Supreme Court quashes lower court verdict for misclassifying minor damage as property destruction and procedural errors.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the lower court's conviction for theft and property destruction due to procedural and substantive errors. The defendant argued that minor damages did not constitute crimes, while the prosecution contended they formed a continuous criminal act. The court found the lower court failed to verify if the damage constituted destruction or mere damage and ignored the defendant's lack of admission regarding specific acts.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 288 § 1 k.k.; Art. 124 § 1 k.w.; Art. 335 § 1 k.p.k.; Art. 343 § 7 k.p.k.: The court must precisely distinguish between damage and destruction of property and ensure the prosecution's summary conviction request aligns with the defendant's admitted facts.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV KK 145/17 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 maja 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Dariusz KalaSSN Eugeniusz WildowiczProtokolant Jolanta Grabowska w sprawie R. K.,skazanego z art. 288 § 1 k.k.,po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 17 maja 2017 r.,kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w Z.z dnia 1 lutego 2017 r., sygn. akt II K (...), uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Z. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIEWyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 1 lutego 2017 r. (sygn. akt II K (...)) R. K. został uznany winnym ciągu przestępstw z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz środek kompensacyjny w postaci obowiązku naprawienia szkody przez zapłatę na rzecz trójki pokrzywdzonych kwot po 500 zł, a wobec jednego pokrzywdzonego kwoty 1600 zł.Powyższy wyrok uprawomocnił się bez zaskarżenia (wydany został w trybie art. 335 § 1 k.p.k.).Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację w trybie art. 521 § 1 k.p.k. wniósł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, zarzucając przedmiotowemu rozstrzygnięciu rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego procesowego i materialnego, a mianowicie:„- art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wniosku prokuratora złożonego na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. i wydaniu na posiedzeniu w dniu 1 lutego 2017 r. wyroku skazującego za cztery czyny z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., popełnione w dniu 3 grudnia 2016 r., przy przyjęciu, że stanowią one ciąg przestępstw z art. 91 § 1 k.k., gdzie wysokość szkody w przypadku czynów opisanych w pkt I, II i IV wyroku popełnionych na szkodę A.
S. M. T. i J. J. wynosiła 500 zł, tj. z rażącą obrazą przepisów prawa materialnego - art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k., gdyż w dacie orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie, zachowanie R. K. w przypadku czynów opisanych w pkt I, II i IV wyroku wyczerpywało znamiona wykroczenia z art. 124 § 1 k.w., bowiem w związku z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1247) wysokość szkody nie przekraczała 1/4 minimalnego wynagrodzenia;- art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. polegające na uwzględnieniu wniosku prokuratora złożonego w trybie art. 335 § 1 k.p.k. i skazaniu R.
K. za cztery czyny z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k., polegające na zniszczeniu samochodów osobowych poprzez rozbicie w nich lusterek, a w przypadku czynów opisanych w pkt III i IV wyroku, także na zarysowaniu powłok lakierniczych drzwi kierowcy, podczas gdy okoliczności popełnienia przez oskarżonego powyższych czynów budziły wątpliwości, bowiem zgodnie z zebranym w sprawie, materiałem dowodowym, ujawnionym w trakcie posiedzenia, brak było dowodów na to, że R. K. rozbił w każdym z czterech samochodów więcej niż jedno lusterko, jak również na to, aby w samochodzie należącym do J.
J. zarysował powłokę lakierniczą drzwi kierowcy, co nadto w wypadku tego czynu nie było przedmiotem zarzutu oraz uzgodnień z prokuratorem w zakresie warunków skazania, jak również, by jego zachowanie spowodowało zniszczenie pojazdów w rozumieniu art. 288 § 1 k.k., a nie jedynie ich uszkodzenie.”Podnosząc powyższe zarzuty Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Z. do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja jest zasadna, co pozwalało na jej rozpoznanie w trybie art. 535 § 5 k.p.k.Przypomnieć na wstępie należy, że od lat ugruntowane jest stanowisko Sądu Najwyższego w zakresie obowiązków sądu rozpoznającego wniosek oskarżyciela publicznego przedstawiony w trybie art. 343 k.p.k. (skazanie bez rozprawy).
Podkreślano wielokrotnie, że sąd nie jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia kontroli poprawności przedstawionych w tym wniosku uzgodnień zarówno w perspektwie podstaw dowodowych w zakresie ustaleń faktycznych, jak i na płaszczyźnie prawidłowości zaproponowanej kwalifikacji prawnej, wymiaru kary, środków karnych i dalszych form reakcji prawnokarnej. Obowiązek taki wynika z treści art. 343 § 7 k.p.k. (tak w nowszym orzecznictwie m.in. w wyroku SN z dnia 13 grudnia 2016 r., II KK 294/16).Istotnie, rację ma Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny podnosząc w kasacji nadzwyczajnej zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego.Wyrokując w dniu 1 lutego 2017 r.
Sąd Rejonowy powinien wziąć pod uwagę, że w tej dacie minimalne wynagrodzenie za pracę zostało ustalone w wysokości 2000 zł (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 września 2016 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r., Dz.U. z 2016 r. poz. 1456). Wobec tego wyrządzona szkoda oceniona na 500 zł nie przekraczała ¼ tegoż minimalnego wynagrodzenia. Powoduje to, iż w dniu wyrokowania uszkodzenie rzeczy o wartości nieprzekraczającej ¼ minimalnego wynagrodzenia za pracę stanowiło wykroczenie z art. 124 § 1 k.w.
Zatem czyny przepisane sprawcy obejmujące uszkodzenia pojazdów mechanicznych na kwoty 500 zł nie mogły zostać uznane za przestępstwa stanowiące ciąg przestępstw z art. 91 k.k.Z kolei w przypadku czynu na szkodę J. J. (spowodowanie zniszczenia mienia na kwotę 500 zł) nie została spełniona procesowa przesłanka wydania wyroku w trybie art. 343 k.p.k. Związany jest on bowiem z regulacją art. 335 k.p.k., który w § 1 wyraźnie stwierdza, że możliwość złożenia wniosku o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy zachodzi wówczas, gdy oskarżony przyznaje się do winy, a w świetle jego wyjaśnień okoliczności popełnienia przestępstwa i wina nie budzą wątpliwości.
Jak trafnie wskazał Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, prokurator składający wniosek w tym trybie, oprócz uzgodnionego z oskarżonym stanu faktycznego w postaci rozbicia lusterek w samochodzie Ford Focus, objął tym wnioskiem także dodatkowe zachowanie w postaci porysowania powłok lakierniczych auta. Materiał dowodowy nie daje jednak podstaw by przyjąć dokonanie porysowania lakieru na pojeździe. Ta kwestia powinna zwrócić uwagę Sądu Rejonowego i zapobiec akceptacji zmodyfikowanego przez prokuratora (de facto nieuzgodnionego w pełni z oskarżonym) wniosku o skazanie.Trzeci zarzut Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego (wyeksponowany dopiero w uzasadnieniu kasacji) także należy podzielić.
Opis czynów zarzuconych (i finalnie przypisanych) oskarżonemu obejmował uszkodzenia lusterek w samochodach osobowych. Czyny te jednak (obok błędnej kwalifikacji, o czym wyżej) zostały uznane jednak nie za uszkodzenie rzeczy, ale jej zniszczenie (konkretnie – samochodów osobowych). Nie budzi wątpliwości, że inny charakter ma zniszczenie, a inny uszkodzenie rzeczy, z którym to rozróżnieniem wiąże się inną (mniej lub bardziej) negatywną ocenę społeczną. Powszechnie w doktrynie przyjmuje się, że zniszczenie to unicestwienie rzeczy lub istotne naruszenie jej substancji, które uniemożliwia wykorzystywanie jej zgodnie z posiadanymi pierwotnie właściwościami i przeznaczeniem.
Natomiast uszkodzenie to częściowe zniszczenie, spowodowanie powstania defektu (nawet niewielkiego), zepsucie itp. Stąd przypisując sprawcy odpowiedzialność z art. 124 k.w. lub art. 288 k.k. należy precyzyjnie ustalić, który typ czynu (jego odmianę) w rzeczywistości popełniono. Sąd Rejonowy winien ten mankament wniosku prokuratora wychwycić i zareagować w sposób przewidziany procedurą. Kwestie te będą przedmiotem pogłębionej oceny Sądu w ponownym postępowaniu.Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. r.g.