Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CZ 41/15 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds, ruling the lower court did not neglect the case essence.

Numero d'incarto IV CZ 41/15
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the defendant's appeal against the District Court's decision to remand the case for retrial. The lower court had revoked the first-instance judgment for failing to examine the claim's essence and missing expert testimony, while the defendant argued this constituted a procedural error under Article 386 § 4 of the Civil Procedure Code. The Court held that the first-instance court merely required a more thorough evidentiary assessment rather than neglecting the case's essence, thus rejecting the appeal.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 386 § 4 k.p.c.; Art. 3941 § 11 k.p.c.: The Supreme Court's review of a remand decision focuses on whether the lower court neglected the case's essence or required full retrial, but this assessment is purely procedural and cannot substitute the second-instance court's substantive evaluation.

Parole chiave

Generato dall'IA
neglect of case essence remand for retrial procedural error expert opinion evidence Civil Procedure Code appeal dismissal substantive review

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 386 § 4 k.p.c.
wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 386 § 4 k.p.c., tj.
Art. 3941 § 11 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3941 § 11 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Art. 398 § 15 k.p.c.
W takiej sytuacji z uwagi na przyjęty model apelacji pełnej wady te powinny zostać usunięte samodzielnie przez Sąd drugiej instancji.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 39815 § 1 w zw.
Art. 3941 § 3 k.p.c.
z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art.
Art. 108 § 2 k.p.c.
Art. 391 § 1 k.p.c.
Art. 39821 k.p.c.
391 § 1, art. 39821 i art.
art. 386 § 4 k.p.c
wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 386 § 4 k.p.c., tj.
art. 3941 § 11 k.p.c
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3941 § 11 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
art. 386 § 2 k.p.c
Oznacza to, że w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia na orzeczenie o uchyleniu wyroku sądu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 2 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
IV CSK 299/10
Supreme Court quashes appeal ruling on contract validity due to lack of legal cause under Civil Code.
II CSK 274/11
Supreme Court dismisses appeal upholding lease validity despite sublease clause wording via contextual interpretation.
III CSK 330/10
Supreme Court dismisses appeal in co-ownership partition case, ruling cassation cannot challenge facts or evidence.
I PK 140/07
W uzasadnieniu wyroku z dnia 12 listopada 2007 r., I PK 140/07 (OSNP 2009, nr 1-2, poz.
II CK 293/2002
II CK 293/02
36), z dnia 25 listopada 2003 r., II CK 293/02, nie publ., z dnia 24 marca 2004 r., I CK 505/03 (Monitor Spółdzielczy 2006, nr 6, s.
I CK 505/03
36), z dnia 25 listopada 2003 r., II CK 293/02, nie publ., z dnia 24 marca 2004 r., I CK 505/03 (Monitor Spółdzielczy 2006, nr 6, s.
I UK 15/11
Supreme Court dismisses 50% surcharge for using valid but transitional PKD code without warning.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CZ 41/15 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek (przewodniczący)‎SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca)‎SSN Iwona Koper w sprawie z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej "T." w R.‎przeciwko D. M.‎o zapłatę,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 października 2015 r.,‎zażalenia pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 15 grudnia 2014 r., uchyla zaskarżony wyrok, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w G., wyrokiem z dnia 15 grudnia 2014 r., uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 11 czerwca 2014 r. wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 386 § 4 k.p.c., tj. nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd pierwszej instancji poprzez zaniechanie zbadania wysokości żądania i nieprzeprowadzenie na tę okoliczność dowodu z opinii biegłego sądowego do spraw księgowości, która w niniejszej sprawie była niezbędna, nadto z uwagi na brak odniesienia się do części przeprowadzonych w sprawie dowodów i niepodanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Zażaleniem wniesionym na powyższy wyrok, pozwana wniosła o jego uchylenie, podnosząc zarzut naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. poprzez jego błędne zastosowanie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3941 § 11 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Przepis ten został wprowadzony ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.

Nr 233, poz. 1381) i ma zastosowanie do zaskarżania orzeczeń wydanych po dniu 3 maja 2012 r. (art. 9 ust. 6 powołanej ustawy).Rozważając charakter wprowadzonego zażalenia, Sąd Najwyższy podkreślał, że kontrola dokonywana w ramach tego środka powinna mieć charakter formalny, skupiający się na przesłankach uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji, bez wkraczania w kompetencje sądu in merito. Oznacza to, że w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia na orzeczenie o uchyleniu wyroku sądu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy poddaje kontroli prawidłowość stwierdzenia przez sąd drugiej instancji nieważności postępowania.

Jeżeli natomiast u podstaw orzeczenia kasatoryjnego legły przesłanki określone w art. 386 § 4 k.p.c., Sąd Najwyższy bada, czy rzeczywiście sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy albo czy rzeczywiście wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Dokonywana ocena ma jednak charakter czysto procesowy, co oznacza, że nie może wkraczać w merytoryczne kompetencje sądu drugiej instancji rozpoznającego apelację. Zażalenie przewidziane w art. 3941 § 11 k.p.c. nie jest bowiem środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy orzeczenia; kontrola taka może być przeprowadzona wyłącznie w postępowaniu kasacyjnym.

Z tej przyczyny odmienne ujęcie zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia przewidzianego w art. 3941 § 11 k.p.c. trzeba uznać za niedopuszczalne (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2012 r., I CZ 136/12, nie publ., z dnia 25 października 2012 r., I CZ 139/12, nie publ., z dnia 25 października 2012 r., I CZ 143/12, nie publ., z dnia 7 listopada 2012 r., IV CZ 147/12, OSNC 2013, nr 3, poz. 41, z dnia 9 listopada 2012 r., IV CZ 156/12, nie publ., z dnia 28 listopada 2012 r., III CZ 77/12, OSNC 2013, nr 4, poz. 54, i z dnia 5 grudnia 2012 r., I CZ 168/12, nie publ.).Powyższe oznacza, że w postępowaniu zażaleniowym prowadzonym na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c. Sąd Najwyższy kontroluje jedynie, czy sąd drugiej instancji prawidłowo zakwalifikował określoną sytuację procesową jako odpowiadającą przyjętej podstawie orzeczenia kasatoryjnego i w zależności od wyniku tej kontroli albo oddala zażalenie, albo uchyla zaskarżony wyrok.

W judykaturze pojęcie „nierozpoznania istoty sprawy” jest rozumiane jednolicie. W wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2001 r., I PKN 642/00 (OSNAPiUS 2002, nr 17, poz. 409), z dnia 5 lutego 2002 r., I PKN 845/00 (OSNP 2004, nr 3, poz. 46), z dnia 12 lutego 2002 r., I CKN 486/00 (OSP 2003, nr 3, poz. 36), z dnia 25 listopada 2003 r., II CK 293/02, nie publ., z dnia 24 marca 2004 r., I CK 505/03 (Monitor Spółdzielczy 2006, nr 6, s.

45) oraz z dnia 16 czerwca 2011 r., I UK 15/11 (OSNP 2012, nr 15-16, poz. 199) przyjęto, że do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wówczas, gdy rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, gdy sąd zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony, bezpodstawnie przyjmując, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie. Podobnie w wyroku z dnia 26 stycznia 2011 r., IV CSK 299/10 (nie publ.) Sąd Najwyższy przyjął, że pojęcie „istoty sprawy”, o którym mowa w art. 386 § 4 k.p.c., dotyczy jej aspektu materialnoprawnego i zachodzi w sytuacji, w której sąd nie zbadał podstawy materialnoprawnej dochodzonych roszczeń, jak też skierowanych przeciwko nim zarzutów merytorycznych, tj. nie odniósł się do tego co jest przedmiotem sprawy uznając, że nie jest to konieczne z uwagi na istnienie przesłanek materialnoprawnych, czy procesowych unicestwiających dochodzone roszczenie.

W wyroku z dnia 12 stycznia 2012 r., II CSK 274/11 (nie publ.) uznano, że nierozpoznanie istoty sprawy dotyczy niezbadania roszczenia będącego podstawą powództwa, czy zarzutu przedawnienia, potrącenia, np. sąd oddala powództwo z powodu przedawnienia roszczenia, które to stanowisko okazało się nietrafne, a nie rozpoznał jego podstaw. W postanowieniu z dnia 3 czerwca 2011 r., III CSK 330/10 (nie publ.) przyjęto natomiast, że w omawianym pojęciu nie chodzi o niedokładności postępowania, polegające na tym, że sąd pierwszej instancji nie wziął pod rozwagę wszystkich dowodów, które mogły służyć do należytego rozpoznania sprawy lub nie rozważył wszystkich okoliczności.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 12 listopada 2007 r., I PK 140/07 (OSNP 2009, nr 1-2, poz.

2) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że do nierozpoznania istoty sprawy nie dochodzi wówczas, gdy rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji nie opiera się na przesłance procesowej lub materialnoprawnej unicestwiającej, lecz wynika z merytorycznej oceny zasadności powództwa w świetle przepisów prawa materialnego. Natomiast w wyroku z dnia 25 listopada 2003 r., II CK 293/2002 (nie publ.) przyjęto, że okoliczność, iż sąd nie rozważył wszystkich mogących wchodzić w grę podstaw odpowiedzialności pozwanego, od którego powód domaga się odszkodowania i nie ustalił wysokości szkody, nie stanowi nierozpoznania istoty sprawy.Podzielając zaprezentowane wyżej stanowisko rozumienia wskazanego pojęcia, należy podzielić zarzut naruszenia przez Sąd drugiej instancji art. 386 § 4 k.p.c. przez błędne przyjęcie, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy.

Konieczność bowiem przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego obejmującego dowód z opinii biegłego, konieczność dokonania bardziej wnikliwej i wszechstronnej oceny przeprowadzonych dotychczas dowodów, czy też brak wskazania przez Sąd pierwszej instancji podstawy prawnej rozstrzygnięcia, gdy z uwagi na charakter żądania i treść zaskarżonego orzeczenia, nie budzi ona poważniejszych wątpliwości nie uzasadnia oceny, że z tych przyczyn doszło do nierozpoznania istoty sprawy przez Sąd pierwszej instancji. W takiej sytuacji z uwagi na przyjęty model apelacji pełnej wady te powinny zostać usunięte samodzielnie przez Sąd drugiej instancji.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 108 § 2 w zw. z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. eb