Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CZ 83/08 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal for non-payment of basic court fee by party fully exempted from costs.

Numero d'incarto IV CZ 83/08
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the plaintiff's appeal against a lower court's rejection of the appeal due to non-payment of a basic fee. Although the plaintiff was fully exempted from court costs, the court held that the obligation to pay the fixed 30 zł fee remained valid under the law applicable at the time the appeal was filed. The court ruled that the subsequent legislative change removing this fee did not apply retroactively to cases already initiated before the new law took effect.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 14 ust. 2 u.k.s.c. w brzmieniu sprzed nowelizacji; Art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; Strona zwolniona od kosztów sądowych w całości ma obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej przy wnoszeniu apelacji w sprawach wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji.

Parole chiave

Generato dall'IA
court costs basic fee civil procedure retroactivity legal transition exemption from costs appeal procedure

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 14 ust. 2 u.k.s.c.
zgodności z Konstytucją rozwiązania przyjętego w art. 14 ust. 2 u.k.s.c., po drugie, że
Art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
marca 2007 r., jednak przepis przejściowy zawarty w art. 2 tej ustawy nakazał do spraw
Art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c.
Sąd Apelacyjny w wyniku wstępnego badania sprawy w trybie art. 373 k.p.c.
Art. 130 2 § 3 k.p.c.
nieopłacone pismo bez wezwania o uiszczenie opłaty, zgodnie z art. 130 2 § 3 k.p.c. Sąd
Art. 149 ust. 1 u.k.s.c.
znajduje natomiast zastosowania art. 149 ust. 1 u.k.s.c., który dotyczy zagadnień
Art. 188 pkt 1 Konstytucji
Konstytucyjny ma na podstawie art. 188 pkt 1 Konstytucji uprawnienie do orzekania m.
Art. 401 1 k.p.c.
powoda przepisu, jego interesy chroni art. 401 1 k.p.c., przewidujący prawo żądania
Art. 172 k.p.c.
art. 172 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i niewstrzymanie postępowania do czasu
Art. 398 14 w zw. z art. 394 1 § 3 k.p.c.
art. 373 k.p.c
Sąd Apelacyjny w wyniku wstępnego badania sprawy w trybie art. 373 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CZ 83/08

POSTANOWIENIE

Dnia 30 października 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Zbigniew Strus (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa M. H.

przeciwko B. J. i A.(…) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 października 2008

r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 9 kwietnia 2008 r., sygn.

akt I ACa (…),

oddala zażalenie

Uzasadnienie

Powód, zwolniony w całości od kosztów sądowych postanowieniem z dnia 22

sierpnia 2006 r. Sądu Okręgowego w G., wniósł - za pośrednictwem fachowego

pełnomocnika - apelację od niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia zawartego w

wyroku tego Sądu z dnia 19 kwietnia 2007 r. W apelacji pełnomocnik powoda zaznaczył,

że powód korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Nie uiścił jednak

opłaty podstawowej w kwocie 30 zł.

Sąd Apelacyjny w wyniku wstępnego badania sprawy w trybie art. 373 k.p.c. w

zw. z art. 370 k.p.c. odrzucił apelację powoda, jako nieopłaconą. Wyjaśnił, że pozew w

niniejszej sprawie został wniesiony do sądu w sierpniu 2006 r., pod rządami ustawy z 28

lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, (Dz. U. Nr 167 poz. 1398,

dalej powoływaną jako „u.k.s.c.”). Zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 oraz art. 14 ust. 1, 2

i 3 w zw. z art. 100 tej ustawy strona zwolniona od kosztów sądowych przez sąd w

całości ma obowiązek uiścić od pism podlegających opłacie opłatę podstawową w stałej

wysokości 30 zł. W przypadku, gdy apelację podlegającą opłacie w wysokości stałej lub

stosunkowej, obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia,

wnosi adwokat lub radca prawny, a opłata ta nie została uiszczona, Sąd odrzuca

nieopłacone pismo bez wezwania o uiszczenie opłaty, zgodnie z art. 130 2 § 3 k.p.c. Sąd

Apelacyjny wskazał, że pełnomocnik powoda nie uiścił należnej opłaty podstawowej.

Sąd ten zaznaczył, że zmiana ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych,

wprowadzona ustawą z dnia 14 grudnia 2006 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 123), która

obejmowała m.in. usunięcie obowiązku uiszczania opłaty podstawowej przez strony

zwolnione przez sąd od kosztów sądowych w całości, nie uchyliła obowiązku uiszczenia

tej opłaty przez powoda przy wnoszeniu apelacji. Zmiana weszła w życie z dniem 10

marca 2007 r., jednak przepis przejściowy zawarty w art. 2 tej ustawy nakazał do spraw

wszczętych przed dniem jej wejścia w życie stosować przepisy dotychczasowe. Nie

znajduje natomiast zastosowania art. 149 ust. 1 u.k.s.c., który dotyczy zagadnień

międzyczasowych odnoszących się do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie

tej ustawy, a nie zmian dokonywanych w niej w trakcie jej obowiązywania.

W zażaleniu na powyższe postanowienie powód wniósł o jego uchylenie

i zasądzenie od pozwanych na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego według

norm przepisanych, a nadto o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem

prawnym co do zgodności z Konstytucją art. 14 ust. 2 i art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 28

lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 z

późn.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 marca 2007 r. w związku z art. 2 ustawy

z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

(Dz. U. z 2007 r. Nr 21, poz. 123). Zaskarżonemu orzeczeniu powód zarzucił naruszenie

art. 172 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i niewstrzymanie postępowania do czasu

rozpatrzenia wniosku powoda o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od apelacji

oraz art. 14 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w związku z art.

1302 § 3 k.p.c. poprzez ich zastosowanie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Powód

kwestionuje prawidłowość zaskarżonego

postanowienia

z dwóch

kierunków. Po pierwsze uważa, że uchylenie obowiązku uiszczenia opłaty podstawowej

przez stronę całkowicie zwolnioną przez sąd od kosztów sądowych powinno być

stosowane także do spraw będących w toku, ze względu na wątpliwości co do

zgodności z Konstytucją rozwiązania przyjętego w art. 14 ust. 2 u.k.s.c., po drugie, że

zaskarżone postanowienie nie powinno zostać wydane, zanim Sąd Apelacyjny rozpozna

złożony przez powoda wniosek o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej

czynności.

Pierwszy z powyższych poglądów pozostaje w sprzeczności z treścią

powołanego przez Sąd Apelacyjny art. 2 ustawy dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie

ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, który wprowadził jednoznaczną

regulację międzyczasową, nakazującą stosowanie dotychczasowych przepisów, a

zatem ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w brzmieniu sprzed

nowelizacji, do spraw wszczętych przed wejściem w życie tej nowelizacji. Mimo

skierowania do Trybunału Konstytucyjnego kilku skarg konstytucyjnych (np. SK 44/08,

SK 47/08) kwestionujących zgodność z Konstytucją rozwiązania przyjętego pierwotnie w

ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, polegającego na nałożeniu na

stronę, korzystającą z całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych udzielonego przez

sąd, obowiązku uiszczania jednak pewnej niewielkiej opłaty podstawowej, Trybunał

dotychczas nie wypowiedział się w tej sprawie. Oznacza to, że unormowanie zawarte w

art. 14 ust. 2 u.k.s.c. przed jej nowelizacją z 14 grudnia 2006 r., które na podstawie art. 2

ustawy nowelizującej nadal stosować należy do spraw wszczętych przed 10 marca 2007

r., traktować trzeba jako przepis obowiązującego prawa. Jedynie bowiem Trybunał

Konstytucyjny ma na podstawie art. 188 pkt 1 Konstytucji uprawnienie do orzekania m.

in. o zgodności ustaw z Konstytucją.

W razie późniejszego stwierdzenia niekonstytucyjności kwestionowanego przez

powoda przepisu, jego interesy chroni art. 401 1 k.p.c., przewidujący prawo żądania

wznowienia postępowania, jeżeli orzeczenie wydane zostało na podstawie aktu

normatywnego,

o

którego

niezgodności

z

Konstytucją,

ratyfikowaną

umową

międzynarodową lub ustawą orzekł Trybunał Konstytucyjny.

W sytuacji, kiedy zagadnienie, którego dotyczą wątpliwości podniesione przez

skarżącego i zgłaszane także w literaturze, już zostało przedstawione Trybunałowi

Konstytucyjnemu w drodze skargi konstytucyjnej, nie zachodzi potrzeba kierowania

przez Sąd Najwyższy zapytania w tym samym przedmiocie.

Nie jest także uzasadniony drugi z zarzutów podniesionych przez skarżącego.

Przede wszystkim wniosek o przywrócenie terminu, na który powołuje się powód, został

już rozpoznany przez Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 17 czerwca 2008 r. i

odrzucony, podobnie jak złożona wraz z nim, opłacona apelacja. Ocena tych orzeczeń

pozostaje poza granicami orzekania w niniejszej sprawie. Niewątpliwie jednak choćby z

tego powodu możliwość zastosowania art. 172 k.p.c. byłaby obecnie wyłączona.

Istotniejsze jest, że stosowanie powyższego przepisu w ogóle nie było

uzasadnione w rozpatrywanej sprawie na etapie wydawania przez Sąd II instancji

zaskarżonego postanowienia, bowiem nie toczyło się w niej w tym okresie żadne

postępowanie, poza poświęconym ocenie złożonej przez powoda apelacji oraz wniosku

o przywrócenie terminu. Orzeczenie Sądu l instancji nie było prawomocne i nie

zachodziła

możliwość

jego

wykonania,

wobec

czego

brak

było

okoliczności

przemawiających za wydaniem przez Sąd Apelacyjny postanowienia o wstrzymaniu

postępowania bądź o wstrzymaniu wykonania orzeczenia.

Z przytoczonych względów zażalenie powoda należało oddalić na podstawie (art.

39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).