Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CZ 76/13 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal; lower court must retry co-ownership termination due to lack of standing ruling.

Numero d'incarto IV CZ 76/13
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appeal against a district court order that remanded a case for retrial. The district court had previously rejected a request to terminate co-ownership because the plaintiff allegedly lacked standing, but the appellate court overturned this, ruling the plaintiff was properly authorized to seek termination. The Supreme Court held that by rejecting the request solely on standing grounds without a merits analysis, the first-instance court failed to adjudicate the substance of the claim, necessitating a remand.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 386 § 4 k.p.c.; Art. 210 k.c.; Art. 617 k.p.c.; A court fails to adjudicate the substance of a claim if it rejects it solely on procedural standing grounds without examining the merits, requiring remand under Art. 386 § 4 k.p.c. when the appellate court disagrees with the standing ruling.

Parole chiave

Generato dall'IA
termination of co-ownership lack of standing substance of claim remand for retrial appellate procedure succession law property rights

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 386 § 4 k.p.c.
Nie rozpoznał zatem merytorycznie tego wniosku, a więc nie rozpoznał istoty sprawy, w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. Skoro zatem Sąd drugiej instancji nie podzielił stanowiska o braku legitymacji wnioskodawczyni do żądania zniesienia współwłasności, obowiązany był, zgodnie z art.
Art. 210 k.c.
Art. 617 k.p.c.
oraz art. 617 k.p.c., bowiem w świetle art.
Art. 398 § 14 k.p.c.
Art. 3941 § 3 k.p.c.
Art. 3941 § 11 k.p.c.
z art. 3941 § 11 k.p.c. przez bezpodstawne uznanie, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, podczas gdy w ocenie skarżących Sąd ten rozpoznał istotę sprawy, gdyż orzekł merytorycznie o żądaniu wnioskodawczyni.
art. 1036 k.c
było, zdaniem Sądu Rejonowego, bezskuteczne w świetle art. 1036 k.c., co podważa status wnioskodawczyni jako współwłaścicielki nieruchomości i możliwość żądania przez nią zniesienia współwłasności tej nieruchomości.W wyniku apelacji wnioskodawczyni Sąd Okręgowy w B.
art. 617 k.p.c
oraz art. 617 k.p.c., bowiem w świetle art.
art. 386 § 4 k.p.c
Ponieważ tego nie uczynił, nie rozpoznał istoty sprawy, co spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 386 § 4 k.p.c.
art. 3941 § 11 k.p.c
3941 § 3 i art. 3941 § 11 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CZ 76/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 września 2013 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący)‎SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)‎SSN Marian Kocon w sprawie z wniosku "S." PSS Powszechnej Spółdzielni Spożywców w H.‎przy uczestnictwie G. B. i in. , o zniesienie współwłasności i dział spadku,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 września 2013 r.,‎zażalenia uczestników postępowania M. J. N., P.W. O. i E.U. O. na postanowienie Sądu Okręgowego w B.‎z dnia 29 marca 2013 r, oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 20 września 2012 r. Sąd Rejonowy w B. oddalił wniosek Społem PSS Powszechnej Spółdzielni Spożywców w H. o zniesienie współwłasności bliżej określonej we wniosku nieruchomości położonej w H. przy ul. K. , o dział spadku po W. i M. O. oraz o częściowy dział spadku po ich nieżyjących następcach prawnych, wskazanych we wniosku. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wnioskodawczyni, która nabyła od spadkobierców W. i M. małżonków O. udziały w spadkowej nieruchomości, nie ma legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o dział spadku po małżonkach W. i M.

O. ani po ich następcach prawnych. Stwierdził, że nie ma także legitymacji do żądania zniesienia współwłasności przedmiotowej nieruchomości, gdyż rozporządzenie przez spadkobierców udziałami w tej nieruchomości należącej do spadku po W. i M. małż. O. było, zdaniem Sądu Rejonowego, bezskuteczne w świetle art. 1036 k.c., co podważa status wnioskodawczyni jako współwłaścicielki nieruchomości i możliwość żądania przez nią zniesienia współwłasności tej nieruchomości.W wyniku apelacji wnioskodawczyni Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z dnia 29 marca 2013 r. uchylił orzeczenie Sądu pierwszej instancji w punkcie I w części oddalającej wniosek o zniesienie współwłasności oraz w punktach II, III, IV i V i przekazał sprawę w tym zakresie Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego, oddalając apelację w pozostałej części.

Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że wnioskodawczyni nie ma legitymacji do żądania działu spadku po wskazanych we wniosku spadkodawcach i dlatego oddalił apelację w części zaskarżającej oddalenie wniosku o dział spadku. Nie podzielił natomiast stanowiska Sądu Rejonowego o braku legitymacji wnioskodawczyni także do żądania zniesienia współwłasności nieruchomości, w której udziały nabyła od spadkobierców jej współwłaścicieli. Powołał się w tym zakresie na ugruntowane stanowisko Sądu Najwyższego, potwierdzone w uchwale z dnia 21 stycznia 2011 r., III CZP 118/10 (OSNC 2011/9/98), zgodnie z którą zniesienie współwłasności nieruchomości należącej do spadkobierców oraz niebędącego spadkobiercą nabywcy udziału w nieruchomości może nastąpić także na wniosek tego nabywcy na podstawie art. 210 i nast. k.c. oraz art. 617 k.p.c., bowiem w świetle art. 1036 k.c. nabywca udziałów w nieruchomości spadkowej staje się jej współwłaścicielem, a zatem jest legitymowany do żądania zniesienia współwłasności nieruchomości.

W postępowaniu o zniesienie współwłasności takiej nieruchomości sąd nie może badać zarzutów wywodzonych z art. 1036 k.c., a więc nie może badać, czy zbycie udziałów w spadkowej nieruchomości jest bezskuteczne w stosunku do spadkobierców, którzy nie wyrazili zgody na rozporządzenie udziałem w spadkowej nieruchomości. Sąd Okręgowy stwierdził zatem, że wnioskodawczyni jest legitymowana do żądania zniesienia współwłasności przedmiotowej nieruchomości i Sąd Rejonowy powinien był rozpoznać merytorycznie ten jej wniosek, przeprowadzając odpowiednie postępowanie w tym zakresie.

Ponieważ tego nie uczynił, nie rozpoznał istoty sprawy, co spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w części oddalającej wniosek o zniesienie współwłasności oraz orzekającej o kosztach postępowania i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego. Od powyższego postanowienia wnieśli zażalenie uczestnicy postępowania: M. J. N., P. W. O. oraz E. U. O., zarzucając naruszenie art. 386 § 4 w zw. z art. 3941 § 11 k.p.c. przez bezpodstawne uznanie, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, podczas gdy w ocenie skarżących Sąd ten rozpoznał istotę sprawy, gdyż orzekł merytorycznie o żądaniu wnioskodawczyni.

Zdaniem uczestników przyczyną uchylenia postanowienia Sądu pierwszej instancji były w istocie wady postępowania dowodowego i brak odpowiednich ustaleń faktycznych w kwestii zniesienia współwłasności nieruchomości, co nie stanowi nierozpoznania istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. i nie uzasadnia wydania postanowienia kasatoryjnego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione. Zgodnie z powszechnie przyjętym stanowiskiem Sądu Najwyższego, „nierozpoznanie istoty sprawy”, w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. zachodzi między innymi wtedy, gdy sąd pierwszej instancji nie rozpoznał merytorycznie zgłoszonego żądania przyjmując brak legitymacji procesowej którejkolwiek ze stron, a sąd drugiej instancji oceny tej nie podzielił.

Dochodzi bowiem wówczas do oddalenia żądania bez jego merytorycznej oceny, a więc w istocie do nie rozpoznania przez sąd tego żądania (porównaj między innymi orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1998 r. II CKN 897/97, OSNC 1999/1/22, z dnia 14 maja 2002 r. V CKN 357/00, z dnia 9 listopada 2012 r. IV CZ 156/12 i z dnia 15 lutego 2013 r. I CZ 186/12, niepubl.). Sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, w której Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek o zniesienie współwłasności przedmiotowej nieruchomości nie dlatego, że uznał go za merytorycznie nieuzasadniony lecz dlatego, że stwierdził, iż wnioskodawczyni nie ma legitymacji do wystąpienia z takim żądaniem.

Nie rozpoznał zatem merytorycznie tego wniosku, a więc nie rozpoznał istoty sprawy, w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. Skoro zatem Sąd drugiej instancji nie podzielił stanowiska o braku legitymacji wnioskodawczyni do żądania zniesienia współwłasności, obowiązany był, zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c., uchylić postanowienie Sądu pierwszej instancji w tej części (oraz w części orzekającej o kosztach postępowania) i przekazać sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania. Biorąc to pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 i art. 3941 § 11 k.p.c. oddalił zażalenie. jw