Supreme Court dismisses appeal where fee exemption law does not apply to pending proceedings.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the plaintiff's appeal against a lower court's rejection of the appeal due to unpaid filing fees. Although the plaintiff was fully exempt from court costs, the court held that the transitional provisions of the 2006 fee law required applying old rules to cases started before its entry into force. Consequently, the plaintiff remained obligated to pay the basic fee for the appeal document, rendering the appeal inadmissible.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 2 ustawy z 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; Art. 1302 § 3 k.p.c.: The transitional provisions of the 2006 amendment to the Civil Procedure Costs Act do not exempt parties from paying basic fees for appeals in cases commenced before the amendment's entry into force, even if they were previously fully exempt from costs.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CZ 58/08
POSTANOWIENIE
Dnia 24 lipca 2008 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Myszka (przewodniczący)
SSN Zbigniew Strus
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa C. C.
przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Szpitalowi Klinicznemu Nr (…) Akademickiemu
Centrum Klinicznemu Akademii Medycznej w G. z udziałem interwenienta ubocznego po
stronie pozwanej (…) Zakładu Ubezpieczeń SA w W.
o ustalenie i zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 lipca 2008 r.,
zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 25 lutego 2008 r., sygn. akt I ACa (…),
oddala zażalenie i nie obciąża powoda obowiązkiem zwrotu pozwanemu kosztów
postępowania zażaleniowego
Uzasadnienie
Powód wytoczył powództwo w niniejszej sprawie 27 lipca 2006 r. i w toku procesu
korzystał z przyznanego mu postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2006 r. całkowitego
zwolnienia od kosztów sądowych.
Sąd Okręgowy w G. wydał w dniu 28 sierpnia 2007 r. niekorzystny dla powoda
wyrok, który został zaskarżony apelacją, wniesioną w dniu 5 listopada 2007 r. przez
reprezentującego powoda zawodowego pełnomocnika. Pełnomocnik nie uiścił jednak
opłaty podstawowej od tego środka odwoławczego.
Sąd I instancji odrzucił z tej przyczyny apelację powoda, powołując się na art. 2
ustawy z 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach
cywilnych (Dz. U. z 2007 r., Nr 21, poz. 123, oznaczana dalej jako „ustawa z 14 grudnia
2006 r.”) w zw. z art. 1302 § 3 k.p.c. i art. 100 ust. 2 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach
sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm., dalej określana jako
„u.k.s.c.”), swoje postanowienie uchylił jednak na podstawie art. 395 § 2 k.p.c. i przekazał akta
sprawy wraz z apelacją Sądowi Apelacyjnemu. Sąd II instancji w wyniku wstępnej kontroli
środka odwoławczego, postanowieniem z dnia 25 lutego 2008 r. ponownie odrzucił apelację
powoda. Sąd Apelacyjny, wskazując treść art. 2 ustawy z 14 grudnia 2006 r., a nadto art. 3
ust. 2, art. 14 ust. 2 i 3 oraz art. 100 ust. 2 u.k.s.c. uznał, że apelacja powoda jest dotknięta
brakiem w postaci nieuiszczenia opłaty podstawowej w kwocie 30 zł, którą pełnomocnik
powoda powinien był wnieść wraz z apelacją, a brak ten uzasadnia odrzucenie apelacji
na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. Sąd podkreślił, że ustawa z 14 grudnia 2006 r., obowiązująca
od 10 marca 2007 r., uchyliła wprawdzie obowiązek uiszczania opłaty podstawowej przez osoby
korzystające z całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, jednak w jej art. 2 do spraw
wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, nakazano stosować przepisy
dotychczasowe, to znaczy przepisy ustawy z 28 lipca 2005 r. w brzmieniu sprzed
nowelizacji. Oznacza to, że w takich sprawach, do których należy także rozpatrywany spór,
strona korzystająca z całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych nadal obowiązana jest
uiszczać opłatę podstawową od pism podlegających opłatom.
Powód zażalił się na powyższe postanowienie zarzucając naruszenie art. 2 ustawy z
dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych,
art. 100 i art. 149 ust. 1 u.k.s.c. oraz art. 1302 § 3 k.p.c., polegające na odrzuceniu apelacji
powoda jako nieopłaconej i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przyjęcie do
rozpoznania apelacji powoda, a także o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda
kosztów postępowania zażaleniowego. Zdaniem powoda przy wykładaniu zagadnień
intertemporalnych dotyczących przepisów regulujących koszty sądowe za obowiązującą
uznać należy - przyjętą także w innych ustawach - zasadę, że dotychczasowe przepisy
stosuje się wyłącznie do zakończenia postępowania w danej instancji. W sytuacji, gdy
dojdzie do zmiany przepisów w toku sprawy, w postępowaniu toczącym się w nowej
instancji stosuje się już przepisy aktualnie obowiązujące. Skarżący zaznaczył, że taka
regulacja znajduje się w art. 149 ust. 1 u.k.s.c., identyczna regulacja była zawarta w art. 49
obowiązującej poprzednio ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w
sprawach cywilnych, art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2006 r. nie może więc zmieniać tej
zasady, bowiem „nie do przyjęcia jest sytuacja, w której mają obowiązywać różne reżimy
dotyczące wydarzenia, od którego należy stosować aktualnie obowiązujące przepisy o
kosztach sądowych”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Argumentacja skarżącego sprowadza się do tezy, że w jednym akcie prawnym
powinny być przestrzegane jednolite zasady intertemporalne, jeżeli zatem wprowadzając
ustawę z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ustawodawca
uznał za zasadne stosowanie przepisów dotychczasowych jedynie do zakończenia sprawy
w danej instancji, w kolejnej instancji nakazując już stosowanie nowych przepisów, to
nowelizując tą ustawę powinien przestrzegać tej samej reguły i znowelizowane normy
włączać do spraw w toku w tym samym, instancyjnym rytmie. Myśl ta nie jest pozbawiona
słuszności jako postulat, jednak nie może uzasadniać wykładni sprzecznej z brzmieniem art.
2 ustawy nowelizującej u.k.s.c., który nakazuje stosować przepisy dotychczasowe do spraw
w toku, nie ograniczając tej prolongaty końcem danej instancji. Wyraźna różnica użytych
sformułowań pomiędzy art. 149 § 1 u.k.s.c. („W sprawach wszczętych przed dniem
wejścia w życie ustawy stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej
instancji, dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych”) a art. 2 ustawy nowelizującej
u.k.s.c. („Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy
dotychczasowe.”) nie daje podstaw do przypisania im tożsamego znaczenia. Przepisy te
regulują przy tym zupełnie inne zagadnienia przejściowe i nie zachodzi między nimi
żadna więź, rzutująca na kierunek wykładni. Pierwszy dotyczy momentu włączenia do
spraw będących w toku przepisów nowej ustawy o kosztach sądowych w sprawach
cywilnych, drugi – zastosowania tej ustawy w znowelizowanym kształcie. Treść art. 2
ustawy z 14 grudnia 2006 r. słusznie została zinterpretowana przez Sąd II instancji jako
nakaz traktowania osób zwolnionych całkowicie od kosztów sądowych, występujących w
sprawach wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji, jako nadal zobowiązanych do
uiszczania opłaty podstawowej od wnoszonych pism podlegających opłacie. Dotyczy to
nie tylko spraw wytoczonych, jak niniejsza, już w okresie obowiązywania ustawy z 28
lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, ale także, jak uznał Sąd
Najwyższy w uchwale z dnia 27 czerwca 2008 r. (III CZP 48/08, dotąd nie publ.), spraw
wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy.
Pełnomocnik powoda, wnosząc w jego imieniu apelację obowiązany był więc
uiścić od niej opłatę podstawową, a niewykonanie tego obowiązku rodziło konsekwencje
przewidziane w art. 1302 § 3 k.p.c.
Z przytoczonych względów zażalenie powoda nie mogło zostać uwzględnione
(art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).
Orzeczenie o kosztach procesu uzasadnione jest sytuacją życiową i materialną
powoda (art. 102 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c.).