Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV KK 186/17 Generato dall'IA

Supreme Court quashes dismissal due to failure to serve formal defect notice to the private prosecutor.

Numero d'incarto IV KK 186/17
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Data della decisione
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the lower courts' decision dismissing the criminal proceedings against K.F. due to the private prosecutor's failure to file a supplementary indictment within the statutory period. The prosecutor had filed the indictment but did not receive the court's formal notice to correct defects until after the deadline had passed. The Court ruled that the limitation period for correcting defects only begins when the private prosecutor, not their lawyer, receives the notice, thereby invalidating the dismissal.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 55 ust. 2 k.p.k.; Art. 339 ust. 3 pkt 1 k.p.k.: The period for correcting defects in a supplementary indictment commences only upon service of the court's notice to the private prosecutor, not their counsel; failure to serve the notice to the prosecutor means the defect cannot be deemed cured and the proceedings cannot be dismissed on that ground.

Parole chiave

Generato dall'IA
private prosecutor supplementary indictment formal defects service of notice criminal proceedings dismissal limitation period procedural error difetto di legittimazione del ministero pubblico

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 55 ust. 2 k.p.k.
Pokrzywdzony R.R., realizując przysługujące mu uprawnienie z art. 55 § 1 k.p.k., dnia 3.06.2015 r.
Art. 17 ust. 1 pkt 9 k.p.k.
Pełnomocnik odebrał wezwanie w dniu 16.11.2015 r., a stwierdzone przez Sąd Rejonowy w [...] braki uzupełnił dnia 24.11.2015 r.Postanowieniem z dnia 23 marca 2016 r., Sąd Rejonowy w [...], na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.
Art. 339 ust. 3 pkt 1 k.p.k.
z art. 339 § 3 pkt 1 k.p.k.
Art. 632 pkt 1 k.p.k.
oraz art. 632 pkt 1 k.p.k. w zw.
Art. 640 k.p.k.
z art. 640 k.p.k., umorzył postępowanie karne przeciwko K.F.
art. 286 § 1 k.k
2 występków z art. 286 § 1 k.k.
art. 55 § 1 k.p.k
Pokrzywdzony R.R., realizując przysługujące mu uprawnienie z art. 55 § 1 k.p.k., dnia 3.06.2015 r.
art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k
Pełnomocnik odebrał wezwanie w dniu 16.11.2015 r., a stwierdzone przez Sąd Rejonowy w [...] braki uzupełnił dnia 24.11.2015 r.Postanowieniem z dnia 23 marca 2016 r., Sąd Rejonowy w [...], na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.
art. 339 § 3 pkt 1 k.p.k
z art. 339 § 3 pkt 1 k.p.k.
art. 632 pkt 1 k.p.k
oraz art. 632 pkt 1 k.p.k.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV KK 186/17 POSTANOWIENIE Dnia 23 stycznia 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)‎SSN Jerzy Grubba‎SSN Marian Buliński (sprawozdawca)Protokolant Danuta Bratkrajc przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Grzegorza Krysmanna‎w sprawie K.F.‎w przedmiocie umorzenia postępowania‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 23 stycznia 2018 r.,‎kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na niekorzyść‎od postanowienia Sądu Okręgowego w [...]‎z dnia 19 maja 2016 r., utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w [...]‎z dnia 23 marca 2016 r. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w [...] i sprawę przekazuje temu Sądowi do rozpoznania.

UZASADNIENIE

W dniu 16 kwietnia 2015 r. Prokurator Rejonowy [...] zatwierdził postanowienie ponownie umarzające postępowanie przygotowawcze w sprawie popełnienia przez K.F. na szkodę R.R. 2 występków z art. 286 § 1 k.k. Postanowienie to zostało doręczone R.R. dnia 5.05.2015r. Pokrzywdzony R.R., realizując przysługujące mu uprawnienie z art. 55 § 1 k.p.k., dnia 3.06.2015 r. złożył w Sądzie Rejonowym w [...] sporządzony przez swego pełnomocnika subsydiarny akt oskarżenia przeciwko K.F., oskarżając go o popełnienie 2 występków z art. 286 § 1 k.k. Dnia 9.11.2015 r.

Sąd Rejonowy w [...] wezwał pełnomocnika oskarżyciela subsydiamego do uzupełnienia braków formalnych złożonego aktu oskarżenia, poprzez określenie zarzuconego oskarżonemu czynu ze wskazaniem czasu i miejsca jego popełnienia oraz jednoznaczne określenie powstałej szkody, w terminie 7 dni pod rygorem uznania aktu oskarżenia za bezskuteczny. Wezwania takiego nie otrzymał oskarżyciel posiłkowy R.R.. Pełnomocnik odebrał wezwanie w dniu 16.11.2015 r., a stwierdzone przez Sąd Rejonowy w [...] braki uzupełnił dnia 24.11.2015 r.Postanowieniem z dnia 23 marca 2016 r., Sąd Rejonowy w [...], na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 339 § 3 pkt 1 k.p.k. oraz art. 632 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 640 k.p.k., umorzył postępowanie karne przeciwko K.F. o czyny z art. 286 § 1 k.k. z powodu braku skargi uprawnionego oskarżyciela, obciążając jednocześnie kosztami procesu oskarżyciela posiłkowego R.R..Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli oskarżyciel subsydiarny R.R. oraz jego pełnomocnik.Pełnomocnik oskarżyciela subsydiamego zaskarżył postanowienie w całości, zarzucając mu:1.obrazę przepisów postępowania, mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 339 § 3 pkt 1 k.p.k. poprzez przyjęcie w sprawie braku skargi uprawnionego oskarżyciela, a w konsekwencji skierowanie sprawy na posiedzenie celem jego umorzenia, podczas gdy w sprawie prawidłowo wniesiono subsydiarny akt oskarżenia z zachowaniem ustawowego terminu, zawarto w nim niezbędne elementy dotyczące wysokości szkody oraz czasu i miejsca popełnienia przestępstwa, wobec czego błędnie skierowano do pełnomocnika wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, wobec ich nieistnienia,2.błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mogące mieć wpływ na jego treść, poprzez stwierdzenie, iż nie zostały w sprawne spełnione warunki określone w art. 55 § 1 k.p.k. równoznaczne z brakiem skargi uprawnionego oskarżyciela, podczas gdy w sprawie wydano powtórne postanowienie o umorzeniu postępowania, pokrzywdzony w terminie miesiąca od doręczenia mu zawiadomienia o postanowieniu wniósł akt oskarżenia do sądu, dołączając po jednym odpisie dla każdego oskarżonego oraz dla prokuratora, a zatem skutecznie wniósł subsydiarny akt oskarżenia, zawierając w nim informacje objęte zakresem późniejszego wezwania do usunięcia braków formalnych (wartość szkody, czas i miejsce popełnienia czynu).Podnosząc powyższe zarzuty, pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, z uwagi na konieczność przeprowadzenia przewodu sądowego w całości.Oskarżyciel subsydiarny R.R. nie sformułował żadnego zarzutu, podnosząc jedynie kwestię bezpodstawności skierowania do pełnomocnika pokrzywdzonego wezwania żądającego uzupełnienia braków formalnych subsydiarny aktu oskarżenia, „gdyż w aspekcie istoty postępowania karnego ewentualne drobne nieścisłości mogą i winny być usunięte bezpośrednio na rozprawie, toteż skoro owo wezwanie było zbędnym, to i kolejna decyzja Sądu Rejonowego o umorzeniu sprawy II K.

…/15 jest z gruntu wadliwa, więc i niedopuszczalna”.Postanowieniem z dnia 19.05.2016 r. (II Kz …/16) Sąd Okręgowy w [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, ponieważ wobec nieuzupełnienia braków formalnych w terminie zakreślonym przez Sąd Rejonowy w [...] warunki określone w art. 55 § 1 k.p.k., nie zostały przez skarżącego spełnione.Orzeczenie to zaskarżył w drodze kasacji Rzecznik Praw Obywatelskich w całości na niekorzyść K.F., zarzucając postanowieniu Sądu Okręgowego rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa procesowego, tj. art. 433 § 1 k.p.k., polegające na tym, że Sąd Okręgowy w [...], rozpoznając niezawierające zarzutów zażalenie oskarżyciela subsydiarny, zaskarżające w całości postanowienie Sądu I instancji, na niekorzyść oskarżonego, nie dokonał pełnej kontroli odwoławczej tego orzeczenia, tj. w granicach zaskarżenia i utrzymał je w mocy, podczas gdy zapadło ono z obrazą art. 337 § 1 k.p.k., polegającą na uznaniu wniesionego w ustawowym terminie subsydiarny aktu oskarżenia za bezskuteczny z powodu braków formalnych wymienionych w tym przepisie, bez uprzedniego zwrócenia aktu oskarżenia temu oskarżycielowi w celu usunięcia stwierdzonych braków.

Wniósł przy tym o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego w [...] oraz poprzedzającego go postanowienia Sądu I instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich zasługuje w pełni na uwzględnienie. Sąd Okręgowy w [...] niesłusznie utrzymał w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w [...], umarzające postępowanie w sprawie popełnienia dwóch przestępstw przez K.F. na szkodę R.R. na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., dokonując wadliwej, ponieważ niepełnej, kontroli instancyjnej skarżonego orzeczenia.Oskarżyciel posiłkowy R.R., otrzymawszy zawiadomienie o ponownym umorzeniu postępowania przeciwko K.F., złożył w Sądzie Rejonowym w [...] subsydiarny akt oskarżenia.

Skarga została złożona w przewidzianym przepisami terminie i była sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Rejonowy w [...] uznał, że subsydiarny akt oskarżenia R.R. wymaga uzupełnienia w zakresie precyzyjnego wskazania zarzuconego oskarżonemu czynu – z uwzględnieniem czasu i miejsca jego popełnienia – oraz wysokości powstałej szkody. Z tego względu, kierując się treścią art. 337 § 1 k.p.k., Sąd wezwał autora skargi do uzupełnienia jej braków w terminie 7 dni, pod rygorem uznania aktu oskarżenia za bezskuteczny.

Wezwanie to, co umknęło uwadze Sądu odwoławczego, nie zostało jednak adresowane do oskarżyciela posiłkowego – będącego stroną postępowania – lecz wyłącznie do jego pełnomocnika. Tym samym, podmiot uprawniony nie mógł uzupełnić braków złożonej przez siebie skargi w przewidzianym terminie, ponieważ stosownego wezwania w ogóle nie otrzymał. Tymczasem, w związku z faktem, iż pełnomocnik R.R. dokonał żądanej przez Sąd czynności uzupełnienia aktu oskarżenia dopiero ósmego dnia od odebrania wezwania z Sądu – a więc z przekroczeniem ustawowego terminu – Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z dnia 23 marca 2016 r. umorzył postępowanie przeciwko K.F. z uwagi na brak skargi.

Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Sąd Okręgowy w [...], po rozpoznaniu zażaleń wniesionych przez oskarżyciela posiłkowego i jego pełnomocnika. Wprawdzie pełnomocnik nie postawił zarzutu naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisu art. 337 § 1 k.p.k., jednak z uwagi na treść i autora zażalenia drugiego ze skarżących – podmiotu nieprofesjonalnego, który nie sformułował żadnego zarzutu – Sąd Okręgowy w [...] zobowiązany był do poszerzenia granic kontroli instancyjnej poprzez zbadanie wszystkich przyczyn odwoławczych w sprawie – m.in. prawidłowości zastosowania przez Sąd meriti art. 337 § 1 k.p.k.

Trzeba bowiem przypomnieć, że ustawą z dnia 11 marca 2016 r. (Dz.U. 2016, poz. 437) ustawodawca, zmieniając treść art. 427 § 2 k.p.k. i 433 § 1 k.p.k. rozszerzył zakres kontroli środka odwoławczego, złożonego przez podmiot prywatny i niezawierającego sformułowanych zarzutów w ten sposób, że „wniesienie apelacji przez stronę prywatną (oskarżyciela posiłkowego, oskarżyciela prywatnego) i niepostawienie zarzutów odwoławczych powoduje na podstawie art. 447 § 1-3 k.p.k. totalną kontrolę wyroku pod kątem uchybień wymienionych w art. 438 k.p.k.” (tak D.Świecki, Komentarz do art. 433 k.p.k., serwis Lex), a więc, między innymi co do naruszeń prawa materialnego.

Kontrola wydanego przez Sąd Okręgowy w [...] postanowienia w świetle treści art. 337 § 1 k.p.k. prowadzi do wniosku, że możliwość stwierdzenia aktu oskarżenia za bezskuteczny warunkowana jest wcześniejszym wezwaniem strony do uzupełnienia wskazanych jej braków skargi w określonym terminie. Za wezwanie takie nie można uznać pisma skierowanego przez Sąd Rejonowy w [...] z dnia 9 listopada 2016 r. do pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego. To bowiem oskarżyciel posiłkowy, a nie jego pełnomocnik, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 55 § 2 k.p.k. jest stroną postępowania – a więc decydentem i autorem subsydiarnego aktu oskarżenia – nawet jeśli ów akt jest objęty przymusem adwokacko-radcowskim.

Innymi słowy nieterminowe uzupełnienie przez pełnomocnika aktu oskarżenia, w sytuacji gdy wezwania do usunięcia braków nie otrzymał jednocześnie oskarżyciel posiłkowy, nie jest prawnie relewantne i nie może stanowić podstawy umorzenia postępowania karnego. Bieg terminu usunięcia braków subsydiarnego aktu oskarżenia uruchamia bowiem dopiero otrzymanie przez oskarżyciela posiłkowego przedmiotowego wezwania, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W świetle powyższych ustaleń konieczne jest uchylenie postanowień Sądów Rejonowego i Okręgowego w [...] oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w [...], podczas którego Sąd dokona ponownej wstępnej kontroli subsydiarnego aktu oskarżenia, złożonego przez oskarżyciela posiłkowego R.R., przyjmując, że pismo to zostało złożone w terminie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak we wstępie. kc