Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV KK 151/23 Generato dall'IA

Supreme Court quashes summary penalty for forest trespass due to procedural flaws and evidentiary doubts.

Numero d'incarto IV KK 151/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed a summary penalty judgment against a defendant for unauthorized forest entry, ordering the case to be dismissed. The Regional Court had convicted the defendant based on a summary procedure, but the Ombudsman for Human Rights successfully argued that serious doubts existed regarding the legality of the forest ban and the social harm of the protest. The Court ruled that the summary procedure under Article 93 § 2 of the Code of Administrative Procedure requires absolute certainty, which was absent here, necessitating a full trial that would likely lead to a different outcome.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 93 § 2 k.p.w.; Art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w.: A summary penalty judgment is invalid if material evidence raises serious doubts regarding the circumstances of the act or the offender's guilt, requiring the case to be remitted for a full trial.

Parole chiave

Generato dall'IA
summary procedure forest trespass procedural flaws evidentiary doubts dismissal of proceedings administrative penalty legal uncertainty ricorso per cassazione

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 93 § 2 k.p.w.
112 k.p.w.Zgodnie z treścią art. 93 § 2 k.p.w., warunkiem orzekania w postępowaniu nakazowym jest brak jakichkolwiek wątpliwości co do okoliczności czynu i winy obwinionego.
Art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w.
uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. postępowanie w sprawie umarza;
Art. 119 § 2 pkt 1 k.p.w.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie, przy czym o kosztach postępowania zgodnie z art. 119 § 2 pkt 1 k.p.w. [ł.n]
Art. 151 § 1 k.w.
obwinionej z art. 151 § 1 k.w. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 17 maja 2023 r.
Art. 157 § 1 k.w.
Art. 26 ust. 3 ustawy o lasach
Tymczasem art. 26 ust. 3 ustawy o lasach nie pozwala na wprowadzenie przez nadleśniczego zakazu wstępu do lasu czas nieoznaczony.
Art. 25 ust. 3 ustawy o lasach
Wreszcie, przyczyna wprowadzenia zakazu, wskazana w obwieszczeniu nie figuruje w katalogu powodów wprowadzenia zakazu okresowego wstępu do lasu, wskazanych w art. 25 ust. 3 ustawy o lasach.
art. 535 § 5 k.p.k
IV KK 151/23 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 maja 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz WildowiczProtokolant Olga Tyburc - Żelazek na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
art. 5 § 1 pkt 4 k.p
uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w.
art. 93 § 2 k.p
112 k.p.w.Zgodnie z treścią art. 93 § 2 k.p.w., warunkiem orzekania w postępowaniu nakazowym jest brak jakichkolwiek wątpliwości co do okoliczności czynu i winy obwinionego.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

IV KK 151/23 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 maja 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz WildowiczProtokolant Olga Tyburc - Żelazek na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w sprawie A. K. obwinionej z art. 151 § 1 k.w. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 17 maja 2023 r. kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim Zamiejscowy VII Wydział Karny w Hajnówce z dnia 27 listopada 2017 r., sygn. akt VII W 842/17, 1. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. postępowanie w sprawie umarza;

2. kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

A.K. została obwiniona o to, że:1) w dniu 3 sierpnia 2017 r. o godzinie 8.55 w pobliżu miejscowości T., gmina […]., na terenie Nadleśnictwa X., nie będąc osobą uprawnioną, przechodziła przez las w miejscu, w którym jest to zabronione, to jest o czyn z art. 151 § 1 k.w.,2) w czasie, miejscu i okolicznościach jak wyżej, wbrew żądaniu osoby uprawnionej, nie opuściła lasu w miejscu, w którym przebywanie jest zabronione, to jest o czyn z art. 157 § 1 k.w.Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim Zamiejscowy VII Wydział Karny w Hajnówce, wyrokiem nakazowym z dnia 27 listopada 2017 r., sygn. akt VII W 842/17, uznał obwinioną za winną popełnienia zarzuconych jej wykroczeń i za to na podstawie art. 151 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 1 k.w. wymierzył jej karę grzywny w wysokości 100 zł.

Wyrok ten uprawomocnił się wobec niezaskarżenia przez żadną ze stron w dniu 26 grudnia 2017 r. Obwiniona podjęła następnie bezskuteczne starania o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od tego orzeczenia. W dniu 30 marca 2023 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości na korzyść ukaranej i zarzucając rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisu prawa procesowego - art. 93 § 2 k.p.w., polegające na przyjęciu, że okoliczności przypisanego ukaranej czynu i jej wina nie budzą wątpliwości, co w konsekwencji doprowadziło do wydania wyroku nakazowego, podczas gdy w świetle dowodów dołączonych do wniosku o ukaranie zarówno wina jak i okoliczności czynu zarzuconego obwinionej budziły poważne wątpliwości, co winno skutkować skierowaniem sprawy do rozpoznania na rozprawie w celu wyjaśnienia wszystkich istotnych dla merytorycznego rozstrzygnięcia okoliczności.Podnosząc powyższe, Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania z uwagi na przedawnienie karalności czynu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym, dlatego podlega rozpoznaniu i uwzględnieniu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w.Zgodnie z treścią art. 93 § 2 k.p.w., warunkiem orzekania w postępowaniu nakazowym jest brak jakichkolwiek wątpliwości co do okoliczności czynu i winy obwinionego. Wyrok nakazowy może zatem zostać wydany tylko wtedy, gdy materiał dowodowy jest tak jednoznaczny, że nie nasuwa żadnych istotnych wątpliwości co do winy i okoliczności popełnienia zarzuconego czynu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2022 r., IV KK 181/22 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2022 r., V KK 339/22).

Skoro rozstrzyganie o przedmiocie procesu w trybie nakazowym dokonuje się wyłącznie w oparciu o rezultaty postępowania wyjaśniającego, to należy przyjąć, iż jest to możliwe tylko wówczas, gdy bazując na materiałach dowodowych zebranych w sprawie, chociażby w minimalnym, wymaganym przez prawodawcę zakresie, możliwa jest ocena przesłanek o charakterze materialnym, tj. okoliczności popełnienia czynu i winy domniemanego sprawcy wykroczenia. Okoliczności niniejszej sprawy do oczywistych wszakże nie należały, budząc liczne wątpliwości.

Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania wyjaśniającego nie można w sposób jednoznaczny ustalić, czy na terenie Nadleśnictwa X. w dniu 3 sierpnia 2017 r. obowiązywał okresowy zakaz wstępu do lasu. Wprawdzie z zeznań strażników leśnych Z. N. i J. S. wynika, że powierzchnia robocza X. w trakcie wykonywanych czynności, polegających na zabezpieczaniu maszyn ścinających, objęta była czasowym zakazem wstępu, zgodnie z Zarządzeniem nr […] Nadleśniczego Nadleśnictwa X. z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie wprowadzenia okresowego zakazu wstępu do lasu, a do akt sprawy załączono kopię przedmiotowego zarządzenia oraz dwa załączniki, tj. mapę lasów objętych okresowym zakazem wstępu i obwieszczenie, niemniej zarządzenie nr […] Nadleśniczego Nadleśnictwa X. z dnia 28 kwietnia 2017 r. jest aktem prawnym zmieniającym zarządzenie nr […]1 Nadleśniczego Nadleśnictwa X. z dnia 27 marca 2017r. w sprawie wprowadzenia okresowego zakazu wstępu do lasu - którego to, jako źródłowego, w przedmiotowych aktach brakuje (przy czym w zarządzeniu nr […] Nadleśniczego Nadleśnictwa X. wskazano jedynie przyczynę wprowadzenia okresowego zakazu wstępu do lasu oraz wskazano tereny, których zakaz nie dotyczy, resztę zaś postanowień, w tym kwestie terminu obowiązywania przedmiotowego zakazu wskazanego w zarządzeniu nr […]2 - pozostawiono bez zmian).

Ponadto, z treści obwieszczenia, stanowiącego załącznik do zarządzenia nr […] wynika, że termin obowiązywania zakazu wstępu ustalono od dnia 1 kwietnia 2017 r. do odwołania, zaś jako przyczynę wskazano zagrożenie bezpieczeństwa publicznego, związane w wystąpieniem w lasach zniszczenia oraz znacznego uszkodzenia drzewostanów, przejawiającego się masowym zamieraniem drzew i drzewostanów na skutek zachodzących procesów powodujących powstanie dużej liczby drzew martwych, stanowiących realne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz ich mienia.

Tymczasem art. 26 ust. 3 ustawy o lasach nie pozwala na wprowadzenie przez nadleśniczego zakazu wstępu do lasu czas nieoznaczony. Sformułowanie użyte w zarządzeniu „do odwołania" świadczy zaś o stałym, nieograniczonym czasowo charakterze zakazu. Wreszcie, przyczyna wprowadzenia zakazu, wskazana w obwieszczeniu nie figuruje w katalogu powodów wprowadzenia zakazu okresowego wstępu do lasu, wskazanych w art. 25 ust. 3 ustawy o lasach. Przypisany ukaranej czyn, stypizowany w art. 151 § 1 k.w., polega między innymi na przechodzeniu lub przejeżdżaniu przez grunt leśny w miejscach, w których jest to zabronione.

Wykroczenie to może być popełnione umyślnie albo nieumyślnie. W przedmiotowej sprawie kluczowa dla ustalenia odpowiedzialności obwinionej jest zatem ocena, czy w dniu 3 sierpnia 2017 r. o godzinie 8.55 była ona uprawniona do przebywania w tym lesie. Kwestię tę regulują przepisy ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 672), stanowiąc, że lasy należące do Skarbu Państwa są, co do zasady, udostępniane dla ludności. Zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy o lasach, nadleśniczy jest uprawniony do wprowadzenia okresowego zakazu wstępu do lasu, stanowiącego własność Skarbu Państwa, na podstawie wskazanych w tym przepisie przesłanek.

Wobec braku w aktach sprawy zarządzenia nr […]1 Nadleśniczego Nadleśnictwa X. z dnia 27 marca 2017 r. w sprawie wprowadzenia okresowego zakazu wstępu do lasu, nie można mieć pewności, że zostało ono wydane przez uprawnioną osobę (Nadleśniczego), nie są znane również jego zapisy, utrzymane w mocy zarządzeniem nr 15/17 Nadleśniczego Nadleśnictwa X. z dnia 28 kwietnia 2017 r., obowiązującym w chwili przebywania przez ukaraną na terenie Leśnictwa T. Nie jest też, w świetle wyżej przeprowadzonych wywodów, oczywista kwestia zgodności z obowiązującymi przepisami przedmiotowego zarządzenia.

W okolicznościach niniejszej sprawy uzasadnione wątpliwości może też budzić społeczna szkodliwość przypisanego ukaranej czynu. Wymagało podjęcia głębszej refleksji czy zachowania obwinionej, polegające na braniu udziału w pokojowej akcji protestacyjnej przeciwko masowemu pozyskiwaniu drewna w Y., w kontekście również wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 17 kwietnia 2018 r. (C-441 /17), cechowało się szkodliwością społeczną w jakimkolwiek stopniu (art. 1 § 1 k.w.), nawet jeśli w tym czasie obowiązywał na terenie lasu zakaz przebywania w nim.

Biorąc pod uwagę liczne wątpliwości, dotyczące strony przedmiotowej czynu, legalności samego zakazu wstępu do lasu i oceny społecznej szkodliwości zachowania przypisanego ukaranej, należało niniejszą sprawę rozpoznać na rozprawie, a nie w trybie nakazowym, jak zadecydował Sąd Rejonowy. Naruszenie przez ten Sąd art. 93 § 2 k.p.w., mogło wywrzeć istotny wpływ na treść zapadłego wyroku, bowiem nie można wykluczyć, że po przeprowadzeniu rozprawy i pełnym rozważeniu złożonych okoliczności sprawy, zapadłoby inne, co do istoty, orzeczenie.

Z tego względu konieczne jest uchylenie zaskarżonego wyroku, a następnie, z uwagi na wystąpienie negatywnej przesłanki procesowej z art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w., umorzenie postępowania w niniejszej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie, przy czym o kosztach postępowania zgodnie z art. 119 § 2 pkt 1 k.p.w. [ł.n]