Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CZ 48/07 Generato dall'IA

Supreme Court allows retrial for new fraud evidence that could impact the outcome of a contract voided for exploitation.

Numero d'incarto IV CZ 48/07
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned the appellate court's dismissal of a retrial request filed by the defendant. The defendant argued that newly discovered evidence of the plaintiff's fraud and criminal conviction could have altered the court's finding of contract exploitation under civil law. The court held that the appellate court erred by rejecting the claim solely for missing deadlines without addressing the plaintiff's likely clerical mistake and without verifying if the new evidence could genuinely affect the case outcome.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 403 § 2 k.p.c.; Art. 410 k.p.c.: A retrial is permissible if the party proves they discovered new facts or evidence after the original trial concluded and demonstrates that such evidence could have influenced the judgment.

Parole chiave

Generato dall'IA
retrial request new evidence contract exploitation statute of limitations clerical error civil procedure fraud

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 403 § 2 k.p.c.
a także naruszenie art. 403 § 2 k.p.c. przez uznanie, że zgłoszone nowe fakty
Art. 410 k.p.c.
Zgodnie z art. 410 k.p.c. Sąd na posiedzeniu niejawnym bada skargę
Art. 407 k.p.c.
wątpliwości, stanowi naruszenie art. 410 w zw. z art. 407 k.p.c.
Art. 58 § 2 k.c.
powództwo na podstawie art. 58 § 2 k.c. w wyniku uznania czynności prawnej stron
Art. 388 k.c.
odsetek, co doprowadziło do wyzysku powódki, w rozumieniu art. 388 k.c., jednak
Art. 286 § 1 k.k.
i dowody: informację o skazaniu powódki za przestępstwo oszustwa z art. 286 § 1
Art. 398 § 16 k.p.c.
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie (art. 398 16
Art. 394 § 1 § 3 k.p.c.
z art. 3941 § 3 k.p.c.).
art. 58 § 2 k.c
powództwo na podstawie art. 58 § 2 k.c.
art. 388 k.c
odsetek, co doprowadziło do wyzysku powódki, w rozumieniu art. 388 k.c., jednak

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CZ 48/07

POSTANOWIENIE

Dnia 26 września 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący)

SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)

SSN Marian Kocon

ze skargi Z. J. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem

Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 7 marca 2006 r., w sprawie z powództwa T. S.

przeciwko Z. J.

o ustalenie nieważności czynności prawnych,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 26 września 2007 r.,

zażalenia pozwanego

na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 18 stycznia 2007 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

W dniu 5 października 2006 r. pozwany Z. J. wniósł skargę o wznowienie

postępowania w sprawie z powództwa T. S. o ustalenie nieważności czynności

prawnej, zakończonej prawomocnym wyrokiem uwzględniającym częściowo

powództwo na podstawie art. 58 § 2 k.c. w wyniku uznania czynności prawnej stron

za niezgodną z zasadami współżycia społecznego ze względu na brak

ekwiwalentności świadczeń i zastrzeżenie na rzecz pozwanego wygórowanych

odsetek, co doprowadziło do wyzysku powódki, w rozumieniu art. 388 k.c., jednak

upływ terminu wskazanego w tym przepisie nie pozwolił na uwzględnienie

powództwa na jego podstawie, skutkując zastosowaniem przez Sądy art. 58 § 2

k.c.

Jako podstawę skargi o wznowienie postępowania pozwany powołał art. 403

§ 2 k.p.c. wskazując, że w czerwcu 2006 r. wykrył nowe okoliczności faktyczne

i dowody: informację o skazaniu powódki za przestępstwo oszustwa z art. 286 § 1

k.k. w związku z wcześniejszym rozporządzeniem sporną nieruchomością

w sposób sprzeczny z prawem oraz dwóch świadków, którzy w dniach 10 czerwca

i 21 czerwca 2006 r. złożyli oświadczenia, z których wynika, że powódka próbowała

ich oszukać, proponując im sprzedaż nieruchomości, uprzednio zbytej innym

osobom. W ocenie pozwanego wykryte okoliczności faktyczne i dowody mogłyby

mieć wpływ na wynik sprawy, której dotyczy skarga o wznowienie postępowania,

skoro wynika z nich, że powódka nie jest osobą nieporadną i sama postępuje

sprzecznie z zasadami współżycia społecznego, a pozwany jest kolejną oszukana

przez nią osobą, co ma znaczenie dla oceny zakwestionowanych przez nią umów

z punktu widzenia ich zgodności z zasadami współżycia społecznego. Do skargi

dołączono oświadczenia dwóch osób datowane 10 i 21 września 2006 r., na które

powołał się w skardze pozwany.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 stycznia 2007 r. Sąd Apelacyjny

odrzucił skargę na podstawie art. 410 k.c. z powodu wniesienia jej po terminie, a

także dlatego, że wykryte i zgłoszone dowody nie mogłyby mieć wpływu na wynik

sprawy.

Sąd stwierdził, że w uzasadnieniu skargi pozwany trzykrotnie wskazał, że

o nowych okolicznościach i dowodach, stanowiących podstawę skargi, dowiedział

się w czerwcu 2006 r., a więc daty tej nie można traktować jako omyłki, choć

załączone do skargi oświadczenia świadków noszą daty z września 2006 r. Z uwagi

na to, że skarga wniesiona została w dniu 5 października 2006 r., należy uznać, że

wniesiono ją po upływie przewidzianego w art. 407 § 1 k.p.c. trzymiesięcznego

terminu od chwili, gdy strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Niezależnie

od tego wykryte i zgłoszone dowody mają świadczyć jedynie o nierzetelności

powódki w różnych sytuacjach życiowych i nie pozostają w żadnym konkretnym

odniesieniu do stosunków prawnych łączących strony oraz faktów przez nie

dowodzonych i ocenionych przez Sąd w sprawie, a zatem nie miałyby wpływu na jej

wynik, co prowadzi do wniosku, że nie istnieje wskazana przez stronę podstawa

wznowienia postępowania.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił sprzeczność

ustaleń Sądu z materiałem dowodowym przez uznanie, że pozwany dowiedział się

o podstawach wznowienia w czerwcu 2006 r., podczas gdy ze złożonych przezeń

dowodów w postaci oświadczeń świadków wynika, że miało to miejsce we wrześniu

2006 r., zaś treść uzasadnienia skargi stanowi w tym zakresie oczywistą omyłkę,

a także naruszenie art. 403 § 2 k.p.c. przez uznanie, że zgłoszone nowe fakty

i dowody nie miałyby wpływu na wynik sprawy. Wnosił o uchylenie zaskarżonego

postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest uzasadnione.

Zgodnie z art. 410 k.p.c. Sąd na posiedzeniu niejawnym bada skargę

o wznowienie postępowania w zakresie zachowania terminu do jej wniesienia,

dopuszczalności i oparcia na ustawowej podstawie. Badanie to nie może

ograniczać się jedynie do oceny twierdzeń zawartych w skardze i jej uzasadnieniu,

lecz powinno także uwzględniać powołane w niej dowody załączone do skargi.

Jeżeli

zachodzą

wątpliwości

czy

skarżący

wykazał

zachowanie

terminu,

dopuszczalność skargi i jej oparcie na ustawowych podstawach, w szczególności

jeżeli twierdzenia w niej zawarte są sprzeczne z załączonymi dowodami lub nie

zostały nimi potwierdzone Sąd, zgodnie z art. 410 § 2 k.p.c., ma obowiązek

wątpliwości te wyjaśnić wzywając skarżącego do uprawdopodobnienia wskazanych

w skardze okoliczności. Dopiero gdy wyjaśnienie to nie doprowadzi do usunięcia

wątpliwości co do uprawdopodobnienia zachowania terminu do wniesienia skargi,

jej dopuszczalności lub oparcia na ustawowej podstawie, Sąd skargę odrzuca.

W rozpoznawanej sprawie odrzucenie skargi nastąpiło z naruszeniem

wskazanego wyżej przepisu. Skoro bowiem twierdzenia skargi co do terminu,

w jakim skarżący dowiedział się o podstawie wznowienia – nowych faktach

i dowodach – były oczywiście niezgodne z załączonymi do skargi dowodami w tym

przedmiocie, na które skarżący powoływał się dla wykazania zachowania terminu

do wniesienia skargi, konieczne było zastosowania art. 410 § 2 k.p.c. i wezwania

skarżącego

do

wyjaśnienia

tej

sprzeczności,

a

w

konsekwencji

uprawdopodobnienia zachowania terminu do wniesienia skargi. Było to tym bardziej

konieczne, że zachodziła uzasadniona podstawa do przypuszczenia, że wskazane

w skardze terminy dowiedzenia się o podstawie wznowienia, wynikały ze zwykłej

omyłki pisarskiej, na co zwrócił uwagę także Sąd Apelacyjny. W tej sytuacji

odrzucenie skargi z powodu niezachowania terminu, bez wyjaśnienia wskazanych

wątpliwości, stanowi naruszenie art. 410 w zw. z art. 407 k.p.c.

Trafnie także skarżący zarzuca naruszenie art. 403 § 2 k.p.c. przez uznanie,

że powołane w skardze nowe okoliczności faktyczne i dowody nie mogłyby mieć

wpływu na wynik sprawy objętej skargą. Na wstępnym etapie badania skargi,

przewidzianym w art. 410 k.p.c., Sąd nie ocenia zasadności skargi ani trafności

powołanej w niej podstawy, a jedynie to, czy zachowane zostały warunki

umożliwiające jej rozpoznanie, w tym to, czy skarżący trafnie powołał podstawę

wznowienia postępowania. W oparciu o zawarte w skardze twierdzenia Sąd

dokonuje oceny wskazanych przez skarżącego podstaw wznowienia pod kątem ich

ustawowej dopuszczalności, a wiec tego, czy są to podstawy wymienione w art.

401, 4011 i art. 403 k.p.c. (porównaj między innymi orzeczenia Sądu Najwyższego

z dnia 14 stycznia 1999 r. II UKN 417/98, OSNAPiUS z 2000 r., nr 6, poz. 254 oraz

z dnia 5 października 2005 r. II CZ 85/05, nie publ.).

Jeżeli podstawę skargi stanowi art. 403 § 2 k.p.c. Sąd bada, czy istotnie

chodzi o fakty i dowody wykryte przez stronę w czasie, gdy niemożliwe już było

powołanie ich w sprawie objętej skargą oraz czy skarżący uprawdopodobnił, że są

to fakty i dowody, których powołanie w tamtej sprawie mogłoby mieć wpływ na jej

wynik. Nie chodzi zatem o ocenę, czy skarżący udowodnił rzeczywistą możliwość

wpływu nowych faktów i dowodów na wynik sprawy, ale jedynie o ocenę, czy

uprawdopodobnił tę przesłankę.

W rozpoznawanej sprawie skarżący wywiódł dlaczego uważa, że wskazane

przez niego nowe fakty i dowody mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy i nie można

odmówić słuszności zarzutom zażalenia, iż powołane argumenty w tym

przedmiocie pozwalają na stwierdzenie uprawdopodobnienia ustawowej podstawy

wznowienia. Trafnie bowiem pozwany wskazuje, że w sytuacji, gdy powództwo

zostało uwzględnione na podstawie art. 58 § 2 k.c. z powodu wyzyskania przez

pozwanego przymusowego położenia powódki i zawarcia umowy naruszającej na

jej szkodę zasadę ekwiwalentności świadczeń, a w konsekwencji zasady

współżycia społecznego, na taką ocenę umowy stron mogłoby mieć wpływ

wykazanie, że powódka nie była osobą nieporadną, zawierała z innymi osobami

umowy sprzeczne z prawem i nieuczciwe, za co została skazana, a więc jej

postępowanie także w transakcjach z pozwanym mogło wskazywać na inny zamiar,

niż przyjęły Sądy, a w konsekwencji prowadzić do innej oceny na gruncie art. 58 § 2

k.c. zawartych umów. Pozwala to uznać, na etapie wstępnego badania skargi, że

oparta ona została na wskazanej ustawowej podstawie. Odrzucenie jej na

podstawie art. 410 § 1 k.p.c. z powodu nieistnienia ustawowej podstawy

wznowienia określonej w art. 403 § 2 k.p.c. nie było zatem uzasadnione.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie (art. 398 16

k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).

kg