Supreme Court dismisses appeal as cassation appeal is inadmissible against second-instance notice entry decisions.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's appeal against the District Court's rejection of a cassation complaint regarding a court-ordered notice entry. The appellant argued that the second-instance decision was appealable, but the Court held that such notices are procedural safeguards rather than final judgments on the merits. Consequently, the Court ruled that a cassation appeal is legally inadmissible against these specific procedural orders.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 62613 § 1 k.p.c.; Art. 5191 § 1 k.p.c.: A cassation appeal is inadmissible against a second-instance court decision ordering a notice entry because such decisions are procedural safeguards and do not constitute final judgments on the merits of the case.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CZ 67/13 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2013 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)SSN Antoni GórskiSSN Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca) na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 października 2013 r., po rozpoznaniu zażalenia uczestnika postępowania T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na postanowienie Sądu Okręgowego we W. z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. Akt […], w sprawie wszczętej z urzędu przy udziale B. P. O. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. i T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.o wpis ostrzeżenia, oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 3 lutego 2012 roku, Sąd Rejonowy w A. utrzymał w mocy dokonany, w dniu 21 grudnia 2011 roku przez referendarza sądowego z urzędu, w oparciu o art. 62613 § 1 k.p.c., wpis w dziale III księgi wieczystej KW 30096/3, dotyczący ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego, ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Wpis ostrzeżenia został dokonany z urzędu na skutek złożenia przez dwie różne spółki dwóch różnych umów notarialnych, dotyczących przeniesienia prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa własności budynku, objętego przedmiotową księgą wieczystą (umowy z dnia 10.10.2011 roku na rzecz „S.” S.A. w W., złożonej do Sądu Rejonowego w dniu 17.10.2011 roku i umowy z dnia 13.10.2011 r. na rzecz B.
P. O. sp. z o.o. w W., złożonej do Sądu Rejonowego w dniu 14.10.2011 roku). Po rozpoznaniu apelacji użytkownika wieczystego nieruchomości i właściciela budynku wpisanego w dziale II księgi wieczystej, „B. P. O.” sp. z o.o. w W., Sąd Okręgowy we W. zmienił zaskarżone postanowienie przez nakazanie wykreślenia wpisu ostrzeżenia. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2012 roku Sąd Okręgowy we W. odrzucił, jako niedopuszczalną, skargę kasacyjną od tego orzeczenia, złożoną przez „T.” sp. z o.o. w W., wskazując, iż skarga kasacyjna przysługuje, w świetle regulacji art. 5191 § 1 k.p.c. od postanowień co do istoty sprawy, kończących postępowanie w sprawie, do których nie należą postanowienia Sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu ostrzeżenia do księgi wieczystej o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym staniem prawnym.W zażaleniu na to postanowienie „T.” sp. z o.o., zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 5191 k.p.c. oraz art. 3986 § 2 k.p.c., wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Art. art. 62613 zd. 1 k.p.c. przewiduje, że sąd z urzędu dokona wpisu ostrzeżenia, jeżeli dostrzeże niezgodność stanu prawnego, ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Od tego orzeczenia stronie służy apelacja (art. 62610 § 3 k.p.c.). W doktrynie i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się natomiast, że od postanowienia sądu drugiej instancji w tym przedmiocie nie przysługuje skarga kasacyjna. Stosownie do art. 5191 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna jest w postępowaniu nieprocesowym dopuszczalna tylko od prawomocnych postanowień sądu drugiej instancji co do istoty sprawy, kończących postępowanie w sprawie czyli rozstrzygnięć, dotyczących sprawy poddanej pod osąd, a nie kwestii wpadkowej czy ubocznej.
Chodzi o postanowienia merytoryczne, rozstrzygające w postępowaniu w sposób stanowczy kwestie materialnoprawne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 1996 r., I CKN 7/96, OSNC 1997, Nr 3, poz. 31, postanowienie SN z dnia 20 lipca 2012 roku, II CZ 76/12, niepubl.). Orzeczenie kończy postępowanie w sprawie wieczystoksięgowej, jeśli jego przedmiotem jest prawo, które może podlegać ujawnieniu w księdze wieczystej. Rola ostrzeżenia sprowadza się natomiast do zasygnalizowania informacji o niezgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Brak jest podstaw do przyjęcia różnicy, jak to czyni skarżący, między wpisem ostrzeżenia na podstawie art. 10 ustęp 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, a wpisem dokonanym przez sąd z urzędu w trybie art. 62613 § 1 k.p.c. Nie ma bowiem znaczenia, że w przypadku ostrzeżenia z art. 10 ustęp 2 u.k.w.h. ma miejsce zakwestionowanie zasadności wpisu, ujawnionego w księdze wieczystej i toczy się postępowanie procesowe w tej sprawie, zaś instytucja z art. 62613 k.p.c. jest nałożonym na sąd obowiązkiem niezwłocznego dokonania wpisu ostrzeżenia, gdy sąd poweźmie informację z urzędu o tym, że stan prawny nieruchomości, ujawniony w księdze wieczystej, stał się niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym.
Rola obu ostrzeżeń jest bowiem tożsama - ich wpis lub wykreślenie nie rzutuje na prawną moc wpisanego prawa, lecz ma jedynie wpływ na działanie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 1997 r., III CZ 1/97, OSNC 1997, Nr 4, poz. 37).Ostrzeżenia mają, w istocie, charakter zabezpieczenia przed działaniem rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych i nie wywołują zmian ujawnionych w księdze wieczystej praw podmiotowych. Z tego względu trafnie przyjął Sąd drugiej instancji, że skarga kasacyjna w niniejszej sprawie o wykreślenie ostrzeżenia dokonanego na podstawie art. 62613 § 1 k.p.c. jest niedopuszczalna (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 1997 r., III CZ 1/97, OSNC 1997, Nr 4, poz. 37, z dnia 19 maja 2010 r., I CZ 32/10 i z dnia 19 sierpnia 2010 r., IV CSK 51/10, nie publ., postanowienie SN z dnia 20 grudnia 2012 roku, IV CSK 207/12 , niepubl.).W tym stanie rzeczy, zażalenie podlegało, jako bezzasadne, oddaleniu na podstawie art. 3941 § 3 w związku z 39814 k.p.c. jw