Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CZ 65/09 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal on appeal fees, ruling old law applies to cases started before new law. The court rejects the lawyer's argument about rationality, citing clear statutory text.

Numero d'incarto IV CZ 65/09
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellants' protest against the appellate court's decision to reject their appeal due to unpaid fees. The lower court applied the 2005 Civil Costs Act because the civil proceedings began in 2002, before the 2007 amendment to the law. The Supreme Court upheld this by interpreting the amendment's transitional clause as strictly limiting the fee exemption to cases initiated after the new law's effective date, rejecting the lawyer's claim of irrationality.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 2 of the Act of 14 December 2006 amending the Act on Court Costs in Civil Matters; The transitional provisions of the amendment apply only to proceedings commenced after the amendment's entry into force, meaning the fee exemption for indigent parties does not extend to appeals filed after the new date in cases started prior.

Parole chiave

Generato dall'IA
transitional provisions court costs indigent parties appeal fees civil proceedings statutory interpretation legal amendment

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Act of 13 June 1967 on Court Costs in Civil Matters
Act of 28 July 2005 on Court Costs in Civil Matters
Act of 14 December 2006 amending the Act on Court Costs in Civil Matters
Article 149 paragraph 1 of the Act on Court Costs in Civil Matters
z art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach
Article 2 of the Act of 14 December 2006
która weszła w życie w dniu 10 marca 2007 r. Zgodnie z art. 2 ustawy
Article 100 paragraph 2 in conjunction with Article 14 paragraphs 2 and 3 of the Act on Court Costs in Civil Matters
opłaty podstawowej po 30 zł, zgodnie z art. 100 ust.
Article 1302 paragraph 3 of the Code of Civil Procedure
podstawowych, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c.
Article 394 paragraph 1 and 3 in conjunction with Article 398 paragraph 14 of the Code of Civil Procedure
Biorąc wszystko to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 394 1 § 1 i 3
Article 98 in conjunction with Article 108 paragraph 1 and Article 394 paragraph 3 in conjunction with Article 398 paragraph 21 of the Code of Civil Procedure
oddalił zażalenie, a na podstawie art. 98 w zw.
art. 1302 § 3 k.p.c
podstawowych, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
I CZ 113/07
Appeal dismissed because plaintiff failed to pay court fees required by the Civil Procedure Code.
IV CZ 75/07
Supreme Court dismisses appeal when appellant fails to pay court fees required by old law for cases started before new law.
V CZ 96/07
Supreme Court dismisses appeal regarding civil court fees, ruling old fee rules apply to cases closed before new law. The court held that the appellant's lawyer failed to pay the basic fee required under the law in force at the time of the appeal's filing. Consequently, the appeal was rejected due to non-compliance with mandatory fee payment obligations. The decision clarifies the temporal application of civil litigation cost statutes. The court determined that the appellant's counsel was obligated to pay the basic fee under the law in force at the time of the appeal's filing. Consequently, the appeal was rejected due to non-compliance with mandatory fee payment obligations. The decision clarifies the temporal application of civil litigation cost statutes.
V CZ 98/07
i V CZ 98/07, 27 listopada 2007 r.
IV CZ 93/07
IV CZ 93/07, 30 listopada 2007 r.
IV CZ 102/07
Supreme Court dismisses appeal by plaintiff claiming exemption from court fees due to old law status.
V CZ 115/07
CPL appeal dismissed for non-payment of basic fee under old Civil Procedure Code rules.
I CZ 150/07-2
II UZ 47/07
Supreme Court voids appeal rejection for failure to summon lawyer to pay court fees after fee waiver request.
III CZP 48/08
Appeal filed after March 10, 2007, in proceedings started before March 2, 2006, is subject to basic fees.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CZ 65/09

POSTANOWIENIE

Dnia 9 października 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Józef Frąckowiak

w sprawie z powództwa A. D. i in. , przeciwko Agencji Nieruchomości Rolnych w

Warszawie Oddziałowi Terenowemu w B. i in. , o zapłatę, wydanie i ustalenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 9 października 2009 r.,

zażalenia powodów A. D. i K. N.

na wyrok Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 29 stycznia 2009 r., oddala zażalenie

1) zasądza od A. D. i K. N. na rzecz Skarbu Państwa Wojewody [….], Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych

w T., Państwowego Gospodarstwa Leśnego - Lasy

Państwowe Nadleśnictwo G.i Państwowego Gospodarstwa

Leśnego - Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. kwotę 5400 zł

(pięć

tysięcy

czterysta)

tytułem

zwrotu

kosztów

postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Postanowieniem zawartym w wyroku z dnia 29 stycznia 2009 r. Sąd

Apelacyjny odrzucił apelację powodów […] od wyroku Sądu Okręgowego w T. z

dnia 4 września 2008 r., z powodu nie uiszczenia opłat.

Sąd Apelacyjny stwierdził, że ponieważ pozew wniesiony został w dniu

2 stycznia 2002 r., do czasu zakończenia postępowania przed Sądem pierwszej

instancji, miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych (j.t: Dz. U. z 2002 r. Nr 9 poz. 88 ze zm.), zgodnie

z art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.), natomiast od chwili wydania

zaskarżonego apelacją wyroku, zastosowanie miały już przepisy nowej ustawy

o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z 2005 r. Ustawa ta została

znowelizowana ustawą z dnia 14 grudnia 2006r. (Dz. U. z 2007 r., Nr 21, poz. 123),

która weszła w życie w dniu 10 marca 2007 r. Zgodnie z art. 2 ustawy

nowelizującej, do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się

przepisy dotychczasowe. Oznacza to, zdaniem Sądu Apelacyjnego, że zmienione

powyższą nowelizacją przepisy u.k.s.c. stosuje się tylko do spraw wszczętych po

wejściu w życie ustawy nowelizującej, natomiast do spraw wszczętych przed dniem

10 marca 2007 r., mają zastosowanie przepisy u.k.s.c. z 2005 r. w brzmieniu

sprzed nowelizacji. W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie powodowie,

zwolnieniu od kosztów sądowych w całości, mieli obowiązek uiszczenia od apelacji

opłaty podstawowej po 30 zł, zgodnie z art. 100 ust. 2. zd. 2 w zw. z art. 14 ust. 2

i 3 u.k.s.c. z 2005 r., w brzmieniu sprzed wskazanej wyżej nowelizacji. Z uwagi na

to, że apelację wniósł w ich imieniu zawodowy pełnomocnik bez uiszczenia opłat

podstawowych, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. odrzucił apelację.

W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik powodów wskazując

na wątpliwości, jakie budzi wykładnia art. 2 ustawy nowelizującej z dnia 14 grudnia

2006 r. zarzucił, iż wykładnia gramatyczna dokonana przez Sąd Apelacyjny jest

niezgodna z ideą racjonalnego ustawodawcy oraz z sensem i celem nowelizacji,

którym było uporządkowanie przepisów dotychczasowych i ułatwienie stronom

i sądowi ich stosowania. Wykładnia ta jest także, zdaniem skarżących, niespójna

i niezgodna z art. 149 u.k.s.c. z 2005 r., przewidującym zasadę stosowanie nowych

przepisów w kolejnych stadiach postępowania oraz sprzeczna z art. 6 konwencji

z dnia 4 listopada 1950 r. o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i art.

45 Konstytucji, jako pozbawiająca powodów prawa do sądu oraz z art. 32

Konstytucji przewidującym zasadę równości wszystkich wobec prawa, bowiem

w rozpoznawanej sprawie doprowadziła do nierównego traktowania powodów, gdyż

apelacja powódki M. K.-H. została merytorycznie rozpoznana a apelacja powodów

A. D. i K. N. odrzucona, choć wszyscy znajdują się w takiej samej sytuacji

procesowej.

W oparciu o powyższe powodowie wnosili o uchylenie zaskarżonego

postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.

Pozwany Skarb Państwa w odpowiedzi na zażalenie wnosił o jego oddalenie

i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W rozpoznawanej sprawie, wniesionej pod rządami ustawy o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych z 1967 r., w której powodowie A. D. i K. N.

postanowieniem z dnia 13 maja 2002 r. zostali zwolnieni od kosztów sądowych, od

chwili zakończenia postępowania w pierwszej instancji, to jest od chwili wydania

wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 4 września 2008 r., miały zastosowanie

przepisy ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z 2005 r., co wynika z

art. 149 ust. 1 tej ustawy.

W tej dacie obowiązywały już znowelizowane przepisy u.k.s.c. z 2005 r.,

bowiem w dniu 10 marca 2007 r. weszła w życie ustawa nowelizująca z dnia 14

grudnia 2006 r., która uchyliła przewidziany w art. 14 ust. 2 i w art. 100 ust. 2

u.k.s.c. z 2005 r. obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej w wysokości 30 zł od

wszystkich pism podlegających opłacie wnoszonych przez stronę zwolnioną

w całości od kosztów sądowych przez sąd. Kwestie intertemporalne jakie rodziły się

po wejściu w życie powyższej ustawy nowelizującej rozstrzyga art. 2 tej ustawy

stanowiący, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje

się przepisy dotychczasowe.

Przepis ten był wielokrotnie przedmiotem wykładni Sądu Najwyższego, który

jednolicie przyjmuje, że art. 2 nie odwołuje się do zasady stadialności

postępowania, jako kryterium rozstrzygającego o zastosowaniu przepisów nowej

ustawy, jak to czyni art. 149 u.k.s.c. z 2005 r., lecz jednoznacznie wskazuje, jako

kryterium stosowania nowych przepisów, wszczęcie sprawy po wejściu w życie

nowelizacji (porównaj między innymi orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia:

4 października 2007 r. V CZ 82/07, „Biuletyn SN” 2008, nr 2, s. 15, 22 czerwca

2007 r. V CZ 58/07, 2 sierpnia 2007 r. V CZ 70/07 i V CZ 78/07, 20 września

2007 r. II CZ 64/07, 4 października 2007 r. V CZ 82/07, 10 października 2007 r.

I CZ 113/07, 24 października 2007 r. IV CZ 75/07, 9 listopada 2007 r. V CZ 96/07

i V CZ 98/07, 27 listopada 2007 r. IV CZ 93/07, 30 listopada 2007 r. IV CZ 102/07,

11 stycznia 2008 r. V CZ 115/07, 6 marca 2008 r. I CZ 150/07- wszystkie nie publ.

oraz z dnia 23 stycznia 2008 r. II UZ 47/07, OSNP 2009/9-10/129 i z dnia 27

czerwca 2008 r. III CZP 48/08, OSNC 2009/7-8/102).

W świetle powyższej wykładni „sprawą wszczętą” w rozumieniu art. 2 ustawy

nowelizującej jest sprawa sądowa wszczęta przez stronę złożeniem pozwu lub

wniosku. W przepisie tym ustawodawca nie wprowadził zasady podwójnego

odesłania, a więc wyłączone jest stosowanie art. 149 ust. 1 u.k.s.c., w stosunku do

którego art. 2 jest przepisem szczególnym, opierającym się nie na zasadzie

stadialności lecz na zasadzie jednolitości postępowania. Dlatego data wniesienia

środka odwoławczego nie ma znaczenia dla stosowania znowelizowanej treści art.

100 ust. 2 w zw. z art. 14 ust. 2 u.k.s.c. W konsekwencji takiego unormowania

obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej przez stronę zwolnioną od kosztów

sądowych został uchylony tylko w sprawach wszczętych po dniu 10 marca 2007 r.,

natomiast w sprawach wszczętych przed tą datą apelacja wniesiona po dniu

10 marca 2007 r. podlega opłacie podstawowej określonej w art. 14 ust. 2 i art. 100

ust. 2 u.k.s.c. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia 14 grudnia

2006 r.

Jak stwierdził Sąd Najwyższy we wskazanej wyżej uchwale z dnia 27

czerwca 2008 r. III CZP 48/08, motywy, którymi kierował się ustawodawca

wprowadzając tego rodzaju regulację przejściową mogą budzić wątpliwości

z punktu widzenia racjonalności i celu nowelizacji, jednak brzmienie przepisu art. 2

ustawy nowelizującej jest tak jednoznaczne, że nie sposób przy wykładni pominąć

jego treści jednoznacznie wskazującej, iż zamiarem ustawodawcy było, aby

w sprawach wszczętych przed wejściem w życie ustawy z dnia 14 grudnia 2006 r.

miały zastosowanie przepisy dotychczasowe.

Jak wskazano wyżej taka wykładnia art. 2 w orzecznictwie Sądu

Najwyższego jest przyjęta jednolicie od chwili wejścia w życie nowelizacji u.k.s.c.

i utrwalona. Zawodowi pełnomocnicy stron, od których ustawodawca wymaga

specjalnych kwalifikacji, mają obowiązek, przy zachowaniu należytej staranności

zawodowej, zapoznawać się z orzecznictwem Sądu Najwyższego i uwzględniać je

w praktyce. Nie może być uzasadniony zarzut pozbawienia strony konstytucyjnego

prawa do sądu jeżeli przyczyną odrzucenia środka odwoławczego wniesionego

przez zawodowego pełnomocnika było nie uiszczenie opłat, mimo istnienia takiego

obowiązku wynikającego z jednoznacznego brzmienia przepisu ustawy oraz

utrwalonego i jednolitego w tym przedmiocie orzecznictwa Sądu Najwyższego.

Natomiast podnoszona w zażaleniu okoliczność nie odrzucenia, lecz

merytorycznego rozpoznania apelacji powódki M. K.-H.n, z oczywistych względów

nie może być przedmiotem oceny Sądu Najwyższego w niniejszym postępowaniu.

Biorąc wszystko to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 394 1 § 1 i 3

w zw. z art. 39814 k.p.c. oddalił zażalenie, a na podstawie art. 98 w zw. z art. 108

§ 1 oraz art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c. zasądził od wnoszących zażalenie powodów

na rzecz pozwanego Skarbu Państwa zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

jz