Supreme Court dismisses appeal for reinstatement of appeal period due to counsel's delay in acting after appointment.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the plaintiff's appeal against the rejection of a motion to reinstate the appeal period. The appointed counsel argued he missed the deadline because he was unaware of the required procedural steps until late January, claiming the court's notice was insufficient. The court rejected this, ruling that the lawyer's appointment obligated him to act immediately upon receiving notice, and his significant delay in accessing case files and filing the motion was his own fault, not the court's.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 394 § 2 k.p.c.; Art. 169 § 1 k.p.c.: The party represented by counsel bears the consequences of the counsel's delay; a significant lapse in time after receiving notice of appointment invalidates the claim for reinstatement of the appeal period.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CZ 38/08
POSTANOWIENIE
Dnia 3 lipca 2008 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Mirosław Bączyk
SSN Krzysztof Strzelczyk
w sprawie ze skargi Z. B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym
wyrokiem Sądu Okręgowego w T. z dnia 20 czerwca 2001 r., sygn. akt I C (…) oraz
prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 14 grudnia 2001 r., sygn. akt I ACa
(…) w sprawie z powództwa Z. B.
przeciwko Gminie C.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 lipca 2008 r.,
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 5 lutego 2008 r., sygn.
akt I ACa (…),
oddala zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 listopada 2007 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę
powoda Z. B. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem tego Sądu z dnia 14
grudnia 2001 r. Postanowienie to zostało doręczone w dniu 22 listopada 2007 r. Na
wniosek powoda Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 7 grudnia 2007 r. ustanowił dla
niego adwokata z urzędu. Pełnomocnika tego w osobie Ł. D. Okręgowa Rada
Adwokacka w G. wyznaczyła w dniu 11 grudnia 2007 r., o czym wymieniony adwokat
został powiadomiony w dniu 14 grudnia 2007 r.
Postanowienie o odrzuceniu wskazanej skargi w imieniu powoda pełnomocnik z
urzędu zaskarżył zażaleniem w dniu 23 stycznia 2008 r., wnosząc jednocześnie o
przywrócenia terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu tego wniosku podniósł, że o
wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu powziął wiadomość w dniu 14 grudnia 2007
r., a więc już po upływie terminu do wniesienia zażalenia. Stwierdził także, że nie
otrzymał odpisu postanowienia z dnia 7 listopada 2007 r., a w piśmie Okręgowej Rady
Adwokackiej o jego wyznaczeniu nie wskazano ani terminu, w którym powinien był on
zapoznać się z aktami sprawy, ani czynności procesowej, której miał dokonać w imieniu
strony powodowej. Dane te przekazał mu dopiero w dniu 18 stycznia 2008 r.
upoważniony przez niego aplikant adwokacki po zaznajomieniu się z tymi aktami.
Zdaniem pełnomocnika powoda, okoliczności te świadczyły o niezawinionym przez
niego uchybieniu terminowi do wniesienia wskazanego zażalenia.
Postanowieniem z dnia 5 lutego 2008 r. Sąd Apelacyjny odrzucił zarówno
wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, jak i zażalenie powoda. Sąd
ten stwierdził, że zażalenie wniesiono po upływie terminu przewidzianego w art. 394 § 2
k.p.c., natomiast wniosek o jego przywrócenie z naruszeniem terminu, o którym mowa w
art. 169 § 1 k.p.c. Jako niewiarygodne Sąd potraktował twierdzenie pełnomocnika z
urzędu o tym, że nie wiedział on, jakiej czynności procesowej miał się podjąć. Przeczy
temu wzmianka o doręczeniu powodowi postanowienia z dnia 7 listopada 2007 r.
widniejąca na odpisie pisma Sądu Apelacyjnego skierowanego do Okręgowej Rady
Adwokackiej w G. zawierającego wniosek o wyznaczenie adwokata dla powoda, którym
to pismem pełnomocnik dysponował. Zdaniem Sądu ze wzmianki tej jednoznacznie
wynika, że pełnomocnik powoda wiedział, jakiej czynności procesowej miał się podjąć.
W ocenie Sądu, okoliczność ta i tak ostatecznie pozostawała bez wpływu na ocenę
zachowania terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia
zażalenia, gdyż adwokat powoda powinien był zbadać akta sprawy najpóźniej nazajutrz
po otrzymaniu wiadomości o swoim ustanowieniu. Sąd Apelacyjny przyjął, że przyczyna
uchybienia terminowi, o której mowa w art. 169 § 1 k.p.c. ustała w dniu 21 grudnia 2007
r., tj. z upływem przewidzianego w art. 394 § 2 k.p.c. siedmiodniowego terminu do
wniesienia zażalenia, który w zaistniałej sytuacji procesowej należało liczyć, poczynając
od dnia, w którym adwokat powoda mógł już zapoznać się treścią postanowienia z dnia
7 listopada 2007 r. Ponieważ przewidziany w art. 169 § 1 k.p.c. wniosek należało wnieść
w ciągu siedmiu dni, licząc od dnia ustania przyczyny jego uchybienia, a skarżący termin
ten przekroczył, odrzuceniu podlegał zarówno wskazany wniosek, jak i środek
zaskarżenia, którego wniosek ten dotyczył.
W zażaleniu na postanowienie odrzucające zażalenie powód domagał się jego
uchylenia, wnosząc o ocenę zasadności odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do
wniesienia tego zażalenia. Skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający
na błędnym - jego zdaniem - przyjęciu, że pełnomocnik powoda wiedział, jakiej
czynności procesowej miał dokonać w jego imieniu oraz błędnym wskazaniu daty, od
której należało „liczyć ustanie przyczyny uchybienia terminowi do złożenia zażalenia,
stosownie do treści art. 169 § 1 k.p.c.”
Uznając zażalenie powoda za bezzasadne, Sąd Najwyższy miał na względzie, co
następuje:
Zgodnie z art. 380 k.p.c., który w zw. z art. 398 21 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c.
znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu zażaleniowym, sąd odwoławczy
władny jest - na wniosek strony - rozpoznać także te postanowienia sądu niższej
instancji, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na
rozstrzygnięcie sprawy (por. np.: uzasadnienie postanowienia SN z 11 sierpnia 1999 r., I
CKN 367/99, OSNC 2000, Nr 3, poz. 48, uchwały składu siedmiu sędziów Sądu
Najwyższego z dnia 31 maja 2000 r., III ZP 1/00, OSNC 2001, Nr 1, poz. 1 oraz uchwały
SN z dnia 16 listopada 2004 r., III CZP 62/04, OSNC 2005, Nr 11, poz. 181). W sprawie
za orzeczenie takie należało uznać postanowienie odrzucające wniosek powoda o
przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 7 listopada 2007
r. Odrzucenie tego wniosku spowodowało, że Sąd Apelacyjny zmuszony był uznać
zażalenie, którego termin wniesienia upłynął dnia 27 listopada 2007 r., za spóźnione, a
co za tym idzie, także je odrzucić.
Całkowicie chybione jest stanowisko powoda o zachowaniu przez niego terminu
do wniesienia wskazanego wniosku wraz z zażaleniem. Powzięcie wiadomości przez
adwokata Ł. D. o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu obligowało go do podjęcia
w najwcześniejszym, uwzględniając normalne obciążenie obowiązkami zawodowymi,
możliwym terminie działań, które pozwoliłyby mu uzyskać wiedzę na temat sprawy, w
której miał reprezentować powoda. Ewentualny brak wiedzy pełnomocnika na temat
czynności procesowych, których potrzeba podjęcia wystąpiła na danym etapie sprawy w
żadnym razie nie uzasadniał zwlekania z zasięgnięciem niezbędnych w tym zakresie
informacji ani nie usprawiedliwiał błędnego - jak twierdzi - przekonania, że został
ustanowiony w celu wniesienia skargi o wznowienie. Nie było także żadnych przeszkód,
ażeby przedmiotowy wniosek wraz z zażaleniem został przez pełnomocnika powoda
wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu przewidzianego w art. 169 § 1 k.p.c.
Wbrew zarzutom zażalenia, wniesienie tego wniosku było dalece spóźnione, gdyż
nastąpiło po upływie ponad miesiąca od dnia, w którym adwokat Ł. D. powziął
wiadomość o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu. W tym dniu ustała przyczyna
uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi o
wznowienie, a rozpoczął swój bieg siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 169 § 1
k.p.c., gdyż adwokat uzyskał już wówczas możliwość zapoznania się z aktami sprawy
oraz podjęcia koniecznych w sprawie czynności (por. np. postanowienie SN z dnia 17
listopada 1998 r., II UZ 122/98, OSNAPUS 1999, nr 22, poz. 736 oraz postanowienie SN
z dnia 11 października 2001 r., IV CZ 163/01, OSNC 2002, nr 5, poz. 70). Rozmiar
zwłoki w podjęciu stosownych w sprawie czynności, w tym złożenia wspomnianego
wniosku, był na tyle znaczny, że wykluczał możliwość uznania terminu do jego
wniesienia za zachowany nawet przy przyjęciu prezentowanego przez Sąd Apelacyjny,
a także część judykatury, liberalnego podejścia do sposobu jego obliczania (por. m. in.
postanowienie SN z dnia 27 czerwca 2000 r., I CZ 62/00, OSNC 2001, nr 1, poz. 7 oraz
postanowienie SN z dnia 11 maja 2007 r., I CZ 28/07, nie publ.), którego Sąd Najwyższy
w składzie rozpoznającym zażalenie powoda nie podziela. Przyjęcie zatem przez Sąd
Apelacyjny, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do
wniesienia zażalenia, rozpoczął swój bieg dopiero wówczas, gdy upłynął czas potrzebny
do wniesienia zażalenia powoda przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika z
urzędu, pozostawało bez wpływu na trafność rozstrzygnięcia podjętego w dniu 5 lutego
2008 r.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, konsekwencje działań i
zaniechań pełnomocnika ponosi bezpośrednio strona przez niego reprezentowana (por.
m. in. postanowienie SN z dnia 26 kwietnia 2007 r., III CZ 22/07, nie publ. oraz
postanowienie SN z dnia 30 maja 2007 r., II CSK 167/07, nie publ.). Jako uprawnione
zatem należało uznać stanowisko Sądu Apelacyjnego, według którego uchybienie
terminowi przewidzianemu w art. 169 § 1 k.p.c., obciążało skarżącego.
Z omówionych przyczyn Sąd Apelacyjny, odrzucając, jako spóźniony, wniosek
powoda o przywrócenie terminu, a w konsekwencji także jego zażalenia na
postanowienie z dnia 7 listopada 2007 r., postąpił prawidłowo.
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji, na podstawie art.
k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.