Supreme Court recuses a judge due to flawed appointment process raising impartiality doubts.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe defense lawyer requested the recusal of Supreme Court Judge Stanisław Stankiewicz based on flaws in his appointment procedure. The court granted this request, ruling that the irregular nomination by the Judicial Council created a conflict of interest regarding the judge's own case. Consequently, the judge was removed from the panel to ensure the court's impartiality and compliance with constitutional standards.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 41 § 1 k.p.k.; Art. 42 § 1, 4 k.p.k.; A judge must be recused if their appointment process was flawed, as this creates a reasonable doubt regarding impartiality and violates the principle that no one should be a judge in their own cause.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
IV KK 145/25 POSTANOWIENIE Dnia 5 maja 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska w sprawie R. Ł. i A. C. skazanych za przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i in.,po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 maja 2025 r.,wniosku obrońcy skazanych o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. IV KK 145/25.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 16 kwietnia 2025 r. obrońca skazanych R. Ł. i A. C. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza od rozpoznania sprawy zawisłej przed Sądem Najwyższym pod sygn. akt IV KK 145/25. Obrońca podniósł, że podstawą wniosku o wyłączenie jest wadliwe powołanie na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego. Wniosek o wyłączenie sędziego został zarejestrowany pod sygn. KRI 986 i przydzielony do rozpoznania SSN Barbarze Skoczkowskiej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek obrońcy skazanych, oparty o przepis art. 41 § 1 k.p.k., zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z tym przepisem sędzia podlega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Okolicznością mogąca wywołać tę wątpliwość może być m.in. tryb powołania sędziego Sądu Najwyższego na urząd (zob. np. postanowienie SN z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt II KK 206/21). Sąd Najwyższy ma zatem obowiązek wyłączyć sędziego także wówczas, gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszych uchybień, a więc do naruszenia standardu niezależności i bezstronności gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, co mogłoby skutkować m.in. odpowiedzialnością odszkodowawczą Państwa (zob. np. postanowienie SN z dnia 11 kwietnia 2023 r., sygn. akt II KK 57/23 [KRI 155]).Sam fakt brania udziału w orzekaniu osoby powołanej na urząd sędziego Sądu Najwyższego z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22; uchwała Sądu Najwyższego w składzie połączonych 3 Izb z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20).
Z dotychczasowego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, wynika natomiast, że tego rodzaju wady stwierdzone w postępowaniach nominacyjnych na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego mają charakter systemowy i będą brane pod uwagę w podobnych skargach złożonych w przyszłości do Trybunału (por. m. in. wyroki: z dnia 22 lipca 2021 r., nr 43447/19, Reczkowicz przeciwko Polsce; z dnia 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i 57511/19, Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce i z dnia 3 lutego 2022 r., nr 1469/20, Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce).Wydaje się jednak konieczne zauważenie, że głównym powodem wyłączenia sędziego Stankiewicza jest uznanie, że orzekając w przedmiocie kasacji, zmuszony byłby on do zajęcia stanowiska odnośnie okoliczności, która także go bezpośrednio dotyczy, albowiem jest związana z jego własną procedurą nominacyjną.
Sędzia Sądu Najwyższego Stanisław Stankiewicz, który został objęty wnioskiem, uzyskał powołanie na stanowisko sędziego SN na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Podkreślić należy, że w kasacji obrońca skazanych podniósł zarzut obrazy art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. związany z nienależytą obsadą Sądu Apelacyjnego w Katowicach właśnie z uwagi na zasiadanie w jego składzie sędziego powołanego na wniosek KRS ukształtowanej na podstawie tej samej ustawy z 8 grudnia 2017 r.
Orzekanie w tej sprawie przez sędziego Stanisława Stankiewicza naruszałoby więc zasadę nemo iudex in casa sua. Mając powyższe na uwadze, należało wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. IV KK 145/25. [J.J.][r.g.]