Supreme Court partially allowed appeal on costs, remanding case to lower court for proper cost assessment.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court partially overturned the District Court's decision regarding litigation costs while leaving the main case judgment intact. The appellant argued that the lower court violated procedural rules by awarding costs without addressing specific arguments about the social assistance fee. The court ruled that the prohibition against worsening a party's position applies only to the merits of the case, not to cost rulings, but acknowledged a failure to consider the appellant's specific cost-related arguments.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 384 k.p.c.; Art. 102 k.p.c.: The prohibition against reformationis in peius applies only to judgments on the merits of the case and does not restrict the appellate court from ordering costs against the appellant; however, the court must still consider specific arguments regarding cost exemption presented by the appellant.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CZ 42/10
POSTANOWIENIE
Dnia 22 czerwca 2010 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)
SSN Marian Kocon
SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa Gminy Miasta R. – Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w
R. przeciwko M. K. i T. M.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 czerwca 2010 r.,
zażalenia strony powodowej
na postanowienie Sądu Okręgowego w R. z dnia 4 marca 2010 r., sygn. akt IV Ca (…),
uchyla zaskarżone postanowienie w części dotyczącej orzeczenia o kosztach
procesu (pkt 2) i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w R. do
ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach
postępowania zażaleniowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 lutego 2009 r. Sąd Rejonowy w R. oddalił powództwo o
zasądzenie kwoty 13 654,64 zł z tytułu obciążającej pozwanych opłaty za pobyt w domu
opieki społecznej ich babci, zastępczo ponoszonej przez powódkę, i nie obciążył
powódki kosztami procesu.
Przytoczony wyrok Sąd Okręgowy w R. – na skutek apelacji powódki – uchylił i
odrzucił pozew oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanej 3 617 zł, a na rzecz
pozwanego 107 zł tytułem kosztów procesu za obie instancje.
Uzasadniając odrzucenie pozwu, Sąd drugiej instancji powołał się na uchwałę z
dnia 29 października 2009 r., III CZP 77/09 (Biul. SN 2009/10/11), w której Sąd
Najwyższy orzekł, że niedopuszczalna jest droga sądowa w sprawie o zwrot wydatków
poniesionych zastępczo przez gminę w wypadku niewywiązywania się z obowiązku
opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej przez osobę, o której mowa w art. 61 ust. 2
pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. 2008 r. Nr
115, poz. 728 ze zm.). Uzasadnienie rozstrzygnięcia o kosztach procesu ograniczył
natomiast do przytoczenia art. 98 k.p.c. i § 6 pkt 1 i 5 oraz § 13 ust. 1 pkt 1
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za
czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej
pomocy prawnej udzielone z urzędu (Dz. U Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Postanowienie Sądu Okręgowego zaskarżyła powódka w części dotyczącej
rozstrzygnięcia o kosztach procesu i zarzuciła, że zostało ono wydane z naruszeniem
art. 102 i 384 k.p.c. W konkluzji zażalenia wniosła „o uchylenia postanowienia w
zaskarżonej części i orzeczenie co do istoty sprawy przez nieobciążanie powoda
kosztami procesu za obie instancje” albo uchylenie zaskarżonego postanowienia i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów
postępowania zażaleniowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Naruszenie art. 384 k.p.c. polega na tym – zdaniem skarżącej – że Sąd drugiej
instancji orzekł na jej niekorzyść o kosztach procesu, mimo że strona przeciwna nie
wniosła środka odwoławczego.
Wynikający z przytoczonego przepisu zakaz reformationis in peius, zabraniający
wydania mniej korzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia niż to, które zawarte jest w
zaskarżonym przez niego wyroku (z wyjątkiem wypadków, w których sąd może orzekać
z urzędu), dotyczy rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Nie odnosi się on więc do
orzeczenia o kosztach procesu. Jeżeli zatem sąd odwoławczy orzeka – jak trafnie
podkreśla się w piśmiennictwie – o „procesie” bez rozstrzygnięcia sprawy co do
meritum, nie można w zasadzie mówić o uchyleniu lub zmianie wyroku na niekorzyść,
choćby sąd nie uwzględnił wniosków skarżącego. To oznacza, że orzeczenie o kosztach
procesu może być zmienione na niekorzyść skarżącego, tak jak i skarżący może zostać
zobowiązany do zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Zarzut wydania
zaskarżonego orzeczenia z naruszeniem art. 384 k.p.c. należało zatem uznać za
nieuzasadniony.
Z protokołu rozprawy apelacyjnej z dnia 4 marca 2010 r. wynika, że skarżąca
domagała się – poza uchyleniem zaskarżonego wyroku i odrzuceniem pozwu –
nieobciążania jej kosztami procesu. Sąd odwoławczy orzeczenie o kosztach procesu
oparł jednak na przewidzianej w art. 98 k.p.c. zasadzie odpowiedzialności za wynik
procesu. Z uzasadnienia rozstrzygnięcia nie wynika natomiast, dlaczego Sąd nie znalazł
podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o nieobciążanie jej kosztami procesu. W
tej sytuacji nie można odeprzeć podniesionego w zażaleniu zarzutu, że zaskarżone
postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 102 k.p.c., polegającym na
nierozważeniu jego zastosowania w sprawie, mimo że – zdaniem skarżącej – zachodzą
w rozumieniu tego przepisu okoliczności uzasadniające nieobciążanie jej kosztami
procesu.
Z
przedstawionych
powodów
Sąd
Najwyższy
postanowienia (art. 39815 § 1 w związku art. 3941 § 3 k.p.c.).
orzekł,
jak
w
sentencji