Supreme Court allows appeal by ruling that service to an unauthorized person was ineffective until receipt occurred.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court overturned the District Court's dismissal of the appellants' cassation appeal, which had been rejected for being time-barred. The District Court held that the appeal period began only after a second, correct service of the judgment with reasoning was delivered in 2006. The Supreme Court ruled that the first service to an unauthorized recipient was ineffective, but the appellants had already filed the appeal in 2004, well before the second service occurred.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 393 ust. 4 k.p.c.; Art. 393 ust. 5 k.p.c.: Service of a judgment with reasoning to an unauthorized recipient is ineffective until the addressee actually receives it; an appeal filed before the effective service date is timely and not considered late.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CZ 60/07
POSTANOWIENIE
Dnia 3 października 2007 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)
SSN Kazimierz Zawada
w sprawie z powództwa B.T. i S.S.
przeciwko "O." Wspólnocie Mieszkaniowej nieruchomości położonej w T.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 3 października 2007 r.,
zażalenia powodów
na postanowienie Sądu Okręgowego w G.
z dnia 26 lutego 2007 r., sygn. akt [...],
uchyla zaskarżone postanowienie
Uzasadnienie
W sprawie niniejszej niekorzystny dla powodów wyrok zapadł 2 września
2004 r. Na skutek wniosku powodów o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku,
Sąd Okręgowy w G. dokonał doręczenia w dniu 29 września 2004 r. do rąk B.B., jak
się później okazało – osoby nieupoważnionej do odbierania korespondencji dla
powodów. Mimo nieprawidłowego doręczenia powodowie 2 listopada 2004 r.
wywiedli kasację od wyroku, którą Sąd Okręgowy odrzucił jako spóźnioną i
sporządzoną przez nieuprawnionego pełnomocnika. Postanowienie o odrzuceniu
kasacji uchylone zostało postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 2006
r. po stwierdzeniu, że pełnomocnictwo było prawidłowe i ze wskazaniem na
wątpliwości co do prawidłowości doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem,
mające znaczenie dla oceny, czy kasacja została złożona w terminie.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Sąd Okręgowy ustalił, że
doręczenie było nieprawidłowe, wobec czego powtórnie wysłał powodom odpis
wyroku z uzasadnieniem. Powodowie otrzymali ten odpis 28 września 2006 r.,
a w dniu 4 listopada 2006 r. przesłali do Sądu odpis kasacji z pismem
wyjaśniającym, że czynią tak w związku z doręczeniem im odpisu wyroku i że jest
to odpis kasacji złożonej w październiku 2004 r.
Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 26 lutego 2007 r. ponownie
odrzucił kasację powodów, wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 393 4 i art.
3935 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia
22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy
– Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 13, poz. 98) w zw. z art. 3
cytowanej ustawy nowelizującej.
Sąd ten uznał, że powodowie nie dotrzymali miesięcznego terminu do
wniesienia kasacji, bowiem odpis orzeczenia z uzasadnieniem został prawidłowo
doręczony pełnomocnikowi powodów dniu 28.09.2006 r., a kasację powodowie
nadali dopiero w dniu 2.11.2006 r. Nawiązując do wcześniej podejmowanych
w sprawie czynności Sąd Okręgowy stwierdził, że doręczenie odpisu wyroku
z uzasadnieniem w dniu 29 września 2004 r. dokonane było nieprawidłowo, więc
skutki w postaci rozpoczęcia się biegu terminu do wniesienia kasacji spowodowało
dopiero prawidłowe doręczenie w dniu 28.09.2006 r.
Powodowie zaskarżyli powyższe postanowienie zażaleniem i wnieśli o jego
uchylenie oraz nadanie sprawie biegu. Zarzucili wadliwe zastosowanie art. 393 5
k.p.c. w wyniku potraktowania jako nowozłożonej kasacji jej egzemplarza
dodatkowo dosłanego w dniu 2 listopada 2006 r., w sytuacji gdy kasacja powodów
znajdowała się w aktach sprawy od listopada 2004 r., została bowiem przez nich
wniesiona
po
uzyskaniu
dostępu
do
nieprawidłowo
doręczonego
wyroku
z uzasadnieniem (co nastąpiło w października 2004 r.). Zdaniem skarżących
ustalenie, że pierwotne doręczenie było wadliwe, umożliwiało nadanie biegu
złożonej wcześniej kasacji bez konieczności powtarzania czynności doręczenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Słusznie skarżący zarzucają nieprawidłowe zastosowanie przez Sąd
Okręgowy art. 3935 k.p.c. (w brzmieniu obowiązującym do 5 lutego 2005 r.).
Podniesiony przez powodów argument, że ponawianie doręczenia odpisu
wyroku z uzasadnieniem po stwierdzeniu wadliwości pierwszego doręczenia było
zbędne w realiach rozpatrywanej sprawy jest przekonujący. Wprawdzie przepisy
o doręczeniach ustanawiają obligatoryjny tryb postępowania, a ich naruszenie
powoduje, że doręczenie nie jest skuteczne. W wypadku więc wadliwości
doręczenia zapoczątkowującego bieg terminów (ustawowych lub sądowych),
terminy te nie zaczynają biec. Nie można jednak zapominać, że celem doręczenia
jest umożliwienie osobie procesowo uprawnionej zapoznania się z treścią przesyłki.
Powodowie wyjaśnili, że doręczony ich nieuprawnionemu pracownikowi odpis
wyroku z uzasadnieniem ostatecznie dotarł do ich rąk. Ich twierdzenie nie budzi
wątpliwości, jeśli zważyć, że 4 listopada 2004 r. wnieśli kasację, której treść dowodzi
znajomości argumentacji, zawartej przez Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wyroku.
Z chwilą, kiedy powodowie otrzymali odpis wyroku z uzasadnieniem dokonane
doręczenie stało się skuteczne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 31 grudnia
1956 r., 2 CZ 215/56, OSPiKA 1958/6/146). Ponawianie tej czynności było więc
niepotrzebne i nie rzutowało już na bieg terminów do zaskarżenia wyroku Sądu
II instancji. Termin do wniesienia kasacji zaczął biec dla powodów od dnia, kiedy
rzeczywiście otrzymali odpis wyroku z uzasadnieniem, a wobec braku dowodów
przeciwnych, należy przyjąć za miarodajne twierdzenie powodów, że było to
w październiku 2004 r. i zachowany został termin miesiąca przewidziany w art. 393 4
k.p.c. na złożenie kasacji.
Kasacja wniesiona 2 listopada 2004 r. nie została skutecznie odrzucona
(postanowienie o jej odrzuceniu uchylił Sąd Najwyższy postanowieniem z 10 marca
2006 r.) i musi być traktowana jako istniejący środek zaskarżenia. Tymczasem Sąd
Okręgowy uznał ją za niebyłą, przyjmując, że kasacją jest odpis przesłany przy
piśmie z 2 listopada 2006 r. i oceniając terminowość jej złożenia w powiązaniu
z ponownie dokonanym, zbędnym doręczeniem odpisu wyroku z uzasadnieniem.
Ten błąd pociągnął za sobą nietrafny wniosek o spóźnionym złożeniu kasacji przez
powodów.
Nawet zresztą gdyby podzielić stanowisko Sądu Okręgowego o konieczności
dokonania powtórnego doręczenia, orzeczenie nie byłoby inne. Również w tym
wypadku terminowość złożenia apelacji należałoby oceniać przy uwzględnieniu
faktu wniesienia jej przez powodów 2 listopada 2004 r. Środek ten zostałby zatem
złożony zanim zaczął biec termin przewidziany w art. 3934 k.p.c. Dominujący
w orzecznictwie pogląd uznaje dopuszczalność wniesienia środka zaskarżenia
przed początkiem biegu terminu do jego zaskarżenia, o ile skarżone orzeczenie już
w tym czasie było wydane (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 sierpnia 1934 r.,
C I 1071/34, Zb. Urz. 1935 poz. 42, z 31 maja 1935 r., C I 2958/34, Zb. Urz. 1935,
poz. 467; uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 1988, III CZP 29/88, OSNCP
1993/12/223; uchwałę z 2 grudnia 2003 r., III CZP 90/03, OSNC 2005/2/21).
Stanowisko to akceptuje także Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą
sprawę.
Z przytoczonych względów zaskarżone postanowienie należało uchylić na
podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39815 k.p.c. i art. 3 wcześniej powołanej
ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r.