiła w odniesieniu do czynu z art. 216 § 1 k.k. negatywna przesłanka procesowa w postaci przedawnienia karalności, że art. 216 § 1 k.k. nie przewiduje kary pozbawienia wolności, że doszło do rażącej obrazy art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 115 § 3 k.k., gdyż przestępstwo z art. 157 § 2 k.k. nie jest podobne do przestępstwa z art. 216 § 1 k.k., i że przy ferowaniu kary za czyn z art. 222 § 1 k.k. rażąco naruszono art. 53 § 1 k.k.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.I.Kasacja prokuratora z racji oczywistej zasadności zasługiwała w całości na uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Skoro przepis art. 216 § 1 k.k. nie przewiduje możliwości wymierzenia kary pozbawiania wolności, to orzeczenie jej przez Sąd ad quem stanowiło niewątpliwie rażące i mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenie prawa w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k. Takie zapatrywanie obecnie jest w judykaturze od dawna (zob. wyr. SN z 22 czerwca 2004 r., III KK 149/04). W tym zakresie kasacja obrońcy również okazała się ewidentnie zasadna.II.Zdecydowanie krytycznie natomiast należało ustosunkować się do kasacji obrońcy w pozostałym zakresie.
Sformułowane w niej tezy były w oczywistym stopniu chybione (art. 535 § 3 k.p.k.). Respektując ustawowy postulat redagowania motywacyjnej części wyroku w sposób zwięzły (art. 424 § 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.) oraz pozostając w kręgu podniesionych przez obrońcę zarzutów (art. 536 k.p.k.), dość powiedzieć, że:Po pierwsze – do przedstawienia R. G. przez prokuratora zarzutu znieważenia funkcjonariusza SW doszło w dniu 2 marca 2015 r., a więc przed upływem roku od daty popełnienia tego czynu. Tym samym jego karalność uległa przedłużeniu o dalsze 5 lat (art. 102 k.k.).
Nie mogło być zatem w niniejszej sprawie mowy o wystąpieniu bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 101 § 2 k.k. (zob. post. SN z 20 kwietnia 2017 r., II KK 116/17).Po drugie – skarżący obrońca, prezentując pogląd, że przestępstwo z art. 157 § 2 k.k., za które R. G. był uprzednio skazany na karę łączną 2 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności i którą odbył od 25 czerwca 2012 r. do 31 stycznia 2013 r., nie było podobne w rozumieniu art. 64 § 1 k.k. do przestępstwa z art. 216 § 1 k.k., przemilczał jednak, że częścią składową owej kary łącznej była również kara 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego w D. z 24 listopada 2010 r. za czyn z art. 226 § 1 k.k. Tu warto przypomnieć, że podobieństwo przestępstw, o którym mowa w art. 115 § 3 k.k., opiera się na trzech alternatywnych cechach; jedną z nich jest jednorodzajowość.
Biorąc pod uwagę, że podstawą ustalenia przynależności porównywanych typów przestępstw do tego samego rodzaju może być każde z atakowanych nimi dóbr, bez znaczenia, czy mieści się ono w głównym, czy ubocznym przedmiocie ochrony (zob. wyr. SN z 24 sierpnia 2016 r., V KK 33/16), należy stwierdzić: skoro przedmiotem ochrony czynu z art. 226 § 1 k.k. jest obok prawidłowego funkcjonowania instytucji państwowych i samorządowych również godność funkcjonariusza publicznego, a dobrem chronionym na gruncie art. 216 k.k. jest godność człowieka, to nie ulega wątpliwości, że przestępstwa z art. 226 § 1 k.k. i art. 216 k.k. są podobne w rozumieniu art. 115 § 3 k.k. Na koniec tej części rozważań trzeba odnotować, że pięcioletni okres przewidziany w art. 64 § 1 k.k. biegł od odbycia kary łącznej w wysokości ponad 6 miesięcy, przy czym kara pozbawienia wolności za czyn z art. 226 § 1 k.k., do którego odnosiło się podobieństwo przestępstwa podobnego, była orzeczona w rozmiarze pół roku (zob. wyr.
SN z 26 stycznia 2006 r., IV KK 464/05).Po trzecie – podniesiony przez obrońcę zarzut rażącej obrazy art. 53 § 1 k.k., który określa dyrektywy sądowego wymiaru kary, pozostawał na granicy dopuszczalności, co jasno wynika z treści art. 523 § 1 in fine k.p.k. (zob. post. SN z 13 lutego 2017 r., III KK 371/16).U podstaw decyzji o zwolnieniu skazanego od kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne legło przekonanie, że ich uiszczenie byłoby dla niego zbyt uciążliwe ze względu na brak dochodów i majątku (art. 624 § 1 k.p.k.). r.g.