Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CZ 42/18 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal for enforcement clause as inadmissible due to lack of cassation right.

Numero d'incarto IV CZ 42/18
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Data della decisione
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court rejected the appellant's appeal against a lower court's decision to deny enforcement of a judgment. The appellant argued that the proceedings were invalid because the same judge ruled on two consecutive appeals, citing an ECHR case. The court held that the appeal was inadmissible because no cassation remedy exists for enforcement clause proceedings, rendering the procedural defect irrelevant.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 3941 § 1, 11, 2 k.p.c.; Art. 3941 § 2 k.p.c.: An appeal to the Supreme Court is inadmissible in enforcement clause proceedings because no cassation remedy is available for such cases.

Parole chiave

Generato dall'IA
enforcement clause inadmissible appeal cassation remedy procedural defect same judge ruling ritardo ingiustificato declinatoria di competenza istanza di ricusazione tardiva

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 25e ustawy z 20.8.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym
na podstawie art. 25e ustawy z 20.8.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym nadał bliżej określonym wyrokom zaocznym klauzulę wykonalności przeciwko uczestnikowi, Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta G., jako następcy prawnemu pierwotnego dłużnika.
art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c.
jako spóźnione (art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c.).Na postanowienie o odrzuceniu zażalenia Skarb Państwa - Prezydent Miasta G.
art. 3941 § 1, 11 i 2 k.p.c.
zapadłego w sprawie Toziczka przeciwko Polsce (skarga nr 29995/084).Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne.Zakres dostępności zażalenia do Sądu Najwyższego regulują w sposób enumeratywny przepisy art. 3941 § 1, 11 i 2 k.p.c., które na podstawie art.
art. 13 § 2 k.p.c.
3941 § 1, 11 i 2 k.p.c., które na podstawie art. 13 § 2 k.p.c.
art. 3981 k.p.c.
art. 39821 k.p.c.
art. 386 § 5 k.p.c.
Jedynie zatem na marginesie wypada wskazać na nietrafność tego zarzutu, wiązanego przez uczestnika z faktem wydania dwu kolejnych postanowień o odrzuceniu zażalenia w częściowo zbieżnym składzie orzekającym.Wbrew wywodom skarżącego, art. 386 § 5 k.p.c.
art. 397 § 2 k.p.c.
nie ma zastosowania do postępowania zażaleniowego, na podstawie ogólnego odesłania zawartego w art. 397 § 2 k.p.c., a dotyczącego odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania toczącego się na skutek zażalenia.
art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Wypada jednak wskazać, że wyrok ETPCz, także w razie stwierdzenia naruszenia art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, nie rozszerza przyczyn nieważności postępowania o skonkretyzowany przypadek ustalonego przez Trybunał naruszenia prawa do sądu.
art. 370 k.p.c
z art. 370 k.p.c.).Na postanowienie o odrzuceniu zażalenia Skarb Państwa - Prezydent Miasta G.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
ETPCz z 24.7.2012 r. Toziczka przeciwko Polsce (skarga nr 29995/084)
postanowienie SN z 23.11.2011 r., IV CZ 99/11
postanowienie SN z 23.11.2011 r., IV CZ 99/11).
uchwała SN z 23.8.2006 r., III CZP 56/06
III CNP 4/05
Supreme Court dismisses appeal against enforcement clause order as it does not end main proceedings.
III CZP 56/06
Supreme Court holds Art 386 § 5 CPC does not apply to appeals, allowing same judge to retry appeal proceedings.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CZ 42/18 POSTANOWIENIE Dnia 22 marca 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Janiszewska (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Joanna Misztal-Konecka‎SSN Tomasz Szanciło w sprawie z wniosku "G." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K.‎przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta G.‎o nadanie klauzuli wykonalności,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 marca 2019 r.,‎zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w B.‎z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt II Cz (…), odrzuca zażalenie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 23 maja 2016 r. Sąd Rejonowy w S. na podstawie art. 25e ustawy z 20.8.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym nadał bliżej określonym wyrokom zaocznym klauzulę wykonalności przeciwko uczestnikowi, Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta G., jako następcy prawnemu pierwotnego dłużnika. Zażalenie na to postanowienie, wniesione przez uczestnika postępowania klauzulowego, zostało postanowieniem z 24.11.2017 r. odrzucone przez Sąd Okręgowy w B. jako spóźnione (art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c.).Na postanowienie o odrzuceniu zażalenia Skarb Państwa - Prezydent Miasta G. wniósł zażalenie, kwestionując stanowisko o niezachowaniu terminu do wniesienia zażalenia.

Postanowieniem z 28.2.2018 r. Sąd Okręgowy odrzucił to zażalenie z powołaniem się na jego niedopuszczalność. Zdaniem Sądu Okręgowego, nie została spełniona przesłanka zastosowania art. 3941 § 2 k.p.c., ponieważ w sprawie o nadanie klauzuli wykonalności nie przysługuje skarga kasacyjna. Na powyższe postanowienie uczestnik wniósł zażalenie, wskazując na nieważność postępowania wynikającą z rozpoznania dwu ostatnich zażaleń przez Sąd Okręgowy, w którego składzie występował ten sam referent. Zarzut nieważności postępowania został wsparty przywołaniem wyroku ETPCz z 24.7.2012 r. zapadłego w sprawie Toziczka przeciwko Polsce (skarga nr 29995/084).Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne.Zakres dostępności zażalenia do Sądu Najwyższego regulują w sposób enumeratywny przepisy art. 3941 § 1, 11 i 2 k.p.c., które na podstawie art. 13 § 2 k.p.c. znajdują odpowiednie zastosowanie do innych rodzajów postępowań unormowanych w Kodeksie postępowania cywilnego, w tym do postępowania w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, również z zaznaczeniem przejścia uprawnień (art. 788 k.p.c.).Spośród tych podstaw, w okolicznościach niniejszej sprawy rozważenia wymaga jedynie możliwość zastosowania art. 3941 § 2 k.p.c. Zgodnie z powołanym unormowaniem, w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 3981, a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

Dopuszczalność zażalenia jest zatem uzależniona od tego, czy w sprawie przysługuje skarga kasacyjna, a jednocześnie, czy zaskarżone postanowienie sądu drugiej instancji należy do postanowień kończących postępowanie w sprawie, z wyłączeniami wymienionymi w art. 3941 § 2 in fine k.p.c.Zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, czyli postanowieniem, którego uprawomocnienie się powoduje zamknięcie drogi do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty w danej instancji (zob. postanowienie SN z 11.8.2005 r., III CNP 4/05 i powołane tam orzeczenia).

Do kategorii postanowień kończących postępowanie w sprawie nie są zaliczane postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności, jak również postanowienia wydane po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności (zob. postanowienia SN z 11.8.2005 r., III CNP 4/05, z 27.1.2006 r., III CZ 107/05, z 4.10.2007 r., V CZ 54/07 i z 23.3.2011 r., V CZ 3/11) oraz postanowienia odrzucające zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucające zażalenie na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności (zob. postanowienie SN z 27.1.2006 r., III CZ 107/05).Skoro bowiem mowa o postanowieniach kończących postępowanie „w sprawie”, to zaliczyć można do nich tylko postanowienia odnoszące się do sprawy jako całości poddanej pod osąd, a nie zamykające jedynie jakąś kwestię wpadkową lub kończące postępowanie pomocnicze (zob. szerzej postanowienia SN z 4.10.2007 r., V CZ 54/07 oraz z 11.8.2005 r., III CNP 4/05).

Tymczasem do takich właśnie postępowań pomocniczych należy zaliczyć postępowanie w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności, toczące się poza ramami postępowania rozpoznawczego, a jednocześnie służebne względem postępowania egzekucyjnego.Wobec niespełnienia określonych w art. 3941 § 2 k.p.c. przesłanek dostępności zażalenia do Sądu Najwyższego, zażalenie wniesione przez uczestnika, jako niedopuszczalne, podlegało odrzuceniu na podstawie art. 373 w zw. z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.Stwierdzenie podstaw odrzucenia zażalenia powoduje, że Sąd Najwyższy, tak samo jak w wypadku odrzucenia skargi kasacyjnej, jest zwolniony z rozważania sformułowanego przez skarżącego zarzutu nieważności postępowania, jako ewentualnej przesłanki uchylenia orzeczenia.

Badanie takie wchodzi bowiem w rachubę tylko w razie przystąpienia do rozpoznania zażalenia, co zależy od jego skutecznego wniesienia (zob. postanowienie SN z 23.11.2011 r., IV CZ 99/11). Jedynie zatem na marginesie wypada wskazać na nietrafność tego zarzutu, wiązanego przez uczestnika z faktem wydania dwu kolejnych postanowień o odrzuceniu zażalenia w częściowo zbieżnym składzie orzekającym.Wbrew wywodom skarżącego, art. 386 § 5 k.p.c. nie ma zastosowania do postępowania zażaleniowego, na podstawie ogólnego odesłania zawartego w art. 397 § 2 k.p.c., a dotyczącego odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania toczącego się na skutek zażalenia.

Kwestia ta została jednoznacznie i przekonująco rozstrzygnięta w uchwale SN z 23.8.2006 r., III CZP 56/06. Konieczność zmiany składu sądu nie istniałaby zatem nawet w razie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Stanowisko skarżącego jest więc tym bardziej niezasadne w okolicznościach niniejszej sprawy, w której dwukrotnie przez ten sam Sąd, w częściowo zbieżnym składzie orzekającym, wydane zostały postanowienia o odrzuceniu zażalenia.Przyczyny nieważności postępowania nie powinny być interpretowane rozszerzająco, a na takiej właśnie interpretacji oparte jest zapatrywanie skarżącego, ograniczające się do przywołania wyroku ETPCz z 24.7.2012 r. zapadłego w sprawie Toziczka przeciwko Polsce (skarga nr 29995/084).

Wypada jednak wskazać, że wyrok ETPCz, także w razie stwierdzenia naruszenia art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, nie rozszerza przyczyn nieważności postępowania o skonkretyzowany przypadek ustalonego przez Trybunał naruszenia prawa do sądu. Wyrok taki powinien być natomiast dla ustawodawcy krajowego inspiracją do zmian prawodawczych, które usunęłyby ryzyko występowania zbieżnych naruszeń w kolejnych sprawach sądowych.Niezależnie od tej uwagi ogólnej należy podkreślić, że okoliczności poddane ocenie ETPCz cechuje daleko idąca odmienność od przypadku rozstrzyganego w niniejszej sprawie.

Skarżący wskazuje bowiem na „obawy o bezstronność sędziego” w sytuacji wydania dwu następujących po sobie orzeczeń formalnych, tymczasem w powołanej wyżej sprawie rozpoznanej przez ETPCz badaniem objęto dwukrotne, merytoryczne rozstrzyganie sporu w sytuacji częściowo tożsamego składu orzekającego. Z przedstawionych wyżej przyczyn nietrafna okazała się argumentacja skarżącego zmierzająca do wykazania nieważności postępowania przed Sądem Okręgowym.Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia.jw