Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV KK 1/26 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal judge exclusion request based on appointment procedure as inadmissible under law.

Numero d'incarto IV KK 1/26
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Data della decisione
Esito del giudizio Inammissibile (Inadmissible)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland refused to examine the defendant's request to exclude Judge Zbigniew Kapiński due to concerns about impartiality stemming from his appointment process. The defendant argued that the composition of the Judicial Council, established by the 2017 Act, compromised judicial independence, citing specific Supreme Court rulings. The court ruled the request inadmissible because constitutional court decisions invalidating the 2020 and 2022 rulings regarding the Council's composition are final and binding, preventing any judicial challenge to the appointment method.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 29 § 4 ust. 1 ustawy o Sądzie Najwyższym; Art. 41 § 1 k.p.k.: A request to exclude a Supreme Court judge based solely on the procedural circumstances of their appointment by the Judicial Council is inadmissible as it cannot challenge the constitutionality of the appointment method itself.

Parole chiave

Generato dall'IA
inadmissible request judge impartiality appointment procedure Judicial Council constitutional binding force exclusion of judge Supreme Court cancellazione dall'albo avvocati

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 29 § 4 ust. 1 ustawy o Sądzie Najwyższym
na posiedzeniu bez udziału stron wniosku skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego na podstawie art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Art. 41 § 1 k.p.k.
z art. 41 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego pozostawić bez rozpoznania.
Art. 179 Konstytucji RP
190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art.
Art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji RP
179 w związku z art. 144 ust.
Art. 183 ust. 1 Konstytucji RP
Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP
Art. 8 ust. 1 Konstytucji RP
Art. 7 Konstytucji RP
Art. 2 Konstytucji RP
7 i art. 2 Konstytucji RP; art.
Art. 190 ust. 1 Konstytucji RP
akt I KZP 2/22, która wprost odwołuje się do uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r.W kontekście przywołanych wyżej wyroków Trybunału Konstytucyjnego należy zauważyć, że w świetle art. 190 ust.
Art. 2 i Art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej
2 Konstytucji RP; art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art.
Art. 6 ust. 1 EKPC
3 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 EKPC.
Art. 9a ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa
30), w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r.
Art. 17 ust. 1 k.r.s.
190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

IV KK 1/26 POSTANOWIENIE Dnia 13 marca 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Dziergawka w sprawie R. W. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 13 marca 2026 r. na posiedzeniu bez udziału stron wniosku skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego na podstawie art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 2021 r., poz. 1904 t.j. z dnia 21.10.2021 ze zm.) w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego pozostawić bez rozpoznania.

UZASADNIENIE

Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek skazanego R. W. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego od rozpoznania sprawy o sygn. akt IV KK 1/26, z uwagi na istnienie obawy co do jego bezstronności, bowiem powołany został na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. Wnioskodawca powołał się także na uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 oraz z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek skazanego należało pozostawić bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy. Zasadniczym argumentem na jaki skazany powołał się we wniesionym wniosku jest fakt powołania sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego na urząd sędziego w trybie przewidzianym w ustawie z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.Na wstępie należy podkreślić, że zawarte we wniosku obrońcy skazanego okoliczności nie mogły zostać rozpoznane w trybie 41 § 1 k.p.k.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie podkreśla się, że wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem i to niezależnie od tego w jakim okresie i z jakimi ułomnościami w procedurze nominacyjnej doszło to tego powołania (zob. postanowienie SN z dnia 21 czerwca 2023 r., IV KK 460/19; postanowienie SN z dnia 31 października 2023 r., V KK 358/23). Podnoszone zarzuty nie mogą mieć bowiem charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów (zob. postanowienie SN z dnia 10 sierpnia 2023 r., V KK 162/22; postanowienie SN z dnia 4 czerwca 2025 r., IV KK 25/25).

Powyższe stanowisko potwierdza również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt P 22/19, z którego wynika, że art. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30), w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.

U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Także z brzmienia art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 622; dalej ustawa o SN), dodanego ustawą z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1259) wynika, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.

Skoro zatem ustawa o SN w sposób szczególny reguluje badanie kwestii bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego oraz jego postępowania po powołaniu (zob. art. 29 ustawy o SN), to w tym zakresie stanowi lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k., wyłączając możliwość badania określonych w niej przesłanek w ogólnej procedurze (zob. postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2023 r., V KK 485/21).Konsekwencją tego stanu rzeczy jest konieczność uznania, iż niedopuszczalne jest zastosowanie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy z treści wniosku o wyłączenie sędziego wynika, że dotyczy on okoliczności przewidzianych w art. 29 § 5 ustawy o SN, a tak właśnie jest w niniejszej sprawie.

Podstawę wniosku stanowiły tu bowiem okoliczności dotyczące powołania sędziego, a de facto kwestie związane z organem o to wnioskującym, a więc Krajową Radą Sądownictwa, ukształtowaną na drodze nowelizacji z dnia 8 grudnia 2017 r. Takie procedowanie zmierzałoby do obejścia zawartego w art. 29 § 4 ustawy o SN bezwzględnego zakazu, który nie dopuszcza możliwości podważenia orzeczenia wydanego z udziałem sędziego Sądu Najwyższego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności wyłącznie z powodu okoliczności towarzyszących powołaniu tego sędziego.Powołanie na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.

‎o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob. postanowienie SN z dnia 18 lipca 2024 r., V KO 38/24). Podnieść bowiem trzeba, że sposób powołania sędziów na podstawie art. 9a ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., czyli przez Sejm, jest zgodny z Konstytucją, o czym orzekł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 marca 2019 r., sygn. akt K 12/18. Powyższych ustaleń nie może zmienić treść uchwały trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/20, na którą powołuje się wnioskodawca, a która na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., sygn. akt U 2/20, przestała obowiązywać, albowiem Trybunał stwierdził, że uchwała składu połączonych Izb:

Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, jest niezgodna z art. 179, art. 144 ust. 3 pkt 17, art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji RP; art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 EKPC. Powyższe stwierdzenie dotyczy także uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, która wprost odwołuje się do uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r.W kontekście przywołanych wyżej wyroków Trybunału Konstytucyjnego należy zauważyć, że w świetle art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.

Wobec tego żaden sąd nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania zmierzającego do wzruszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, jak też samodzielnego podważania obowiązywania wyroku tego Trybunału (zob. postanowienie SN z dnia 25 stycznia 2024 r., I KK 107/23).Także z orzecznictwa międzynarodowego można wywnioskować, że udział Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., w procesie powoływania sędziów, nie może sama w sobie prowadzić do powzięcia wątpliwości co do niezawisłości sędziów wyłonionych w tym procesie ani statusu sądu z ich udziałem (zob. np. wyrok TSUE z 21 grudnia 2023 r.

L.G. przeciwko Krajowej Radzie Sądownictwa, C -718/21). Z powyższych względów wniosek skazanego był niedopuszczalny z mocy ustawy, dlatego Sąd Najwyższy pozostawił go bez rozpoznania. [J.J.][r.g.] ‎