Supreme Court dismisses cassation appeal when appeal against first-instance ruling was rejected for non-payment.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's cassation appeal regarding a joint property division case. The appellant argued that the lower court incorrectly limited the scope of the cassation to only the part of the second-instance decision that reduced the debt owed to them. The court held that because the appellant failed to file a valid appeal against the first-instance decision due to non-payment, their cassation could only challenge the specific portion of the second-instance ruling that altered the first-instance outcome. Consequently, the value of the subject matter did not exceed the statutory threshold for admissibility.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 5191 § 2 k.p.c.; Art. 398 § 14 k.p.c. in conjunction with Art. 394 § 3 k.p.c.: A cassation appeal by a party who did not successfully appeal the first-instance decision is admissible only to the extent that the second-instance decision changed the first-instance ruling, and the value of the subject matter must not exceed the statutory limit.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CZ 84/08
POSTANOWIENIE
Dnia 30 października 2008 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Strus (przewodniczący)
SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
w sprawie z wniosku H. S.
przy uczestnictwie H. S.
o podział majątku wspólnego,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 października 2008
r., zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia
9 września 2008 r., sygn. akt I Ca (…),
oddala zażalenie;
zasądza od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni kwotę 1800 zł
(tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 września 2008 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę
kasacyjną uczestnika postępowania, wniesioną od postanowienia tego Sądu z dnia 26
czerwca 2008 r., wydanego w sprawie o podział majątku b. małżonków. Sąd Okręgowy
uznał, że w świetle art. 5191 § 2 k.p.c. skarga taka jest niedopuszczalna.
Sąd ten stwierdził, że apelacja uczestnika postępowania od postanowienia Sądu
Rejonowego z dnia 26 marca 2008 r. została odrzucona z powodu jej nieopłacenia.
Natomiast apelacja uczestniczki postępowania, w której wartość przedmiotu zaskarżenia
określono na kwotę 45.131,34 zł, została uwzględniona częściowo (postanowienie
z dnia 26 czerwca 2008 r.). W ocenie Sądu Okręgowego, skarga kasacyjna uczestnika
postępowania mogłaby odnosić się – wobec braku zaskarżenia przez niego
postanowienia Sądu pierwszej instancji - jedynie do tej części orzeczenia Sądu drugiej
instancji (postanowienie z dnia 26 czerwca 2008 r.), w której Sąd ten zmienił
postanowienie Sądu Rejonowego na niekorzyść uczestnika postępowania. Jednakże ta
niekorzystna dla uczestnika zmiana (obniżenie kwoty spłaty określonej w pkt VI
postanowienia Sądu Rejonowego) nie przekracza kwoty 150.000 zł, wyznaczającej
granice dopuszczalności skargi kasacyjnej ratione valoris (art. 5191 § 2 k.p.c.).
W zażaleniu na postanowienie z dnia 9 września 2008 r. uczestnik postępowania
wnosił o jego uchylenie, podnosząc błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art.
5191 § 2 k.p.c. W zażaleniu starał się podważyć stanowisko Sądu drugiej instancji, że
skarga kasacyjna mogłaby dotyczyć wyłącznie części orzeczenia sądu drugiej instancji,
w którym Sąd ten zmienił postanowienie Sądu Rejonowego na niekorzyść uczestnika
postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Apelacja uczestnika postępowania istotnie została odrzucona z przyczyn
formalnych (postanowienie z dnia 6 maja 2008 r.). Zaskarżono w niej pkt I, III, IV, VII,
VIII i IX postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 26 marca 2008 r., w tym m.in.
rozstrzygnięcie dotyczące sposobu podziału nieruchomości wspólnej (pkt VII 1
postanowienia). Apelacja wnioskodawczyni uwzględniona została w części (poprzez
obniżenie zasądzonej od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika postępowania kwoty
35.628,40 zł do kwoty 17.814,20 zł). Uczestnik postępowania zaskarżył postanowienie
Sądu drugiej instancji w całości i wnosił o ewentualną zmianę zaskarżonego
postanowienia oraz postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 26 marca 2008 r. w pkt VIII
i VIII „poprzez przyznanie na własność uczestnika postępowania nieruchomości rolnej
opisanej w pkt 1.1”. W tej sytuacji Sąd Okręgowy trafnie stwierdził, że skoro uczestnik
postępowania nie zaskarżył skutecznie postanowienia Sądu pierwszej instancji, to jego
skarga kasacyjna może mieć ograniczony zakres zaskarżenia i powinna odnosić się
jedynie do tej części postanowienia Sądu drugiej instancji, w której zmienił on
rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego poprzez obniżenie wysokości spłaty przyznanej
uczestnikowi (pkt VI postanowienia Sądu Rejonowego). Taki możliwy dla uczestnika
postępowania zakres zaskarżenia skargą kasacyjną przesądza także o wartości
przedmiotu zaskarżenia, który nie może przekraczać - wbrew sugestii sformułowanej w
zażaleniu - minimalnego progu określonego w art. 5191 § 2 k.p.c.
Za nietrafną należy uznać argumentację żalącego się, zmierzającą do wykazania
dopuszczalności skargi kasacyjnej z powołaniem się na uzasadnienie uchwały Sądu
Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, odnoszącej się do zakresu
związania Sądu drugiej instancji zarzutami podniesionymi w apelacji. Czym innym
bowiem jest kwestia zakresu kognicji sądu odwoławczego w postępowaniu apelacyjnym,
a
czym
innym
–
zagadnienie
dopuszczalności
skargi
kasacyjnej
uczestnika
postępowania (o podział majątku wspólnego małżonków) w razie braku skutecznego
wniesienia przez tego uczestnika apelacji od postanowienia Sądu pierwszej instancji,
gdy wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej nie przekracza kwoty
określonej w art. 5191 § 2 k.p.c.
Skarżący powołuje się także na uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego
z dnia 16 listopada 2000 r., III CZ 91/2000 (nieopubl.), w którym motywowano
stanowisko, że „w postępowaniu o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie
kasację od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego apelację może wnieść
także ten uczestnik postępowania, który nie złożył apelacji”. Już w uzasadnieniu tego
postanowienia
sformułowane
usprawiedliwione
rozciąganie
zostało
zastrzeżenie,
prezentowanego
że
stanowiska
nie
na
zawsze
byłoby
inne
wypadki
postępowania nieprocesowego. Dotyczyć to może przede wszystkim postępowania o
podział majątku wspólnego pomiędzy byłymi małżonkami z racji podmiotowej struktury
takiego postępowania i wyraźnie zindywidualizowanego (z reguły sprzecznego) interesu
prawnego uczestniczących w postępowaniu małżonków w postaci określonego
(wnioskowanego przez nich) sposobu rozstrzygnięcia o podziale majątku.
Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 k.p.c. w zw.
z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako nieuzasadnione. O kosztach postępowania
zażaleniowego rozstrzygniętego przy uwzględnieniu art. 98 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c.
oraz §§ 6 i 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.
w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).