Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV KK 13/22 Generato dall'IA

Supreme Court quashes criminal verdict for extortion due to unclear witness testimony and missing facts on debt recovery.

Numero d'incarto IV KK 13/22
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland quashed the lower court's guilty verdict against Z. S. for extortion, ordering a retrial. The defense argued that the court failed to properly evaluate contradictory witness testimonies regarding the identity of the victim and the specific date of the crime. The court found that the lower courts did not sufficiently analyze the ambiguity in witness statements about the debt dispute or the timing of the assault, which created reasonable doubt about the elements of the crime.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 191 § 2 k.k.; Art. 7 k.p.k.; Art. 2 § 2 k.p.k.; Art. 5 § 2 k.p.k.; Art. 157 k.k.; Art. 191 § 1 k.k.; Art. 280 § 1 k.k.; The court must rigorously assess contradictory witness testimony and clarify ambiguous facts regarding the date of the crime and the specific nature of the disputed debt to ensure a correct legal qualification of the act.

Parole chiave

Generato dall'IA
extortion criminal law contradictory witness testimony legal qualification of crime procedural error assessment ambiguity of facts retrial order debt recovery dispute coazione penale

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 191 § 2 k.k.
S.‎skazanego z art. 191 § 2 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 29 marca 2023 r.,‎kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego ‎od wyroku Sądu Okręgowego w Ostrołęce‎z dnia 7 kwietnia 2021 r., sygn.
Art. 7 k.p.k.
art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny:a.
Art. 2 § 2 k.p.k.
przestępstwo z art. 294§1 k.k.
Art. 5 § 2 k.p.k.
Niemniej zestawiając kwestię prawidłowej kwalifikacji prawnej przypisanego czynu – również w kontekście nakazu z art. 5§2 k.p.k.
Art. 157 k.k.
W zależności od przyjętego wariantu interpretacji takiego zapisu – o ile nie da się go doprecyzować – możliwa jest odpowiedzialność oskarżonego za czyn z art. 157 k.k., art.191§1 k.k., art.
Art. 191 § 1 k.k.
S.‎skazanego z art. 191 § 2 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 29 marca 2023 r.,‎kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego ‎od wyroku Sądu Okręgowego w Ostrołęce‎z dnia 7 kwietnia 2021 r., sygn.
Art. 280 § 1 k.k.
art. 191 § 2 k.k
S.‎skazanego z art. 191 § 2 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 29 marca 2023 r.,‎kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego ‎od wyroku Sądu Okręgowego w Ostrołęce‎z dnia 7 kwietnia 2021 r., sygn.
art. 7 k.p.k
art. 2§2 k.p.k
przestępstwo z art. 294§1 k.k.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

IV KK 13/22 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 marca 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)‎SSN Jacek Błaszczyk‎SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca)Protokolant Agnieszka Niewiadomska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jerzego Engelkinga,‎w sprawie Z. S.‎skazanego z art. 191 § 2 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 29 marca 2023 r.,‎kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego ‎od wyroku Sądu Okręgowego w Ostrołęce‎z dnia 7 kwietnia 2021 r., sygn. akt II Ka 30/21‎zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Ostrowi Mazowieckiej‎z dnia 10 sierpnia 2020 r., sygn. akt II K 135/17, uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Ostrołęce w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE

Z. S. stanął pod zarzutem tego, że:- w bliżej nieustalonym czasie latem 2002 roku w miejscowości Ł. gmina […] działając wspólnie i w porozumieniu z D. D. i innymi ustalonymi osobami stosował przemoc wobec osób o nieustalonych personaliach w ten sposób, że bił ich pięściami i kopał po całym ciele, przy czym działanie to miało na celu zmuszenie ich do zwrotu wierzytelności w postaci bliżej nieokreślonej kwoty pieniędzy, przy czym zarzucanego czynu dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne:tj. o czyn z art. 191 § 2 kk w zw. z art. 64 § 1 kk.Sąd Rejonowy w Ostrowi Mazowieckiej wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2020 roku w sprawie o sygn. akt II K 135/17 uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to wymierzył mu karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.Wyrok ten zaskarżył apelacją obrońca oskarżonego podnosząc w niej zarzuty:I.

Naruszenia przepisów postępowania karnego, mającego wpływ na treść orzeczenia:1. art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny:a. zeznań świadka W. P. polegające na uznaniu, że świadek ten w sposób stanowczy i jednoznaczny wskazał osobę oskarżonego Z. S. jako sprawcę, podczas gdy świadek wskazuje, iż nie zna takiego nazwiska jak S. oraz nie kojarzy takiej osoby, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na uznaniu, iż osoba wskazana przez świadka jako L. to oskarżony Z. S.,b. zeznań świadka W.

S. i uznaniu, tych zeznań za spójne, konsekwentne i wiarygodne podczas gdy świadek wskazał, iż jego odczytane zeznania są „bardziej bliższe prawdy" niż te złożone na rozprawie w dniu 29 lipca 2020 roku, co z kolei wskazuje, że świadek ten nie złożył prawdziwych zeznań ani na rozprawie w dniu 29 lipca 2020 roku, ani w postępowaniu przygotowawczym, skoro jego zeznania złożone w postępowaniu przygotowawczym będące „bardziej bliższe prawdy" nie oznaczają jeszcze zeznań prawdziwych w konsekwencji czego nie powinny być uznane za wiarygodne,2. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 2§2 k.p.k. poprzez dokonanie oceny dowodów sprzecznej z zasadami logiki oraz wskazań wiedzy i doświadczenia, a także z pominięciem zasady prawdy materialnej, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych, polegających na uznaniu, że:a.

świadkowie W. S. i W. P. są wiarygodni, a ich zeznania zasługują na uwzględnienie z uwagi na fakt, iż korzystają z instytucji świadka koronnego co czyni ich wiarygodnymi, podczas gdy Sąd nie dokonał weryfikacji tych zeznań, tj. nie ustalił przyczyn współpracy z organami prowadzącymi postępowanie, ich aktualnych stosunków z osobami, przeciwko którym zeznaje, czym zaniechał ustalenia prawdy materialnej, a nadto ich zeznania nie znajdują potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym,b. oskarżony stosował przemoc wobec pokrzywdzonych, poprzez bicie ich pięściami i kopanie, podczas gdy personalia ewentualnych pokrzywdzonych nie zostały nawet ustalone, a zatem nie ma możliwości ustalenia istoty przestępstwa z art. 191§1 i 2 k.k. jakim jest zamach na wolę pokrzywdzonego;c. oskarżony działał w celu zmuszenia pokrzywdzonych do zwrotu wierzytelności w postaci bliżej nieokreślonej kwoty, podczas gdy sąd I instancji nie dokonał nawet ustaleń jaka udokumentowana prawnie należność miałaby stanowić tę wierzytelność oraz czy realnie istniało jakiekolwiek zobowiązanie pomiędzy oskarżonym a pokrzywdzonymi, którzy nie zostali nawet w tej sprawie ustaleni,z ostrożności na wypadek nieuwzględnienia ww. zarzutów, zarzucono:3. naruszenie przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, tj. art. 64§1 k.k., poprzez błędne uznanie, że oskarżony działał w warunkach określonych w art. 64§1 k.k., ponieważ zarzucanego czynu dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyśle przestępstwo podobne, tj. przestępstwo z art. 294§1 k.k. w zw. z art. 286§1 k.k. w zw. z art. 297§1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 11§2 k.k., podczas gdy ww. przestępstwo nie jest przestępstwem podobnym do czynu z art. 191§2 k.k.Podnosząc powyższe obrona wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i wyeliminowanie z opisu czynu art. 64§1 k.k.Sąd Okręgowy w Ostrołęce wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt II Ka 30/21 zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że z opisu i kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu Z.

S. oraz podstawy skazania wyeliminował działanie w warunkach recydywy określonej w art. 64§1 k.k. i orzeczoną karę pozbawienia wolności obniżył do 2 lat. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymano w mocy.Kasację od tego wyroku wywiódł obrońca skazanego podnosząc w niej zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 433§2 k.p.k. i art. 457§3 k.p.k., zobowiązujących do realnego i rzetelnego rozważenia wszystkich wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym, podczas gdy powierzchowne i pobieżne uzasadnienie stanowiska sądu odwoławczego, nieodwołujące się do stanu faktycznego i nieomawiające konkretnego materiału dowodowego, wskazuje iż sąd odwoławczy nie wywiązał się z tego obowiązku, co w konsekwencji prowadziło do rażącego naruszenia prawa materialnego poprzez zastosowanie art. 191§2 k.k. w sytuacji, w której w realiach niniejszej sprawy już sama lektura stawianego oskarżonemu zarzutu prowadzi do wniosku, że bezsprzecznie doszło do dekompozycji znamion występku, za który został on skazany.Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zmianę wyroku przez uniewinnienie oskarżonego względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Kasacja jest zasadna.Skazanie w niniejszej sprawie oparto na zeznaniach złożonych przez dwóch świadków koronnych – W.

P. i W. S.. Brak już jednak w uzasadnieniach wyroków sporządzonych przez Sądy obu instancji ustosunkowania się do różnic występujących w wyjaśnieniach obu wskazanych świadków, przede wszystkim zaś oceny znaczenia dla opisu przypisanego czynu okoliczności uznanych za niemożliwe do ustalenia.Zwrócić bowiem uwagę należy na to, że skazanemu przypisano:- działanie w bliżej nieustalonym czasie latem 2002,- wobec osób o nieustalonych personaliach,- mające na celu zmuszenie ich do zwrotu wierzytelności o nieustalonym charakterze,- w postaci bliżej nieokreślonej kwoty.Poczynając rozważania od kwestii ustalenia daty zaistnienia przedmiotowego zdarzenia wskazać trzeba, że świadek W.

P. wiąże czas popełnienia tego czynu z faktem opuszczeniu aresztu w 2002r. (k. 10093) nie precyzując już jednak bliżej, kiedy ów areszt opuścił ani w jakim okresie od tego opuszczenia mogło to mieć miejsce. Natomiast świadek W. S. podaje, że: „było to w 2002r., może wcześniej, coś tak” (k.10094). Sądy tego zagadnienia nie analizują w ogóle, kwestia ta poruszana jest jedynie w uzasadnieniu zdania odrębnego. Nic zaś nie stało na przeszkodzie, aby o okoliczności te dopytać świadków lub choćby podjąć próbę ustalenia daty opuszczenia aresztu przez świadka W.

P.. Oba Sądy nie przedstawiły też istotniejszych rozważań co do tego, jak w świetle dyspozycji art. 191§2 k.p.k. postrzegają kwestię ustalenia, że doszło do „wymuszenia zwrotu wierzytelności” stanowiącego znamię tego przestępstwa. Wszak wierzytelność rozumieć należy jako uprawnienie do żądania spełnienia świadczenia z określonego stosunku zobowiązaniowego przysługujące wierzycielowi wobec dłużnika. Tymczasem świadek W. S. na k. 10094 zeznaje, że przyczyną pobicia pokrzywdzonych było to, iż „S. chciał odstąpić od umowy i wspólnicy nie chcieli się na to zgodzić”.

I ta kwestia nie jest poddana jakiejkolwiek analizie w szczególności przez Sąd Odwoławczy. W świetle tak lakonicznego zapisu nie jest wszak oczywiste to, czy przedmiotem żądania ze strony sprawców był zwrot długu należnego oskarżonemu. Możliwe są również inne interpretacje tego zapisu – wprost – wiążące się z chęcią odstąpienia od wcześniejszej umowy pomiędzy oskarżonym a pokrzywdzonymi, ale bez istnienia zobowiązania po stronie pokrzywdzonych. W zależności od przyjętego wariantu interpretacji takiego zapisu – o ile nie da się go doprecyzować – możliwa jest odpowiedzialność oskarżonego za czyn z art. 157 k.k., art.191§1 k.k., art. 191§2 k.k. lub 280§1 k.k. Każda z tych opcji wiąże się z innym zagrożeniem karnym, oczywiste jest i to, że „dostęp” przynajmniej do ostatniej z tych kwalifikacji ograniczony jest zakresem wniesionej skargi i zakazem reformationis in peius.

Niemniej zestawiając kwestię prawidłowej kwalifikacji prawnej przypisanego czynu – również w kontekście nakazu z art. 5§2 k.p.k. – z wątpliwościami co do czasu jego popełnienia, znaczenia nabiera kwestia ewentualnego przedawnienia jego karalności, także, we wskazanym kontekście, nie analizowana przez Sąd Odwoławczy.Zważywszy na wszystkie omówione powyżej kwestie, w ocenie Sądu Najwyższego zarzut postawiony w kasacji należało uznać za zasadny. Skutkiem powyższego było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Odwoławczemu.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd ten powinien rozważyć kwestie prawidłowego opisu przypisanego czynu i w konsekwencji jego poprawnej kwalifikacji, przedstawiając, o ile będzie sporządzał uzasadnienie swojego orzeczenia, powody dla których postąpił w ten, a nie inny sposób. Rozważenia będzie wymagało dosłuchanie świadków koronnych na wskazane w niniejszym uzasadnieniu okoliczności, ewentualne, uzupełnienie materiału dowodowego o precyzyjne dane dotyczące opuszczenia aresztu przez W. P..Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.