Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV KK 132/04 Generato dall'IA

Supreme Court quashes appeal verdict for defamation by criticizing public prosecutor's conduct within legal limits.

Numero d'incarto IV KK 132/04
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the appellate court's acquittal and remanded the case for retrial. The lower court had wrongly assumed that any complaints filed with judicial bodies were automatically protected speech, ignoring the need to assess specific circumstances. The court held that even when exercising rights, individuals must not cross boundaries of acceptable criticism or act with intent to defame.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 212 § 1 k.k.; Art. 216 § 1 k.k.; Art. 11 § 2 k.k.; Art. 12 k.k.; Art. 424 § 1, 2 k.k.; Art. 527 § 4 k.p.k.: While citizens may file complaints with competent authorities to protect their rights, this does not grant immunity from criminal liability for defamation if the content or manner of the complaint exceeds necessary limits or demonstrates an intent to lower the victim's reputation.

Parole chiave

Generato dall'IA
criminal defamation public prosecutor legal limits right to complain intent to defame continuing act appellate review

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 212 § 1 k.k.
oskarżonego z art. 212 § 1 k.k. i in.
Art. 216 § 1 k.k.
z art. 216 § 1 k.k. w zw.
Art. 11 § 2 k.k.
z art. 11 § 2 k.k. w zw.
Art. 12 k.k.
w zw. z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
Art. 424 § 1, 2 k.k.
rażące naruszenie prawa procesowego, a to art. 424 § 1 k.p.k.
Art. 527 § 4 k.p.k.
Stosownie do treści art. 527 § 4 k.p.k. uiszczona opłata od kasacji podlega
art. 212 § 1 k.k
oskarżonego z art. 212 § 1 k.k.
art. 216 § 1 k.k
w zw. z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
art. 11 § 2 k.k
w zw. z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
art. 12 k.k
w zw. z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV KK 132/04

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 listopada 2004 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Lidia Misiurkiewicz (sprawozdawca, przewodniczący)

SSN Rafał Malarski

SSN Przemysław Kalinowski

Protokolant Wanda Ciszewska

w sprawie S. K.

oskarżonego z art. 212 § 1 k.k. i in.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 3 listopada 2004 r.,

kasacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego

od wyroku Sądu Okręgowego w N.

z dnia 24 października 2003 r., sygn. akt II Ka [...]

zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w G.

z dnia 23 lipca 2002 r., sygn. akt II K [...]

1. uchyla

zaskarżony

wyrok

i

przekazuje

sprawę

Sądowi

Okręgowemu w N. do ponownego rozpoznania – w postępowaniu

odwoławczym,

2. zarządza zwrot L. M. uiszczonej opłaty od kasacji.

UZASADNIENIE

S. K. w postępowaniu prywatnoskargowym oskarżony został o to, że w

okresie od 15 lutego 2000 r. do 25 maja 2001 r. w M., N. i T. w wykonaniu z

góry powziętego zamiaru w pismach kierowanych do Sądów, Prokuratury i

Kolegium ds. Wykroczeń pomawiał pokrzywdzonego L. M. o takie

postępowanie i właściwości, które mogą poniżyć go w opinii publicznej lub

narazić na utratę zaufania potrzebnego dla prokuratora w stanie spoczynku oraz

znieważał pokrzywdzonego pod jego nieobecność, lecz w zamiarze, aby

zniewaga do niego dotarła, tj. o przestępstwo z art. 212 § 1 k.k. i art. 212 § 1 k.k.

w zw. z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.

Objęty zarzutem czyn ciągły obejmuje 13 zachowań oskarżonego

(których treści nie ma potrzeby na użytek rozważań przytaczać).

Sąd Rejonowy w G., wyrokiem z dnia 23 lipca 2002 r., sygn. akt II K [...],

uznał S. K. za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu aktem oskarżenia,

eliminując z jego opisu ppkt I „a”, ograniczając tym samym czyn ciągły do 12

zachowań nim opisanych i za to na podstawie art. 212 § 1 k.k. i art. 212 § 1 k.k.

w zw. z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. skazał

oskarżonego i w oparciu o przepis art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.

wymierzył mu karę grzywny w wysokości 90 stawek dziennych po 10 złotych

każda – to jest 900 złotych.

Wyrok ten zaskarżył oskarżony i na skutek jego apelacji Sąd Okręgowy w

N., wyrokiem z dnia 24 października 2003 r., sygn. akt II Ka [...], zmienił

zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnił oskarżonego od popełnienia

zarzucanego mu czynu prezentując w uzasadnieniu swego orzeczenia pogląd, że

oskarżony nie działał z zamiarem poniżenia lub znieważenia oskarżyciela

prywatnego, a działał wyłącznie „w celu ochrony swoich praw, które w jego

odczuciu były naruszone”. Oskarżony – zdaniem Sądu odwoławczego „podniósł

swoje zarzuty tylko i wyłącznie przed tymi organami, które uprawnione były do

rozstrzygnięcia, czy zarzuty te są prawdziwe”, zaś pozbawienie oskarżonego

prawa do krytyki w ramach toczących się postępowań sądowych „stanowiłoby

naruszenie konstytucyjnego prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpoznania

sprawy przez sąd”.

Od powyższego wyroku Sądu odwoławczego kasację wniósł pełnomocnik

oskarżyciela prywatnego zarzucając:

1) „rażące naruszenie prawa procesowego, a to przepisów art. 92 k.p.k. poprzez

zaniechanie przez Sąd Okręgowy oparcia wyroku na całokształcie

okoliczności ujawnionych w toku postępowania, pominięciu dowodów i

okoliczności wskazujących na popełnienie przez oskarżonego zarzucanych

mu czynów i jego motywację działania, co mogło mieć istotne znaczenie dla

treści orzeczenia,

2) rażące naruszenie prawa procesowego, a to art. 424 § 1 k.p.k. poprzez brak w

uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego wskazania przyczyn pominięcia i nie

uznania dowodów wskazujących na popełnienie przez oskarżonego

zarzucanych mu czynów z art. 212 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k. przez błędne

przyjęcie, że oskarżony działał w obronie swoich naruszonych i zagrożonych

działaniami ... oskarżyciela prywatnego i w ramach dozwolonej krytyki, co

zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego wyłączało odpowiedzialność za

przestępstwo pomówienia i zniesławienia”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest zasadna. Sąd odwoławczy zmieniając orzeczenie Sądu

pierwszej instancji i orzekając merytorycznie odmiennie od tego Sądu

zobligowany był w uzasadnieniu swojego orzeczenia zawrzeć szczegółowe

wskazanie przesłanek wydania odmiennego rozstrzygnięcia przez wyczerpujące

odniesienie się do wszystkich faktów i dowodów zgromadzonych w sprawie i

mających znaczenie dla orzeczenia. Oznacza to, że uzasadnienie Sądu

odwoławczego w wymienionej wyżej sytuacji spełniać powinno wymogi

stawiane uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji, określone w art. 424 § 1 i 2 k.k.

Wymogom tym nie sprostało uzasadnienie Sądu odwoławczego. W rzeczy

samej wyraża ono odmienną ocenę materialnoprawną w oderwaniu od

konkretnych stanów faktycznych w odniesieniu do poszczególnych zarzutów.

Prezentowany przez Sąd odwoławczy pogląd, że oskarżony w każdym

przypadku kierowania, do wymienionych w zarzucanym czynie organów,

zarzutów pod adresem oskarżyciela, niezależnie od ich formy i treści, realizował

własne prawa i tylko instytucje, do których kierował pisma z określonymi

zarzutami uprawnione były do rozstrzygnięcia prawdziwości tych zarzutów, jest

poglądem błędnym.

Obowiązkiem sądu w każdym wypadku było rozważenie czy dla

dochodzenia swoich ewentualnych racji i subiektywnie pojmowanych praw do

realizowania swoich roszczeń oskarżony nie wykroczył poza granice

dopuszczalności kierowanych pod adresem oskarżyciela prywatnego zarzutów.

Cześć określonej osoby, rozumiana jako kategoria normatywna, korzysta z

ochrony prawnej niezależnie od tego jaką dana osoba ma opinię u jednostki czy

nawet w określonym środowisku.

Zdaniem Sądu odwoławczego skoro oskarżony określone zarzuty pod

adresem

oskarżyciela

prywatnego

kierował

do

określonych

organów

procesowych, to – zgodnie z linią orzecznictwa – czynił to wyłącznie w

uzasadnieniu lub w obronie swoich praw. Jest to pogląd bardzo uproszczony, nie

pogłębiony analizą konkretnych wypadków i oceną czy realizując swoje

uprawnienia treścią i formą stawianych zarzutów pod adresem oskarżyciela

prywatnego S. K. nie przekroczył granic działania potrzebnego do realizacji tych

uprawnień w dążeniu do obrony swoich praw. Nie można podzielić stanowiska,

jak czyni to Sąd odwoławczy, że w pismach kierowanych do takich organów jak

Sąd, Prokuratura czy dawnego Kolegium do Spraw Wykroczeń można pod

adresem konkretnej osoby wysuwać każdej treści zarzuty, w każdej formie w

domniemaniu, że sprawca takich działań czyni to w dobrej wierze, przekonany,

że broni swoich praw. Sąd odwoławczy ocenił, odmiennie niż uczynił to Sąd

pierwszej instancji, przesłanki podmiotowe działania oskarżonego w sposób

wyjątkowo powierzchowny stwarzający błędne przekonanie, że dla realizacji

dochodzenia swoich uprawnień, nawet subiektywnie pojmowanych, można

stosować wszystkie środki bez jakichkolwiek ograniczeń. Tymczasem

niewątpliwie pewnych granic przekraczać nie wolno i dlatego obowiązkiem

Sądu Okręgowego zmieniającego orzeczenie Sądu pierwszej instancji i

orzekającego merytorycznie odmiennie, niż uczynił to Sąd Rejonowy, było

wykazanie w odniesieniu do każdego objętego zarzutem przypadku, że i

dlaczego ewentualnie oskarżony nie przekroczył granic dochodzenia swoich

racji i nie działał z zamiarem zniesławienia bądź znieważenia oskarżyciela

prywatnego, że działał w dobrze pojętym interesie własnym w ramach

dopuszczalnej krytyki służącej obronie społecznie uzasadnionego interesu.

Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i

przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w N. do ponownego rozpoznania – w

postępowaniu odwoławczym.

Stosownie do treści art. 527 § 4 k.p.k. uiszczona opłata od kasacji podlega

zwrotowi.