Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV KK 165/10 Generato dall'IA

Supreme Court quashes drunk driving verdict due to prosecutor's error on legal definition of intoxication threshold.

Numero d'incarto IV KK 165/10
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the District Court's verdict and remanded the case for retrial. The prosecutor appealed, arguing the lower court incorrectly applied the legal definition of 'intoxication' by failing to ban driving category D vehicles. The court rejected this, stating the statutory definition of intoxication is binding and cannot be altered by lower regulations or measurement device tolerances. Consequently, the court found the prosecutor's interpretation of the law erroneous and the case was sent back for reconsideration.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 115 § 16 k.k.; Art. 178a § 1 k.k.; The statutory definition of 'intoxication' is binding and cannot be modified by subordinate regulations or measurement device tolerances.

Parole chiave

Generato dall'IA
drunk driving intoxication threshold legal definition prosecutor appeal remand for retrial

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 115 § 16 k.k.
przepisu prawa materialnego, to jest art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 115 § 16 k.k.,
Art. 178a § 1 k.k.
popełnienie przestępstwa określonego w art. 178a § 1 k.k.
Art. 42 § 2 k.k.
na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w
Art. 442 § 3 k.p.k.
prawne i wskazania Sądu Najwyższego (art. 442 § 3 k.p.k.).
art. 42 § 2 k.k
na podstawie art. 42 § 2 k.k.
art. 63 § 2 k.k
na podstawie art. 63 § 2 k.k.
art. 49 § 2 k.k
na podstawie art. 49 § 2 k.k.
art. 115 § 16 k.k
przepisu prawa materialnego, to jest art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 115 § 16 k.k.,
art. 524 § 3 k.p.k
terminu określonego w art. 524 § 3 k.p.k.
art. 5 § 2 k.p.k
określonej w art. 5 § 2 k.p.k.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV KK 165/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 listopada 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)

SSN Tomasz Artymiuk (sprawozdawca)

SSN Barbara Skoczkowska

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej, Barbary Nowińskiej

w sprawie Adama K.

ukaranego z art. 87 § 1 k.w.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 3 listopada 2010 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego

na niekorzyść

od wyroku Sądu Okręgowego w P.

z dnia 2 marca 2010 r.,

zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w J.

z dnia 19 listopada 2009 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu

w P. do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Prokurator Rejonowy w J. oskarżył Adama K. o to, że „w dniu 31 sierpnia

2009 r. w J. kierował autobusem marki Setra S-315 o nr rej. [...] na drodze

publicznej, będąc w stanie nietrzeźwości (wynik badania: I próba 0,26 mg/l, II

próba 0,24 mg/l, III próba 0,22 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu)” – tj. o

popełnienie przestępstwa określonego w art. 178a § 1 k.k.

Wyrokiem z dnia 19 listopada 2009 r. Sąd Rejonowy w J.:

uznał oskarżonego Adama K. za winnego popełnienia zarzucanego mu w

I. akcie oskarżenia czynu, stanowiącego przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. i

za to na podstawie art. 178a § 1 k.k. skazał go na karę grzywny w

wymiarze 70 stawek dziennych, określając wysokość stawki dziennej na

kwotę 20 zł,

na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w

II. postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych wszelkich

kategorii, z wyłączeniem kategorii „D”, na okres roku,

III. na podstawie art. 63 § 2 k.k. na poczet orzeczonego środka karnego w

postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych zaliczył Adamowi

K. okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 1 września 2009 r.,

IV. na podstawie art. 49 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego świadczenie

pieniężne w kwocie 200 zł na rzecz Stowarzyszenia Poszkodowanych w

Wypadkach Komunikacyjnych „Bezpieczne Życie” w J.

V. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania

oraz opłatę.

Wyrok ten, w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i środkach karnych,

na niekorzyść oskarżonego, zaskarżył Prokurator Rejonowy w J., zarzucając

„obrazę przepisu prawa materialnego – art. 42 § 2 k.k., polegającą na błędnej jego

wykładni i w konsekwencji zaniechanie orzeczenia środka karnego w postaci

zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii „D”, podczas gdy fakt

prowadzenia przez oskarżonego autobusu obligował Sąd do orzeczenia zakazu

prowadzenia pojazdów również tej kategorii”. Przy tak sformułowanym zarzucie

wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie względem oskarżonego

środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych wszelkich

kategorii na okres roku.

Sąd Okręgowy w P., po rozpoznaniu skargi apelacyjnej oskarżyciela

publicznego, wyrokiem z dnia 2 marca 2010 r.;

I. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uznał oskarżonego Adama K.

za winnego tego, że „w dniu 31 sierpnia 2009 r. w J. w woj. P. kierował

autobusem marki Setra S-315 o nr rej. [...] na drodze publicznej będąc w

stanie po użyciu alkoholu (wynik badania: I próba 0,26 mg/l, II próba

0,24 mg/l, III próba 0,22 mg/l w wydychanym powietrzu)” – tj. czynu z

art. 87 § 1 k.w. i za to na podstawie art. 87 § 1 k.w. skazał go na karę

grzywny w wysokości 1000 zł,

II. na podstawie art. 87 § 3 k.w. orzekł wobec oskarżonego środek karny w

postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii „D” na

okres roku,

III. na podstawie art. 29 § 4 k.w. zaliczył oskarżonemu na poczet

orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych okres

zatrzymania prawa jazdy od dnia 1 września 2009 r. do dnia 2 marca

2010 r.,

IV. uchylił pkt I, II, III, IV i V zaskarżonego wyroku,

V. zwolnił oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów

sądowych za postępowanie przed Sądami I i II instancji.

Wyrok Sądu Okręgowego w P., w całości na niekorzyść Adama K.,

zaskarżył – wniesioną w dniu 17 maja 2010 r. – kasacją Prokurator Generalny.

Podnosząc zarzut „rażącego i mającego wpływ na treść wyroku naruszenia

przepisu prawa materialnego, to jest art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 115 § 16 k.k.,

polegający na błędnym uznaniu, iż „stan nietrzeźwości przyjmuje się dopiero od

wartości 0,28 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu” i wobec tego czyn Adama

K. stanowi wykroczenie z art. 87 § 1 k.w., podczas gdy czyn oskarżonego

realizował znamiona przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., bowiem zgodnie z art. 115 §

16 k.k., stan nietrzeźwości zachodzi między innymi wówczas, kiedy zawartość

alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do

stężenia przekraczającego tę wartość”, wniósł o uchylenie wyroku Sądu

Okręgowego w P. i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Sformułowany, we wniesionej na niekorzyść oskarżonego – z zachowaniem

terminu określonego w art. 524 § 3 k.p.k. – skardze kasacyjnej Prokuratora

Generalnego, zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego, okazał się trafny, co

– wobec istotnego wpływu stwierdzonego uchybienia na treść zaskarżonego

wyroku – skutkować musiało jego uchyleniem i przekazaniem sprawy do

ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P.

Nie można nie zauważyć, że już sam opis czynu zawarty w wyroku Sądu

Okręgowego w P., którym orzekając odmienne co do istoty sprawy zmieniono –

zaskarżony przez oskarżyciela publicznego na niekorzyść oskarżonego – wyrok

Sądu Rejonowego w J., wskazuje w sposób oczywisty na obrazę przepisów prawa

materialnego powołanych w skardze kasacyjnej. Skoro w opisie tym przyjęto, że w

wydychanym przez oskarżonego powietrzu, w I próbie, stwierdzono zawartość

alkoholu w ilości 0,26 mg/l, to jednoczesna konstatacja o pozostawaniu sprawcy

„w stanie po użyciu alkoholu” w sposób oczywisty pozostaje w sprzeczności z

dyspozycją art. 115 § 16 k.k., który – określając legalną definicję „stanu

nietrzeźwości” – stanowi, że ten ostatni stan zachodzi, gdy zawartość alkoholu w 1

dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia

przekraczającego tę wartość. Bezspornym i nie wymagającym dowodzenia jest, że

stężenie alkoholu 0,26 mg/l w wydychanym powietrzu, wprawdzie minimalnie (o

0.01), przekracza wszelako próg stanu nietrzeźwości określony w powołanym

wyżej przepisie. Popełnione przez sąd ad quem uchybienie doprowadziło więc w

efekcie do błędnego ukarania Adama K. za wykroczenie z art. 87 § 1 k.w., podczas

gdy tak opisany czyn wyczerpuje ustawowe znamiona występku określonego w art.

178a § 1 k.k., co nie mogło nie pozostawać bez wpływu, i to istotnego, na treść

zaskarżonego orzeczenia.

Powyższe ustalenie jest wystarczającym do wydania przez Sąd Najwyższy

orzeczenia kasatoryjnego, nie można jednak pominąć jeszcze jednej kwestii

wyartykułowanej w samym zarzucie skargi kasacyjnej, jak i w jej uzasadnieniu,

która jest istotna zarówno dla oceny poddanego obecnej kontroli kasacyjnej

wyroku, lecz przede wszystkim będzie miała znaczenie przy ponownym

rozpoznaniu sprawy przez Sąd drugiej instancji.

Sąd ten, w uzasadnieniu swojego orzeczenia, odwołując się do ogólnych

wytycznych stosowanych w toksykologii sądowej, zgodnie z którymi „błąd

pomiaru dla oznaczeń alkoholu we krwi i powietrzu wydychanym nie może

przekraczać maksimum 5% mierzonej wartości” uznał, że „zgodnie z wytycznymi

Komendanta Głównego Policji oraz w porozumieniu z Instytutem Ekspertyz

Sądowych w K., jako jednostki wiodącej w ustaleniach błędu pomiarowego na

podstawie przeprowadzonych eksperymentów, przyjmuje się, że przy pomiarach

wartości stężenia alkoholu w powietrzu wydychanym przyjęto błąd pomiaru 0,03

mg, co oznacza, że granica „stanu po użyciu alkoholu” wynosi 0,25 (+) (–) 0,03

mg” (k. 72). Doprowadziło to Sąd odwoławczy do konkluzji, że stan nietrzeźwości

przyjmuje się dopiero od wartości 0,28 mg/l w wydychanym powietrzu, a skoro

tak, to ujawniony wynik badania u Adama K. – 0,26 mg/l, przy uwzględnieniu

błędu pomiarowego, umożliwiał uznanie oskarżonego za winnego prowadzenia

pojazdu po drodze publicznej co najwyżej „w stanie po użyciu alkoholu”.

Stanowisko to jest błędne i pozostaje w rażącej sprzeczności z treścią art.

115 § 16 k.k., zawierającego przecież – o czym wspomniano wyżej – ustawową

definicję „stanu nietrzeźwości”. Definicja legalna ma charakter normatywnie

wiążący, toteż żadne akty prawne niższego rzędu (rozporządzenia ministrów,

zarządzenia

Komendanta

Głównego

Policji)

nie

mogą

określać

„stanu

nietrzeźwości” w sposób odmienny, niż to uczynił ustawodawca w powołanym

wyżej przepisie (zob. A. Marek: Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2007, s.

268). Tym samym nie do zaakceptowania jest pogląd, że dopiero wskazanie

urządzenia pomiarowego na wartość 0,28 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu,

pozwala na uznanie przekroczenia ustawowego progu „stanu nietrzeźwości” skoro

próg

został

przez

ustawodawcę

jednoznacznie

określony

zawartością

przekraczającą 0,25 mg alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza lub prowadzącą

do stężenia tę wartość przekraczającego. Powyższe zauważenie – niezależnie od

wskazanych wcześniej mankamentów zaskarżonego wyroku –przekłada się w

sposób bezpośredni na naruszenie prawa materialnego (art. 178a § 1 k.k. w zw. z

art. 115 § 16 k.k.), czyniąc podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut jak najbardziej

zasadnym.

Całkowicie odmiennym zagadnieniem jest natomiast, czy in concreto,

istnieje

pewność

co

do

wskazań

odnotowanych

w

urządzeniu

pomiarowym.

W niniejszej sprawie nie ujawniły się wszakże jakiekolwiek okoliczności

podważające wynik zarejestrowanego w pierwszej próbie (tak zresztą jak i

w kolejnych) pomiaru urządzeniem ALCO-SENSOR tym bardziej, że użyte

urządzenie elektroniczne posiadało ważny atest (k. 3), zgodnie z którym, przy

wartości poprawnej wzorcowej wynoszącej 0,253 mg/l, średnie wskazanie

analizatora

wydechu wskazuje 0,250 mg/l, a więc ewentualna poprawka

odpowiada wartości 0,003 mg/l. Wobec braku dowodów pozwalających na

zakwestionowanie rzetelności i wiarygodności wykonanych pomiarów, jak też

sprawności samego urządzenia pomiarowego, nie istnieje powód podważenia

uzyskanego wyniku, a w konsekwencji tego ewentualne odwołanie się do zasady

określonej w art. 5 § 2 k.p.k. Rezultat pierwszego badania wykonanego o g. 7.45, a

więc w najbliższej odległości czasowej do momentu zatrzymania pojazdu

kierowanego przez Adama K., w powiązaniu z podanym przez samego

oskarżonego do protokołu badania trzeźwości, faktem spożywania w dniu 30

sierpnia 2009 r. w godzinach 22.00 – 24.00 1 litra piwa, czyni dywagacje w

kierunku określenia innej wartości alkoholu w jego organizmie, wyłącznie

hipotetycznymi i nie mającymi żadnego odzwierciedlenia w zgromadzonym

materiale dowodowy.

Uwzględniając całokształt przeprowadzonych wyżej rozważań, konieczne

było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi ad quem do

ponownego rozpoznania.

Procedując powtórnie Sąd Okręgowy w P. rozpozna skargę apelacyjną

oskarżyciela publicznego w zakresie zaskarżenia, uwzględniając zapatrywania

prawne i wskazania Sądu Najwyższego (art. 442 § 3 k.p.k.).