Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV KK 130/24 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses judge disqualification request due to conflict of interest in appointing judge to decide on disqualification.

Numero d'incarto IV KK 130/24
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The defense requested the disqualification of a Supreme Court judge based on concerns regarding the validity of their appointment. The court found that the judge who would decide on the disqualification request shared the same appointment controversy as the judge originally subject to the request. Consequently, the court dismissed the request to uphold the principle of impartiality and prevent external perceptions of bias.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 42 § 1 k.p.k.: A judge must be disqualified if their appointment is subject to the same validity dispute as the judge they are asked to disqualify, ensuring impartiality in incidental proceedings.

Parole chiave

Generato dall'IA
judicial impartiality conflict of interest incidental proceedings appointment validity nemo iudex in causa sua Supreme Court composition disqualification request domanda di ricusazione

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 41 § 1 k.p.k.
‎o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 42 § 1 k.p.k.
z art. 42 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego SSN M.M.
art. 41 § 1 k.p.k
‎o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
art. 42 § 1 k.p.k

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

IV KK 130/24 POSTANOWIENIE Dnia 17 grudnia 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 17 grudnia 2024 r.‎wniosku obrońcy skazanego B.Z. ‎o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego SSN M.M. od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt IV KK 130/24. UZASADNIENIEObrońca skazanego B.Z. wystąpił z wnioskiem o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego M.M. od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN R.W. od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt IV KK 130/24.

Uzasadniając wniosek obrońca podniósł, że powołanie wskazanego sędziego do pełnienia urzędu sędziego Sądu Najwyższego nastąpiło w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym na podstawie nowelizacji z dnia 8 grudnia 2017 r., w odniesieniu do sędziego objętego wnioskiem, aktualizuje się wynikające z jego wadliwego powołania domniemanie braku bezstronności, które w świetle poglądów prezentowanych w orzecznictwie Sądu Najwyższego, Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz w piśmiennictwie, ma – zdaniem obrony – charakter niewzruszalny.

Nadto, obrońca wskazał, że SSN M.M. jest w tej samej sytuacji, co SSN R.W., który został przydzielony do rozpoznania wniosku w przedmiocie wyłączenia SSN M.B. z uwagi na wątpliwości co do bezstronności i niezawisłości tego sędziego związane z okolicznościami jego powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Powody uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego SN M.M. w tej sprawie są oczywiste. Występuje bowiem zbieżność zarzutu wadliwości powołania sędziego mającego rozpoznać wniosek o wyłączenie sędziego oraz wynikającego z tych samych okoliczności zarzutu wadliwości dotyczącej sędziego objętego wnioskiem pierwotnym podlegającym rozpoznaniu.

Wynika to w sposób jednoznaczny z paradygmatu - gwarancji bezstronnego orzekania przez sąd oraz istoty zakazu nemo iudex in causa sua (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 28 września 2022 r., IV KK 333/22). Zatem w interesie całego systemu prawnego, a bezpośrednio w interesie wymiaru sprawiedliwości leży, by nie powstało w odbiorze zewnętrznym, tj. w odczuciu społecznym przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd w sposób obiektywny (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z 25 listopada 2010 r., V KO 96/10).

Dodać trzeba, że zagadnienie, które wystąpiło na gruncie niniejszej sprawy było przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 (OSNKW 2020/2/7) oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22). Zachowują te uchwały swoją aktualność także na gruncie niniejszej sprawy. Istota złożonego wniosku nakazuje przypomnieć, że bezstronność sędziego jest wartością o szczególnej wadze dla państwa prawa.

Jest bowiem fundamentem zaufania do sądów i sprawowanego przez nie wymiaru sprawiedliwości. Składanie wniosków o wyłączenie sędziego nie powinno z jednej strony służyć jako środek do nadużywania uprawnień procesowych i przedłużania postępowania, ale z drugiej pozostawać musi realnym, a nie formalnym instrumentem pozwalającym na weryfikacje standardu bezstronności sędziego. Z tego powodu w uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2023 r., I KZP 22/22, dotyczącej problematyki wyłączenia sędziego wskazano, że „pojęcie <<sprawy>>, o jakiej mowa w art. 40 i art. 41 § 1 k.p.k. odnosi się zarówno do sprawy głównej, rozumianej jako orzekanie w głównym przedmiocie procesu, jak również postępowań incydentalnych, w tym takich, które mają miejsce w ramach sprawy głównej”.

Bezstronny musi być bowiem nie tylko sędzia, który rozpozna sprawę w głównym nurcie procesu, ale także sędzia, który rozpozna sprawę incydentalną, ale wkraczającą w sferę ochrony wolności i praw jednostki, w tym przypadku co do wniosku o wyłączenie sędziego. Ostatecznie rozstrzygnięcie w tej incydentalnej sprawie ma przecież wpływ na ukształtowanie składu Sądu Najwyższego w przedmiocie wydania orzeczenia w zakresie zasadności samej kasacji.Z tych powodów postanowiono jak w sentencji.[WB][a.ł.] ‎