Supreme Court dismisses appeal as inadmissible due to lack of standing and non-appealable ruling under Civil Procedure Code.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the defendant's appeal against a lower court order refusing to appoint a court-appointed lawyer for a property separation case. The defendant argued for a different lawyer to draft the cassation complaint, but the court found the appeal inadmissible because the lower court's decision was not appealable under Article 3941 of the Civil Procedure Code. Furthermore, the defendant lacked the requisite legal standing to file the appeal as they were already represented by a court-appointed advocate.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3941 k.p.c.; Art. 871 k.p.c.: An appeal is inadmissible if filed against a non-appealable ruling and if the appellant lacks the capacity to act through a lawyer or legal advisor.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CZ 73/08
POSTANOWIENIE
Dnia 29 października 2008 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Mirosława Wysocka
w sprawie z powództwa J. R.
przeciwko W. R.
o ustanowienie rozdzielności majątkowej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 października 2008
r.,
zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w L. z dnia 21 stycznia 2008
r., sygn. akt III Ca (…),
odrzuca zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2007 r. Sąd Rejonowy w L., uwzględniając
wniosek pozwanego W. R., zwolnił go od kosztów sądowych w sprawie o ustanowienie
rozdzielności majątkowej i ustanowił dla niego adwokata z urzędu, którego Okręgowa
Rada Adwokacka w L. wyznaczyła w dniu 28 czerwca 2007 r. w osobie R. K.
Postanowieniem z dnia 21 września 2007 r. Sąd Okręgowy w L. oddalił ponowny
wniosek pozwanego o ustanowienie w sprawie adwokata z urzędu. Zaskarżonym
obecnie do Sądu Najwyższego postanowieniem z dnia 21 stycznia 2008 r. Sąd
Okręgowy oddalił kolejny wniosek z dnia 21 grudnia 2007 r., w którym pozwany domagał
się „ustalenia adwokata z urzędu”, który sporządziłby w jego imieniu skargę kasacyjną
od wyroku tego Sądu z dnia 9 listopada 2007 r. Zdaniem Sądu, wniosek należało
oddalić, gdyż pozwany korzystał już z pomocy prawnej ustanowionego w sprawie
adwokata. W zażaleniu na postanowienie z dnia 21 stycznia 2008 r., wnosząc o jego
uchylenie,
pozwany
odniósł
się
krytycznie
do
dotychczasowej
współpracy
z wyznaczonym w sprawie pełnomocnikiem i wskazał na potrzebę sporządzenia skargi
przez innego adwokata.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jest niedopuszczalne, gdyż zostało wniesione od postanowienia, na
które w świetle art. 3941 k.p.c. środek ten stronie nie przysługuje (por. postanowienie SN
z dnia 2 kwietnia 1998 r., II UZ 26/98, OSNP 1999, nr 9, poz. 320). Postanowienie to nie
zalicza się bowiem ani do orzeczeń wprost wymienionych w § 1 tego przepisu, ani
postanowień kończących postępowanie w sprawie, o których mowa w jego § 2.
O niedopuszczalności zażalenia strony pozwanej zadecydowała także inna
okoliczność. Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym
obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów bądź radców prawnych. Zasada ta nie
odnosi się jedynie do osób wskazanych w paragrafie drugim tego przepisu. W
postępowaniu zażaleniowym także zatem zachodzi konieczność wykazania się przez
stronę skarżącą zdolnością postulacyjną (por. np. postanowienie SN z dnia 24 maja
2007 r., II CZ 33/07, nie publ. oraz postanowienie SN z dnia 30 lipca 2007 r., IV CZ
61/07, nie publ.). Wniesienie zażalenia przez pozwanego, który cechą tą się nie
legitymuje, oznaczało, że wskazany środek odwoławczy jest niedopuszczalny również i
z tej przyczyny. Zważywszy, że w świetle art. 3941 § 1 i 2 k.p.c. postanowienie z dnia 21
stycznia 2008 r. należy do orzeczeń niezaskarżalnych, wniesienie na nie zażalenia nie
było objęte wyjątkiem przewidzianym w art. 871 § 2 k.p.c., który dotyczy postępowania o
zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wyłączenie
przymusu adwokacko-radcowskiego nie może bowiem w założeniu ustawodawcy
obejmować środków, które według kodeksu postępowania cywilnego są w sprawie
niedopuszczalne, a zatem stronie nie przysługują.
Chociaż zażalenie w sprawie jest niedopuszczalne, trzeba zauważyć, że
przedmiotowy wniosek został przez Sąd drugiej instancji błędnie potraktowany. Z treści
wniosku nie wynikało jasno, jakie były rzeczywiste intencje jego autora, a zatem Sąd
Okręgowy powinien był wezwać go do złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień.
Wobec niepodjęcia tej czynności należało, analizując sposób sformułowania wniosku,
wbrew stanowisku Sądu, raczej założyć, że bliższe zamiarom skarżącego było
doprowadzenie do zmiany w osobie wyznaczonego dla niego w sprawie adwokata, by
ten wniósł w jego imieniu skargę. W istocie zatem orzekanie w przedmiocie wniosku o
ustanowienie pełnomocnika z urzędu należało uznać za bezprzedmiotowe. Sąd
odwoławczy powinien był w sprawie ograniczyć się do pouczenia skarżącego, że w
zakresie wyznaczenia dla niego innego adwokata z urzędu właściwą jest Okręgowa
Rada Adwokacka w L. i do niej należało zwrócić się z tym wnioskiem.
Z powyższych względów zażalenie pozwanego podlegało odrzuceniu na
podstawie art. 39821 w zw. z art. 3941 § 3 i 373 k.p.c.