Supreme Court remands appeal on costs for lack of specific reasoning under Polish Civil Procedure Code.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland dismissed the defendant's appeal regarding court costs, ruling that the lower court's decision was procedurally flawed. The Second Instance Court granted the plaintiff an exemption from costs solely based on her difficult material situation without providing specific factual findings or legal justification. The Supreme Court held that such exemptions under Article 102 of the Civil Procedure Code require detailed reasoning to allow for appellate review, which the lower court failed to provide.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 98 § 1 k.p.c.; Art. 102 k.p.c.; Art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c.; Art. 394 § 3 k.p.c.; Art. 398 § 15 k.p.c.: An exemption from court costs based on a party's difficult material situation requires specific factual findings and detailed legal reasoning to satisfy the requirements of appellate review.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CZ 76/12
POSTANOWIENIE
Dnia 25 października 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący)
SSN Grzegorz Misiurek
SSA Władysław Pawlak(sprawozdawca)
w sprawie z powództwa A. G.
przeciwko A. W.
o opróżnienie lokalu użytkowego,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 25 października 2012 r.,
zażalenia pozwanego
na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie drugim wyroku
Sądu Okręgowego w O.
z dnia 20 marca 2012 r.,
uchyla zaskarżone orzeczenie i sprawę w tym zakresie
przekazuje
Sądowi
Okręgowemu
w
O. do
ponownego
rozpoznania wraz z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania
zażaleniowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 marca 2012 r. Sąd Okręgowy w O. oddalił apelację
powódki A. G. od wyroku Sądu Rejonowego w N., oddalającego powództwo
przeciwko pozwanemu A. W. o opróżnienie lokalu użytkowego oraz nie obciążył
powódki kosztami procesu za instancję odwoławczą.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego uzasadnił trudną
sytuacją materialną powódki.
W zażaleniu na orzeczenie o kosztach procesu za drugą instancję, pozwany
wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego
rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
Zarzucił naruszenie prawa procesowego, a to: art. 98 k.p.c. poprzez jego
niezastosowanie; art. 102 k.p.c. poprzez jego zastosowanie; art. 328 § 2 k.p.c.
w zw. z art. 361 k.p.c. poprzez zbyt ogólnikowe uzasadnienie zaskarżonego
rozstrzygnięcia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Podstawową zasadą przy rozstrzyganiu o kosztach procesu jest zasada
odpowiedzialności za wynik sprawy, stosownie do której strona przegrywająca
sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne
do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (art. 98 § 1 k.p.c.). Wyjątek od tej
reguły został przewidziany w art. 102 k.p.c., który wyraża zasadę słuszności.
Mianowicie w wypadkach szczególnie uzasadnionych, sąd może zasądzić od
strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Wprawdzie uznanie, że w danej sprawie zachodzi „wypadek szczególnie
uzasadniony” zależy od swobodnej oceny sądu, jednakże zastosowanie art. 102
k.p.c. w konkretnym przypadku winno być przez sąd należycie umotywowane
(zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2006 r., III CK 221/05,
niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2007 r., I CZ 110/07
niepubl. czy z dnia 27 stycznia 2010 r., II CZ 88/09 niepubl.) w taki sposób, aby
możliwa była jego weryfikacja w trybie kontroli instancyjnej (zob. postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2012 r., I CZ 10/12, niepubl.).
W niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia o kosztach
procesu nie spełnia wymagań stawianych przez przepis art. 328 § 2 k.p.c. w zw.
z art. 361 k.p.c. Sąd drugiej instancji poza powołaniem art. 102 k.p.c., wskazał
ogólnie, iż jego zastosowanie
uzasadnia trudna sytuacja materialna powódki.
Jednak Sąd Okręgowy nie poczynił w tej materii konkretnych ustaleń, które
znalazłyby odzwierciedlenie w uzasadnieniu jak i nie wyjaśnił podstawy prawnej
orzeczenia o kosztach postępowania odwoławczego czyli wystąpienia „wypadku
szczególnie uzasadnionego”.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd drugiej instancji winien również
wziąć pod uwagę okoliczności faktyczne - dotyczące sytuacji majątkowej powódki przedstawione przez pozwanego w odpowiedzi na zażalenie.
Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy orzekł na podstawia art. 3941
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 39815 § 1 zd. 1 k.p.c.
db