Supreme Court dismisses appeal on litigation costs, ruling consumer status does not exempt losing party from costs under Polish Civil Procedure Code.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the defendants' appeal regarding the allocation of litigation costs in a consumer contract dispute. The lower court had exempted the consumer plaintiff from costs due to their lack of legal knowledge, while the defendants argued this violated the principle of equal footing. The court rejected this, stating that the statutory exception for partial or full cost exemption requires specific circumstances of unfairness, which the consumer's status and the defendants' professional obligations did not satisfy.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 98 § 1 k.p.c.; Art. 102 k.p.c.: The principle of liability for the outcome of the proceedings applies unless specific circumstances render full cost allocation unreasonable; a party's status as a consumer or the opposing party's professional nature does not constitute such an exception.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CZ 43/10
POSTANOWIENIE
Dnia 15 lipca 2010 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Wojciech Katner
SSN Bogumiła Ustjanicz
w sprawie z powództwa M. W. i Powiatowego Rzecznika Konsumentów w K.
przeciwko A. B. i K. B.
o wydanie kosiarki do trawy,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 lipca 2010 r.,
dwóch zażaleń pozwanych A. B. i K. B.
na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie II wyroku Sądu Okręgowego w
R. z dnia 15 stycznia 2010 r., sygn. akt IV Ca (…),
uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi
Okręgowemu w R. do ponownego rozpoznania wraz z rozstrzygnięciem o
kosztach postępowania zażaleniowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 września 2009 r. Sąd Rejonowy w K. oddalił powództwo M.
W. przeciwko A. B. i K. B. wspólnikom spółki cywilnej o wydanie kosiarki do trawy oraz
zasądził od M. W. na rzecz A. B. i K. B. kwotę 417,90 zł tytułem zwrotu kosztów
procesu.
Sąd Okręgowy w R. oddalił w całości apelację Powiatowego Rzecznika
Konsumentów w K. oraz powoda M. W. od tego wyroku i na podstawie art. 102 k.p.c. nie
obciążył M. W. kosztami zastępstwa procesowego pozwanych za instancję odwoławczą.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia o kosztach wskazał, że powód jest konsumentem
działającym w zaufaniu do profesjonalizmu przedsiębiorców prowadzących sklep
internetowy. Nie będąc prawnikiem i nie znając skutków prawnych podejmowanych
przez siebie i pozwanych czynności procesowych, mógł być przekonany o słuszności
swoich racji. Z kolei pozwani jako przedsiębiorcy muszą liczyć się z koniecznością
ponoszenia profesjonalnej obsługi prawnej.
Zawarte w wyroku Sądu Okręgowego postanowienie o kosztach procesu
zaskarżyli pozwani zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że
po stronie powoda, obok którego działał również Powiatowy Rzecznik Konsumentów w
K., i który przegrał postępowanie odwoławcze zachodzą „szczególne przypadki”
uzasadniające nie obciążanie go kosztami zastępstwa procesowego przed sądem
drugiej instancji.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie lub
innemu sądowi równorzędnemu oraz zasądzenie od powoda na ich rzecz kosztów
postępowania zażaleniowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jest uzasadnione.
Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, którą statuuje art. 98 § 1
k.p.c. strona przegrywająca zwraca przeciwnikowi na jego żądanie koszty procesu.
Wyjątek od tej ogólnej zasady przewiduje art. 102 k.p.c., który pozwala w szczególnie
uzasadnionych wypadkach na zasądzenie od strony przegrywającej tylko części
kosztów lub nieobciążanie jej w ogóle kosztami. Z racji wyjątkowego charakteru przepis
ten nie może być wykładany rozszerzająco. Podstaw do jego zastosowania należy
poszukiwać w konkretnych okolicznościach danej sprawy, przekonujących o tym, że w
danym przypadku obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu na rzecz
przeciwnika byłoby niesłuszne, niesprawiedliwe. Należą do nich zarówno fakty związane
z samym procesem jak i leżące poza nim, a dotyczące sytuacji życiowej, stanu
majątkowego stron, które powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem
zasad współżycia społecznego. Przepis art. 102 k.p.c. powinien być zastosowany
wówczas, gdy w okolicznościach danej sprawy obciążenie strony przegrywającej
kosztami procesu przeciwnika byłoby rażąco niezgodne z zasadami współżycia.
Zasadnie podnosi skarżący, że sytuacja taka, ze względu na wskazane przez Sąd
Okręgowy w zaskarżonym postanowieniu okoliczności, nie zachodzi w sprawie. O
wyjątkowości przypadku jako szczególnie uzasadnionego w rozumieniu art. 102 k.p.c.
nie może przesądzać zarówno samo tylko przypuszczenie Sądu, że pozwany nie będąc
prawnikiem, mógł być przekonany przy wnoszeniu apelacji od wyroku oddalającego jego
roszczenie jako bezzasadne, o słuszności swoich racji (przekonanie takie zresztą
towarzyszy na ogół każdemu skarżącemu), ani też natura łączącego go z pozwanymi
stosunku prawnego w ramach którego występował jako konsument. Zupełnie bez
znaczenia dla odstąpienia od rozkładu ciężaru kosztów procesu według zasady
odpowiedzialności za jego wynik pozostaje okoliczność, że pozwani prowadzą sklep
internetowy w związku z czym muszą liczyć się z kosztami ponoszenia kosztów
profesjonalnej obsługi prawnej.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji (art. 39815 § 1 zd. 1 w zw. z art. 3941
§ 3 k.p.c.).