Supreme Court allows personal request for judgment copy to appeal, rejecting mandatory lawyer representation requirement.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court overturned the District Court's dismissal of a party's personal request to receive a reasoned judgment copy. The lower court rejected the request because it was filed by a non-lawyer and did not explicitly match the statutory wording for a reasoned judgment. The Supreme Court held that the request was valid because it clearly indicated the intent to appeal and that the mandatory lawyer rule does not apply to this preparatory step.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 387 § 3 k.p.c.; Art. 871 § 1 k.p.c.: A party may personally request a reasoned judgment copy to prepare an appeal without mandatory lawyer representation, as the request is a preparatory act rather than the appeal itself.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CZ 91/06
POSTANOWIENIE
Dnia 28 listopada 2006 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Gerard Bieniek
SSN Maria Grzelka
w sprawie z wniosku „R.” SA
przy uczestnictwie M.O., B.C. i M.O.
o stwierdzenie nabycia spadku,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 28 listopada 2006 r.,
zażalenia uczestnika postępowania M.O.
na postanowienie Sądu Okręgowego w G.
z dnia 27 grudnia 2005 r., sygn. akt [....],
uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2005 r. Sąd Okręgowy w G, odrzucił
wniosek uczestnika postępowania „o doręczenie uzasadnienia postanowienia Sądu
Okręgowego w G. z dnia 2 grudnia 2005 r. w trybie art. 3985 k.p.c. w celu
wniesienia skargi kasacyjnej”.
W ocenie Sądu Okręgowego, złożenie wniosku o doręczenie odpisu
orzeczenia z uzasadnieniem w trybie art. 387 § 3 k.p.c. jest czynnością procesową
związaną z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, a więc objętą przez art.
871 § 1 k.p.c. tzw. przymusem adwokacko-radcowskim. Dlatego wniosek złożony
osobiście przez stronę, niemającą w tym zakresie zdolności postulacyjnej, winien
być – zdaniem Sądu Okręgowego – odrzucony.
W ocenie tego Sądu, zachodzi także inna podstawa odrzucenia wniosku, a jest nią
jego treść, obejmująca tylko doręczenie uzasadnienia postanowienia, a nie odpisu
orzeczenia z uzasadnieniem, o którym mowa jest w art. w art. 387 § 3 k.p.c. Tylko
wniosek odpowiadający brzmieniu tego przepisu prowadzi do doręczenia stronie
odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, otwierającego dwumiesięczny termin do
wniesienia skargi kasacyjnej, przewidziany w art. 3985 § 1 k.p.c.
W zażaleniu na wymienione postanowienie skarżący wniósł o jego
uchylenie, kwestionując stanowisko Sądu w zakresie obu powołanych jego
podstaw.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Przymus adwokacko-radcowski dotyczy także czynności procesowych
związanych z postępowaniem przez Sądem Najwyższym, podejmowanych przed
sądem drugiej instancji. Rację ma Sąd, gdy twierdzi, że wniosek o doręczenie
odpisu wyroku z uzasadnieniem jest konieczną czynnością poprzedzającą
wniesienie skargi kasacyjnej i otwierającą termin do jej wniesienia. To nie
przesądza jednak o uznaniu tego wniosku za czynność związaną z postępowaniem
przed Sądem Najwyższym w rozumieniu art. 871 § 1 k.p.c.
Przewidziane w art. 387 § 3 k.p.c. żądanie doręczenia orzeczenia
z uzasadnieniem jest dopuszczalne w każdej sprawie (także w takiej, w której nie
jest dopuszczalna skarga) i przysługuje każdej stronie (również niemogącej wnieść
skargi). Złożenie wniosku, o którym mowa, nie ma charakteru „zapowiedzi skargi
kasacyjnej” i chociaż umożliwia wniesienie skargi, to nie oznacza, że zostanie
wniesiona. Zapoznanie się z motywami orzeczenia stanowi dla strony przesłankę
decyzji o wniesieniu skargi i jej podstawach.
Także oczywiste względy funkcjonalne przemawiają przeciwko stanowisku
prezentowanemu przez Sąd Okręgowy, którego skutki polegałyby na tym, że
strona, aby móc złożyć wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem i zapobiec
w ten sposób utracie uprawnienia do wniesienia skargi, już na tym etapie i to
w terminie 7 dni od wydania wyroku, zmuszona byłaby ustanowić pełnomocnika
w osobie adwokata lub radcy prawnego.
Trzeba przy tym podkreślić, że w judykaturze zdecydowanie dominuje
pogląd,
że
czynnością
wszczynającą
postępowanie
kasacyjne,
a
więc
postępowanie przed Sądem Najwyższym w rozumieniu art. 87 1 § 1 k.p.c., jest
wniesienie skargi kasacyjnej; takie stanowisko przyjmowano pod rządem d.k.p.c.,
pod rządem przepisów o kasacji (por., m.in. postanowienie z dnia 26 kwietnia
2001 r., II CZ 10/01, nie publ.) oraz już pod rządem obecnie obowiązujących
przepisów (por. postanowienia z dnia 20 października 2005 r., IV CZ 99/05 i z dnia
18 maja 2006 r., IV CZ 43/06, nie publikowane).
Zarzut skarżącego o nie uzasadnionym zastosowaniu przez Sąd Okręgowy
art. 871 § 1 k.p.c., jako podstawy odrzucenia wniosku skarżącego, należało w tej
sytuacji uznać za trafny.
Błędna jest także ocena Sądu, co do skutków sformułowania wniesionego
przez skarżącego wniosku „o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w dniu
5 grudnia 2005 r. i jego doręczenie celem rozważenia kwestii złożenia skargi
kasacyjnej”.
Art. 387 § 3 k.p.c. traktuje o wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem, co
jednak nie oznacza, by niedokładność w zredagowaniu wniosku przez stronę
wyłączała
wywołanie
skutku
określonego
w
tym
przepisie.
Niewłaściwe
zredagowanie pisma, które może polegać także na oczywistej niedokładności
w jego treści, nie zwalnia sądu od obowiązku dokonania wykładni pisma (art.130
§ 1 zdanie drugie k.p.c.). Wniosek został złożony w terminie tygodniowym od
ogłoszenia sentencji, a jego treść jednoznacznie wskazywała na intencję autora.
W tych okolicznościach Sąd, uwzględniając dyrektywę rozpoznania pisma
procesowego zgodnie z jego treścią, powinien był potraktować wniosek złożony
osobiście przez skarżącego, jako wniosek złożony w trybie art. 387 § 3 k.p.c.
Takie rozumienie znaczenia omawianego przepisu jest przeważające w judykaturze
Sądu Najwyższego (por. postanowienia z dnia 7 października 2005 r., IV CZ 81/05
i z dnia 13 października 2005 r., IV CZ 93/05, niepublikowane
oraz z dnia
11 października 2005 r., IV CZ 112/05, OSNC 2006/7-8/131).
Wobec stwierdzenia bezpodstawności odrzucenia wniosku skarżącego,
bezprzedmiotowe jest odnoszenie się do zarzutu wadliwego pouczenia go
o wymaganiach tego wniosku.
Z przedstawionych względów, na podstawie art. 3941 § 3 i 39815 §1 k.p.c.,
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.