Supreme Court voids lower court ruling dismissing appeal due to lawyer's employment status formal defect.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court voided the District Court's decision that rejected the applicant's appeal because the lawyer representing them was employed. Although the specific law banning lawyers from representing employed clients was repealed in 2005, the Civil Procedure Code's requirement for a declaration of non-employment remained technically in force until October 2007. The Court determined that the Civil Procedure Code does not define the scope of a lawyer's professional rights, which are governed solely by the Lawyers Act, rendering the declaration requirement obsolete once the ban was lifted.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 8 ust. 2 u.r.p.; Art. 89 § 3 k.p.c.: The requirement for a lawyer representing a natural person to declare non-employment ceases to be a formal defect once the statutory ban on such representation is repealed, as the Civil Procedure Code does not regulate the scope of professional rights.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CZ 84/07
POSTANOWIENIE
Dnia 23 listopada 2007 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Jan Górowski (przewodniczący)
SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)
SSN Zbigniew Strus
w sprawie z wniosku R. S.
przy uczestnictwie K. K. i in.,
o zmianę postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 23 listopada 2007 r.,
zażalenia wnioskodawcy
na postanowienie Sądu Okręgowego w G.
z dnia 31 stycznia 2007 r.,
uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2007 r. Sąd Okręgowy w G. odrzucił
zażalenie wnioskodawcy od postanowienia z dnia 15 listopada 2006 r., którym
odrzucona została jego skarga kasacyjna od postanowienia z dnia 13 lutego 2006 r.
oddalającego apelację złożoną przez niego w sprawie o zmianę stwierdzenia
nabycia spadku. Sąd Okręgowy stwierdził, że pełnomocnik wnioskodawcy będący
radcą prawnym – wezwany do złożenia oświadczenia w trybie art. 89 § 3 k.p.c. – w
piśmie z dnia 20 września 2006 r. oświadczył, iż pozostaje w stosunku pracy. Z
dniem 10 września 2005 r. ustawodawca co prawda uchylił art. 8 ust. 2 ustawy z
dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz.
1059 ze zm. – dalej: „u.r.p.”), ustanawiający zakaz świadczenia pomocy prawnej
osobom fizycznym przez radcę prawnego pozostającego w stosunku pracy, jednak
wymogi pełnomocnictwa procesowego udzielonego radcy prawnemu przez osobę
fizyczną, określone w art. 89 § 3 k.p.c., nie uległy zmianie. Ostatnio wymieniony
przepis ma zastosowanie w postępowaniu cywilnym, stąd pełnomocnictwo
procesowe udzielone przez osobę fizyczną składane przez radcę prawnego,
powinno nadal zawierać oświadczenie pełnomocnika, że nie pozostaje w stosunku
pracy. Ustanowiony przez wnioskodawcę pełnomocnik oświadczył, iż pozostaje w
stosunku pracy, wobec czego należy przyjąć, że nie został on należycie
umocowany. Tym samym wniesione zażalenie – jako
sporządzone przez
nieuprawnioną osobę – ulegało odrzuceniu.
W zażaleniu na postanowienie odrzucające zażalenie wnioskodawca zarzucił
Sądowi Okręgowemu naruszenie przepisów art. 871 § 1, art. 89 § 3 i art. 3986 § 2
k.p.c. przez przyjęcie, że art. 89 § 3 k.p.c. określa wymogi pełnomocnictwa
procesowego udzielonego radcy prawnemu przez osobę fizyczną oraz że
ustanowiony przez niego pełnomocnik nie był uprawniony do wniesienia zażalenia
do Sądu Najwyższego. W konkluzji żalący wniósł o uchylenie zaskarżonego
postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Począwszy od dnia 15 września 1997 r. powołany w zaskarżonym
postanowieniu art. 8 ust. 2 u.r.p. stanowił, że radca prawny może świadczyć pomoc
prawną osobom fizycznym tylko w ramach wykonywania zawodu w kancelarii radcy
prawnego lub w spółkach, o których mowa w ust. 1, bez jednoczesnego
pozostawania w stosunku pracy. Z regulacją tą zharmonizowany został art. 89 § 3
k.p.c., który – począwszy od dnia 15 września 1997 r. – stanowił, że
pełnomocnictwo udzielone przez osobę fizyczną składane przez radcę prawnego
powinno zawierać oświadczenie pełnomocnika, że nie pozostaje on w stosunku
pracy. Niezłożenie przez radcę prawnego reprezentującego osobę fizyczną
oświadczenia przewidzianego w art. 89 § 3 k.p.c. stanowiło brak formalny
pełnomocnictwa procesowego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia
14 stycznia 2000 r., I CKN 345/98, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 140).
Z dniem 10 września 2005 r. art. 8 ust. 2 u.r.p. został uchylony przez art. 2
pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze
i niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 163, poz. 1361 ze zm.). Pomimo uchylenia
ustanowionego w nim zakazu w dalszym ciągu obowiązywał art. 89 § 3 k.p.c., do
jego uchylenia doszło bowiem dopiero dnia 7 października 2007 r. (zob. art. 1 pkt 4
ustawy z dnia 9 maja 2007 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego
oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 121, poz. 831). Nie oznacza to jednak –
wbrew odmiennym zapatrywaniom Sądu Okręgowego – że w okresie między
10 września 2005 r. a 7 października 2007 r. obowiązek składania przez radcę
prawnego reprezentującego osobę fizyczną oświadczenia, iż nie pozostaje
w stosunku pracy, wypływał z treści art. 89 § 3 k.p.c. Jak już wyjaśnił
Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 10 stycznia 1997 r.,
III CZP 116/96, o zakresie zawodowych uprawnień radców prawnych nie
rozstrzygają przepisy kodeksu postępowania cywilnego, lecz przepisy ustawy
o radcach prawnych (zob. OSNC 1997, nr 2, poz. 13). Skoro zatem z dniem
10 września 2005 r. uchylono art. 8 ust. 2 u.r.p., wyłączający możliwość
reprezentowania
osób
fizycznych
przez
radców
prawnych
pozostających
w stosunku pracy, wymaganie przewidziane w art. 89 § 3 k.p.c. stało się
bezprzedmiotowe. Pozostawanie bowiem przez radców prawnych w stosunku
pracy przestało być przeszkodą świadczenia pomocy prawnej osobom fizycznym.
Tym
samym
niezawarcie
w
dokumencie
pełnomocnictwa
oświadczenia
określonego w art. 89 § 3 k.p.c. przestało być brakiem formalnym pisma
procesowego wnoszonego przez pełnomocnika (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego 31 sierpnia 2006 r., I CZ 63/06, niepubl.). Wyjątek wynikał jedynie
z art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników
zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 126, poz.
1069 ze zm.), jednak przepis ten nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.
Błędnie zatem Sąd Okręgowy uznał, że ze względu na pozostawanie
w stosunku pracy pełnomocnik wnioskodawcy był osobą nieuprawnioną do
sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną.
Z przytoczonych wyżej powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 15 § 1
zdanie pierwsze w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie.
db