Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CZ 35/10 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal on costs, upholding lower court's discretionary assessment of special circumstances.

Numero d'incarto IV CZ 35/10
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the defendant's appeal against the appellate court's decision to award only partial litigation costs to the plaintiff. The lower court applied Article 102 of the Code of Civil Procedure due to the plaintiff's special financial situation, including her age, illness, and reliance on a small disability pension. The Supreme Court rejected the defendant's claim that the court lacked full knowledge of the plaintiff's assets, noting that relevant evidence could have been presented before the final judgment.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 102 k.p.c.; Art. 394 § 3 k.p.c.; Art. 398 k.p.c.; The court's assessment of whether special circumstances warrant partial cost allocation is a sovereign jurisdictional power based on a free evaluation of all case circumstances.

Parole chiave

Generato dall'IA
litigation costs special circumstances discretionary assessment financial situation appeal dismissal Code of Civil Procedure partial cost award

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 102 k.p.c.
oparł na podstawie art. 102 k.p.c. Oceniając, że w sprawie wystąpił „szczególnie
Art. 394 § 3 k.p.c.
ponadto należy, że zgodnie z art. 394 § 3 k.p.c. strona w zażaleniu może „w razie
Art. 398 k.p.c.
art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.
art. 102 k.p.c
oparł na podstawie art. 102 k.p.c.
art. 394 § 3 k.p.c
ponadto należy, że zgodnie z art. 394 § 3 k.p.c.
art. 39814 k.p.c
art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.
art. 3941 § 3 k.p.c
w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
wyrok SN z dnia 19 maja 2006 r., III CK 221/05
postanowienie SN z dnia 2 grudnia 2009 r., I CZ 92/09
221/05, niepubl oraz postanowienie SN z dnia 2 grudnia 2009 r., I CZ 92/09, niepubl.).
III CK 221/05
Supreme Court partially allowed appeal on statutory interpretation of wage increase law, remanding case for further review.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CZ 35/10

POSTANOWIENIE

Dnia 22 czerwca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Marian Kocon

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie z powództwa M. T.

przeciwko R. B.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 czerwca 2010 r.,

zażalenia pozwanego

na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie drugim

wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 18 lutego 2010 r., sygn. akt IX Ca (…),

oddala zażalenie

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w O. wyrokiem z dnia z dnia 18 lutego 2010 r. oddalił apelację

powódki M. T. od wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia 25 czerwca 2009 r.

oddalającego w przeważającej części jej powództwo o zapłatę, zasądzając od powódki

na rzecz pozwanego R. B. kwotę 800 zł tytułem zwrotu części kosztów procesu za

instancję odwoławczą.

Sąd drugiej instancji rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego

oparł na podstawie art. 102 k.p.c. Oceniając, że w sprawie wystąpił „szczególnie

uzasadniony wypadek” stanowiący przesłankę zastosowanie tego przepisu, Sąd

odwoławczy brał pod uwagę okoliczności sporu, charakter rozpoznawanej sprawy, a

także sytuację osobistą i majątkową powódki, która jest osoba starszą, schorowaną i

utrzymująca się ze stosunkowo niewielkiej renty wypadkowej. Sąd uznał, że

niezasadnym byłoby pozbawienie powódki całości środków utrzymania i zdanie jej na

pomoc innych osób. Sąd Okręgowy zaznaczył, że zasądzając od strony przegrywającej

część kosztów procesu zastosował art. 102 k.p.c. jedynie w ograniczonym zakresie.

Pozwany w zażaleniu na zawarte w wyroku postanowienie o kosztach procesu

domagał się jego zmiany, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. przez przyjęcie, że

zachodzą podstawy do obciążenia powódki kosztami procesu tylko w części w sytuacji,

w której Sąd nie dysponował pełnymi danymi o jej stanie majątkowym. Skarżący

podniósł, że Sąd nie dysponował wiedzą, iż wydatki powódki przekraczają wysokość

wykazywanych przez nią dochodów i w tym zakresie powołał się na oświadczenia

majątkowe powódki złożone w innych wytoczonych mu przez powódkę procesach.

Według skarżącego, Sąd nie wiedział, iż powódka dysponuje co najmniej dwoma

rachunkami bankowymi, z których w marcu 2009 r. dokonała przelewu na rzecz swojej

córki kwoty 15.000 zł w wykonaniu umowy darowizny, w styczniu zaś 2010 r. przelewu

kwoty 1000 zł na rachunek sądu tytułem wpłaty części wpisu sądowego w jednej z

toczących się z udziałem skarżącego spraw. Sąd miał także nie dysponować wiedzą o

czterech innych wytoczonych pozwanemu procesach (trzech już przez powódkę

przegranych), w związku z prowadzeniem których powódka, będąc reprezentowana

przez pełnomocników z wyboru, poniosła znaczne koszty. Skarżący twierdził, że powódka

dysponuje środkami finansowymi pozwalającymi na prowadzenie przeciwko niemu

„szeroko zakrojonych akcji prawnych”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W zażaleniu skarżący koncentrował się na zarzucie dotyczącym orzekania przez

Sąd na podstawie niepełnego stanu faktycznego, który nie obejmował wszystkich danych

o sytuacji majątkowej powódki. Zarzut ten nie jest zasadny. Sąd orzekał na podstawie

stanu znanego mu w dniu orzekania w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał.

Skarżący, powołując się na nowe okoliczności, nie bierze pod uwagę, że obowiązek

przytaczania okoliczności faktycznych i powoływania dowodów spoczywa na stronach, a

sąd nie ma obowiązku wyręczania stron w tym zakresie i dokonywania ustaleń

faktycznych, które wykraczałyby poza materiał przedstawiony przez strony. Zważyć

ponadto należy, że zgodnie z art. 394 § 3 k.p.c. strona w zażaleniu może „w razie

potrzeby” wskazywać nowe fakty i dowody. Skuteczność powołania się na nie zależy od

tego, czy w toku dotychczas toczącego się postępowania potrzeba taka już istniała,

czy też powstała dopiero później. W tym zakresie strona nie może kierować się własną

subiektywną oceną, lecz musi uwzględniać kryteria obiektywne (por. postanowienie SN z

dnia 29 czerwca 2001 r., IV CZ 64/01, OSNC 2002, nr 3, poz. 36, postanowienie SN z

dnia 2 kwietnia 2009 r., IV CZ 25/09, niepubl.). Okoliczności i dowody, na które skarżący

obecnie się w zażaleniu powołał, mogły być skutecznie przedstawione przed zamknięciem

rozprawy i wydaniem wyroku przez Sąd odwoławczy, na co wskazuje zarówno treść

złożonych w sprawie pism procesowych, jak i daty powołanych w nich orzeczeń wydanych

w sprawach, w których skarżący - jak sam podnosił - występował jako strona pozwana.

Jedyną okolicznością, podniesioną wcześniej, był fakt dokonania przez powódkę

darowizny w kwocie 15.000 zł, co jednak miało miejsce na blisko rok przed wydaniem

zaskarżonego orzeczenia. Mając to na uwadze, nie można uznać, że w sprawie wystąpiła

„potrzeba”, o jakiej mowa w art. 394 § 3 k.p.c.

Niezależnie od tego, brak podstaw do twierdzenia, że ocena przesłanek

uzasadniających zastosowania art. 102 k.p.c. była w sprawie nieprawidłowa.

Zgodnie z art. 102 k.p.c. w „wypadkach szczególnie uzasadnionych” sąd może

zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów procesu bądź też obowiązkiem ich

zwrotu nie obciążać jej wcale. W orzecznictwie Sądu Najwyższego trafnie wskazuje się,

że ustalenie, czy w danym przypadku zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony” oraz

w jakim zakresie należy odstąpić od zasady odpowiedzialności za wynik procesu jest

suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu i zależy wyłącznie od jego swobodnej

oceny dokonywanej na podstawie całokształtu okoliczności sprawy z uwzględnieniem

zasad współżycia społecznego (por. m. in. wyrok SN z dnia 19 maja 2006 r., III CK

221/05, niepubl oraz postanowienie SN z dnia 2 grudnia 2009 r., I CZ 92/09, niepubl.).

Skuteczne podważenie

tej

oceny

wymaga

przedstawienia

argumentów,

które

wskazywałyby, że jest ona rażąco wadliwa. Ocena, której Sąd w sprawie dokonał, jak

wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, opierała się na wszechstronnym

rozważeniu wszystkich jej okoliczności, wśród których okoliczności dotyczące sytuacji

majątkowej powódki stanowiły tylko jeden z elementów stanu faktycznego branych pod

uwagę w ramach tej oceny. Zważywszy, że Sąd zasądził od powódki kwotę w wysokości

odpowiadającej dwóm trzecim wysokości kwoty [stawki minimalnej opłaty za czynności

adwokackie z tytułu zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym stanowiącej

zgodnie z § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września

2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa

kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1348 ze

zm.) połowę stawki minimalnej przewidzianej w § 6 pkt 5 tego rozporządzenia określonej

przy uwzględnieniu wartości przedmiotu sprawy], która zostałaby zasądzona na rzecz

strony wygrywającej, gdyby zasada odpowiedzialności za wynik procesu znalazła w

sprawie pełne zastosowanie, a zatem ograniczył obowiązek zwrotu kosztów procesu w

nieznacznym tylko stopniu, ocena ta nie nasuwa istotnych zastrzeżeń. W świetle

okoliczności sprawy uwzględnionych przez Sąd jest ona w pełni uzasadniona i

podnoszone w zażaleniu argumenty nie mogły jej skutecznie podważyć.

Z omówionych względów Sąd Najwyższy, orzekł jak w sentencji na podstawie do

art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.