Supreme Court quashes lower court order for child support when defendant receives prison sentence instead of community service.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the appellate court's decision to maintain the lower court's order requiring the defendant to support his minor sons. The defendant was convicted of evading alimony payments and sentenced to six months of imprisonment, replacing a prior sentence of community service. The court ruled that the statutory provision for mandatory child support applies only when a sentence of restricted liberty is imposed, not imprisonment. Consequently, the lower court's retention of the support obligation was legally invalid and had to be removed.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 34 § 3 k.k.; Art. 72 § 1 pkt 3 k.k.: The obligation to support another person is a conditional measure of probation applicable exclusively upon sentencing to a restriction of liberty, and is invalid when the sentence is absolute imprisonment.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV KK 176/22 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 czerwca 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)SSN Jacek Błaszczyk (sprawozdawca)SSN Marek PietruszyńskiProtokolant Olga Tyburc - Żelazek w sprawie M. G. skazanego z art. 209 § 1a k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 8 czerwca 2022 r. kasacji, wniesionej przez prokuratora, na korzyść skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 1 lutego 2022 r., sygn. akt VII Ka (…), zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 4 października 2021 r., sygn. akt II K (…), 1) uchyla zaskarżony wyrok w części utrzymującej w mocy wyrok Sądu Rejonowego w T. o zobowiązaniu oskarżonego do bieżącego łożenia na utrzymanie małoletnich synów A. i N. G. oraz uchyla wyrok tego Sądu we wskazanym wyżej zakresie;
2) obciąża Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w T. wyrokiem z dnia 4 października 2021 r., sygn. akt II K (…), uznał M. G. za winnego tego, że w okresie od 15 czerwca 2018 r. do stycznia 2019 r. w T. uchylał się od wykonania obowiązku alimentacyjnego orzeczonego ugodą sądową Sądu Rejonowego w T. w sprawie III RC (…) z dnia 21.02.2002 r. w wysokości 200 zł miesięcznie na rzecz swojego syna D. G.; ugodą sądową Sądu Rejonowego w T. w sprawie III RC (…) z dnia 30.06.2008 r. w wysokości 200 zł miesięcznie na rzecz swojego syna A. G. oraz ugodą sądową Sądu Rejonowego w T. w sprawie III RC (…) z dnia 07.08.2009 r. w wysokości 250 zł miesięcznie na rzecz swojego syna N. G., łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, przez co naraził N. G. na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary 1 roku pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia 21 grudnia 2021 r., sygn. akt II K (…) za czyn z art. 207 § 1 k.k., którą to karę odbył w ramach kary łącznej w wymiarze 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w T. z dnia 23.11.2016 r., sygn. akt II K (…) w okresie od 14.01.2010 r. do 14.01.2011 r. oraz od 19.05.2017 r. do 14.01.2018 r., tj. czynu z art. 209 § 1 k.k. i art. 209 § 1a k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 209 § 1a k.k przy zastosowaniu art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 34 § 1, § 1a pkt 1 k.k. w zw. z art. 35 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę 2 lat ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w rozmiarze 40 godzin miesięcznie, zaś na podstawie art. 72 § 1 pkt 3 k.k. w zw. z art. 34 § 3 k.k. zobowiązał oskarżonego do bieżącego łożenia na utrzymanie małoletnich synów A. i N. G.
Wyrokiem z dnia 1 lutego 2022 r., sygn. akt VII Ka (…), Sąd Okręgowy w K., po rozpoznaniu apelacji prokuratora na niekorzyść oskarżonego, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że na mocy art. 209 § 1a k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył oskarżonemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. W pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. W kasacji na korzyść skazanego Prokurator Rejonowy w T. zarzucił wyrokowi Sądu odwoławczego rażące naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 34 § 3 k.k. w zw. z art. 72 § 1 pkt 3 k.k., mające istotny wpływ na treść orzeczenia poprzez utrzymanie w mocy nałożonego wyrokiem z dnia 4 października 2021 r., sygn. akt II K (…) Sądu Rejonowego w T. na podstawie art. 34 § 3 k.k. w zw. z art. 72 § 1 pkt 3 k.k. obowiązku bieżącego łożenia na utrzymanie małoletnich synów A. i N. G. przy równoczesnej zmianie zaskarżonego wyroku i orzeczenie wobec oskarżonego, w miejsce kary 2 lat ograniczenia wolności – kary 6 miesięcy pozbawienia wolności, podczas gdy orzeczenie takiego środka probacyjnego jest możliwe wyłącznie przy skazaniu sprawcy na karę ograniczenia wolności.Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie o środku probacyjnym oraz uchylenie pkt 2 wyroku Sądu Rejonowego w T.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zarzut kasacyjny jest oczywiście zasadny w rozumieniu przepisu art. 535 § 5 k.p.k. Orzeczenie środka probacyjnego określonego w art. 72 § 1 pkt 3 k.k. w postaci obowiązku łożenia na utrzymanie innej osoby jest możliwe na podstawie art. 34 § 3 k.k. – w razie orzeczenia kary ograniczenia wolności. Wykluczone jest więc zastosowanie tego środka, gdy orzeczono bezwzględną karę pozbawienia wolności. Nie ma podstawy prawnej, która pozwalałby na orzeczenie przedmiotowego środka, a w rezultacie – utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia o jego zastosowaniu, obok bezwzględnej kary pozbawienia wolności.
Wbrew zapatrywaniu Sądu odwoławczego (k. 255 - 256 – postanowienie z dnia 16 lutego 2022 r.) zmiana zaskarżonego wyroku przez wymierzenie kary pozbawienia wolności nie usunęła automatycznie z obrotu prawnego środka probacyjnego zastosowanego przez Sąd I instancji. Odwoływanie się do uregulowania zawartego w przepisie art. 13 § 1 k.k.w. budzić musi zdziwienie, podobnie jak i wsparcie się przez Sąd Okręgowy na judykacie Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2004 r., IV KK 66/04. Lektura tego postanowienia dowodzi, że zapadło ono w układzie procesowym odmiennym niż w rozpoznawanej sprawie.
Dlatego wyrok Sądu odwoławczego w zaskarżonej części, jak i wyrok Sądu I instancji co do środka probacyjnego podlegał uchyleniu, bez konieczności wydawania orzeczenia następczego. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięto także o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego.