Cassation appeal dismissed due to failure to pay proportional fee for monetary claim portion.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's cassation appeal regarding a personality rights case involving a 30,000 zł damages claim. The lower court rejected the appeal because the appellant paid only the fixed fee for non-monetary claims, missing the proportional fee required for the monetary portion. The court upheld the lower court's ruling based on prevailing judicial practice and statutory provisions governing court fees.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3982 § 1 k.p.c.; Art. 26 ust. 1 pkt 3 u.o.k.s.: A cassation appeal involving both non-monetary and monetary claims requires payment of a fixed fee for the non-monetary portion and a proportional fee for the monetary portion; failure to pay the proportional fee renders the appeal inadmissible.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CZ 76/09
POSTANOWIENIE
Dnia 19 listopada 2009 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Mirosław Bączyk
SSN Krzysztof Pietrzykowski
w sprawie z powództwa D. G.
przeciwko J. D., A. S. i E. MEDIA Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w B.
z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej - Powszechnego Zakładu
Ubezpieczeń SA w Warszawie
o ochronę dóbr osobistych i zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 19 listopada 2009 r.,
zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 5 maja 2009 r.,
I. oddala zażalenie;
II. zasądza od powoda na rzecz pozwanych kwotę
120 (sto dwadzieścia) zł z tytułu zwrotu kosztów
postępowania zażaleniowego
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2008 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda
od wyroku, którym oddalono jego powództwo o ochronę dóbr osobistych przez
nakazanie pozwanym złożenia w prasie oświadczenia określonej treści oraz
zasądzenie od nich kwoty 30 tysięcy zł z tytułu zadośćuczynienia.
Powód wniósł w dniu 9 kwietnia 2009 r. skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok
w całości i uiszczając opłatę sądową w kwocie 600 zł.
Postanowieniem z dnia 5 maja 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę
kasacyjną w zakresie roszczenia majątkowego. W ocenie Sądu, ze względu na
wartość przedmiotu zaskarżenia niższą niż 50 tysięcy zł skarga jest w tej części –
stosownie do art. 3982 § 1 k.p.c. – niedopuszczalna.
Sąd wskazał „na marginesie”, że skarżący w tej części skargi nie opłacił,
bowiem uiścił tylko 600 zł, a więc jedynie opłatę od roszczenia niemajątkowego,
przewidzianą w art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach
sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.).
W zażaleniu na to postanowienie powód zarzucił naruszenie art. 3982 § 1
k.p.c. przez błędne uznanie, że ma on zastosowanie także w sprawach mających
za przedmiot
jednocześnie
prawa
majątkowe
i
niemajątkowe.
Skarżący
zakwestionował również stanowisko Sądu, że w sprawach takich uiszcza się opłatę
stałą od roszczenia niemajątkowego i opłatę stosunkową od roszczenia
majątkowego (objętych zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Rację ma skarżący, gdy zarzuca Sądowi Apelacyjnemu błędne zastosowanie
art. 3982 § 1 k.p.c. jako podstawy odrzucenia skargi co do roszczenia majątkowego
(zadośćuczynienia). Sąd nie przedstawił na rzecz swojego poglądu argumentów,
które mogłyby uzasadniać odstąpienie od odmiennego stanowiska, przyjmowanego
jednolicie w piśmiennictwie i w orzecznictwie Sądu Najwyższego.
Zarówno pod rządem kodeksu postępowania cywilnego z 1932 r.
(orzeczenie z dnia 15 stycznia 1935 r., II C 2246/34, Zb. Urz. 1935 r., nr 7, poz.
293), pod rządem art. 393 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca
2000 r. (postanowienie z dnia 11 stycznia 2001 r., V CKN 1852/00,
niepublikowane), jak i pod rządem obowiązującego art. 398 2 § 1 k.p.c. (wyrok z dnia
9 stycznia 2008 r., II CSK 363/07, niepublikowany) Sąd Najwyższy stał na
stanowisku, że przewidziane w tym przepisie ograniczenia dotyczą jedynie spraw
o prawa majątkowe i nie odnoszą się do spraw mających za przedmiot zarówno
roszczenia majątkowe, jak i niemajątkowe.
Stanowisko to podziela Sąd Najwyższy rozpoznający zażalenie, uznając,
że przewidziane w art. 3982 § 1 k.p.c. kryterium dopuszczalności skargi kasacyjnej
w postaci określonej wartości przedmiotu zaskarżenia dotyczy spraw, których
przedmiotem są tylko prawa majątkowe. Dlatego błędne jest stanowisko Sądu
Apelacyjnego, że skarga kasacyjna powoda w części obejmującej orzeczenie
o zadośćuczynieniu jest niedopuszczalna ze względu na wartość przedmiotu
zaskarżenia niższą od 50 tysięcy zł.
Nie przesądza to jednak o zasadności zażalenia, gdyż zachodziła inna
podstawa odrzucenia skargi kasacyjnej, także dostrzeżona przez Sąd.
Powód uiścił od skargi jedynie opłatę stałą w kwocie 600 zł, przewidzianą
w art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych
w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.), nie uiścił natomiast
opłaty
stosunkowej
od
objętego
zaskarżeniem
roszczenia
majątkowego.
Skarżący bezpodstawnie kwestionuje stanowisko Sądu Apelacyjnego, że stała
opłata
określona
w
powołanym
przepisie
dotyczy
wyłącznie
roszczeń
niemajątkowych o ochronę dóbr osobistych, a od roszczeń majątkowych należna
jest opłata stosunkowa. Chociaż trzeba przyznać, że orzecznictwo Sądu
Najwyższego nie było w tej kwestii jednolite, o czym świadczą powołane
w zażaleniu niepublikowane postanowienia z dnia 10 listopada 2006 r., I CZ 62/06
i z dnia 22 czerwca 2007 r., V CZ 59/07, to jednak wyraźnie dominowało
stanowisko, z którym pozostaje w zgodzie pogląd wyrażony przez Sąd Apelacyjny
w sprawie niniejszej. Znalazło ono wyraz m.in. w postanowieniach z dnia 21
grudnia 2006 r., III CZ 94/06 (OSNC-ZD 2008, nr 1, poz. 12) i z dnia 8 marca
2007 r., III CZ 12/07 (OSNC 2008, nr 2, poz. 26), uchwale z dnia 22 sierpnia
2007 r., III CZP 77/07 (OSNC 2008, nr 10, poz. 109), a także postanowieniach
z dnia 27 czerwca 2008 r., V CSK 100/08, z dnia 17 grudnia 2008 r., I CZ 107/08
i z dnia 3 września 2009 r., I CZ 44/09 (niepublikowane). To właśnie stanowisko
zostało uznane za prawidłowe w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu
Najwyższego z dnia 16 października 2009 r., III CZP 54/09 (dotychczas
niepublikowana), zgodnie z którą opłatę stałą przewidzianą w art. 26 ust. 1 pkt 3
u.o.k.s. pobiera się od pozwu o ochronę dóbr osobistych w części dotyczącej
roszczeń niemajątkowych. Przy uwzględnieniu art. 18 ust. 2 u.o.k.s., dotyczy to
również skargi kasacyjnej. Stanowisko takie, wyraźnie – jak wskazano –
przeważające
we
wcześniejszej
judykaturze
Sądu
Najwyższego,
a
także
w orzecznictwie sądów powszechnych, podziela Sąd Najwyższy rozpoznający
zażalenie.
Uiszczenie przez skarżącego jedynie opłaty stałej w kwocie 600 zł oznacza,
że wniesiona przez adwokata skarga kasacyjna nie została opłacona w części
dotyczącej roszczenia majątkowego o zadośćuczynienie w kwocie 30 tysięcy zł.
Wyrok i skarga kasacyjna podlegająca opłacie, a nawet zaskarżone
orzeczenie oraz zażalenie zapadły lub zostały wniesione pod rządem art. 130 2 § 3
k.p.c., przewidującego odrzucenie, bez wezwania o uiszczenie opłaty (między
innymi) skargi kasacyjnej, podlegającej opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej
obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia. Przepis ten
został uchylony przez art. 1 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie
ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr
234, poz. 1571), która weszła w życie w dniu 1 lipca 2009 r. Miał on zatem
zastosowanie do skargi kasacyjnej powoda wniesionej w kwietniu 2009 r.,
odrzuconej zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 maja 2009 r. W tym stanie
rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia zażalenia i Sąd Najwyższy oddalił je,
stosownie do art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c.
jz