Supreme Court allows cassation appeal on life annuity change by correcting value of subject matter determination.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court partially revoked the District Court's dismissal of the appellants' cassation appeal regarding a change from life annuity to monthly pension. The appellants argued the court incorrectly valued the subject matter at 29,760 zł instead of higher amounts, while the District Court deemed the appeal inadmissible. The Court held that the lower court's determination of the subject matter's value was legally erroneous because it failed to account for capitalized rent awarded in the first-instance judgment, thus allowing the appeal in that specific aspect.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3982 § 1 k.p.c.; Art. 365 § 1 k.p.c.; The value of the subject matter of the appeal for admissibility purposes is always assessed based on the value of the subject matter of the dispute established by the court of first instance, and the value indicated by the appellant is not binding.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CZ 34/19 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Teresa Bielska-SobkowiczSSN Mirosława Wysocka w sprawie z powództwa J. K. i M. K.przeciwko A. W.o zmianę świadczeń dożywotnich na rentę,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 maja 2019 r.,zażalenia powodów na postanowienie Sądu Okręgowego w W.z dnia 12 października 2018 r., sygn. akt I Ca (…), 1. uchyla zaskarżone postanowienie w części odrzucającej skargę kasacyjną powodów (pkt 2)2. odrzuca zażalenie w pozostałej części.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 12 października 2018 r. Sąd Okręgowy w W., w wyniku sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia, którą ustalił na kwotę 29 760 zł, odrzucił skargę kasacyjną powodów jako niedopuszczalną.W zażaleniu powodowie zarzucili błędne ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia i wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia przez ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę 106 126 zł, ewentualnie na kwotę 135 886 zł oraz „przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania”.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego wartość przedmiotu zaskarżenia warunkująca dopuszczalność skargi kasacyjnej (art. 3982 § 1 k.p.c.) oceniana jest zawsze w oparciu o wartość przedmiotu sporu ustaloną przez sąd pierwszej instancji.
Orzeczenie w tym zakresie wiąże na podstawie art. 365 § 1 k.p.c. sąd orzekający o dopuszczalności skargi kasacyjnej (por. m.in. postanowienia: z dnia 13 kwietnia 2005 r., V CZ 18/05, nie publ., z dnia 14 lipca 2010 r., III CSK 118/10, nie publ. i z dnia 7 marca 2014 r., IV CZ 132/13). Nadto wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana przez wnoszącego skargę kasacyjną nie jest wiążąca dla Sądu.Powodowie domagali się zamiany „wszelkich uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę w wysokości 2220 zł” miesięcznie, a wartość przedmiotu sporu określili w pozwie na kwotę 26 640 zł.
Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2017 r. Sąd Rejonowy w A. ustalił, że pozwana ma obowiązek świadczenia renty na rzecz pozwanych w miejsce świadczeń wskazanych w umowie dożywocia i zasądził od pozwanej na rzecz powodów świadczenia rentowe płatne od września 2017 r. oraz skapitalizowane renty za okres wcześniejszy, wskazane w wyroku.W apelacji powodów wartość przedmiotu zaskarżenia określono na kwotę 29 760 zł, odpowiadającą sumie rent w wysokości 2480 zł miesięcznie w skali roku.Wyrokiem z dnia 21 marca 2018 r. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok oddalając powództwo oraz apelację powodów.
Z tego względu oceniając przedmiot zaskarżenia w skardze kasacyjnej, rzutujący na ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia, nie można pominąć sposobu zredagowania wyroku przez Sąd I instancji, chociaż Sąd Okręgowy - biorąc pod uwagę charakter rozpoznawanej sprawy - trafnie ocenił, że miał w niej zastosowanie art. 22 k.p.c.W pozwie wniesionym w dniu 10 lipca 2014 r. powodowie domagali się zasądzenia rent poczynając od dnia 1 stycznia 2014 r. Żądanie pozwu nie obejmowało zatem zasądzenia renty skapitalizowanej. Jednak Sąd I instancji w wyroku z dnia 22 sierpnia 2017 r. oprócz świadczeń rentowych, zasądził dodatkowo na rzecz powodów wskazane w wyroku kwoty tytułem skapitalizowanej renty.
Miało to wpływ na wartość przedmiotu zaskarżenia, którą w apelacji pozwanej określono na 106 126 zł, z uwzględnieniem wysokości rocznej renty oraz sumy zasądzonych świadczeń tytułem renty skapitalizowanej. Powodowie w apelacji wartość przedmiotu sporu wskazali na 28 408 zł. Wobec oddalenia ich apelacji oraz uwzględnienia apelacji pozwanej w całości nie można było przyjąć, że o wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym rozstrzyga wyłącznie wysokość renty wskazanej przez powodów, w oparciu o którą wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym Sąd Okręgowy określił na 29 760 zł.
Niezasadne było zatem odrzucenie skargi kasacyjnej z powołaniem się na art. 3982 § 1 k.p.c. Uzasadniało to uchylenie zaskarżonego postanowienia w części odrzucającej skargę kasacyjną powodów (art. 3941 § 3 w zw. z art. 39815 § 1 i art. 39821 k.p.c.Odrzucając zażalenie w pozostałej części Sąd Najwyższy miał na względzie, że zgodnie z 3941 § 1 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz na postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
Zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego w części obejmującej sprawdzenie wartości przedmiotu zaskarżenia i ustalenie jej na kwotę 29 760 zł nie jest takim orzeczeniem. Nie jest także postanowieniem sądu drugiej instancji kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 3941 § 2 k.p.c., gdyż postanowieniami kończącymi postępowanie w sprawie są postanowienia zamykające drogę do wydania przez sąd orzeczenia rozstrzygającego istotę sprawy w procesie lub w postępowaniu nieprocesowym, a ponadto postanowienia, które kończą sprawę jako pewną całość poddaną pod osąd, a więc dotyczące całości sprawy i będące ostatnimi orzeczeniami wydanymi w postępowaniu sądowym (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2000 r., III ZP 1/00, OSNC 2001, nr 1 poz. 1).
Do postanowień kończących postępowanie w sprawie nie należą natomiast postanowienia kończące jedynie kwestie incydentalne i uboczne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 19 listopada 1996 r., III CKN 12/96, OSNC 1997, nr 4, poz. 41 oraz uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 24 listopada 1998 r., III CZP 44/98, OSNC 1999, nr 5, poz. 87). Taki charakter ma postanowienie sprawdzające wartość przedmiotu zaskarżenia i ustalające tę wartość (por. postanowienie SN z dnia 8 października 2010 r., II PZ 31/10). Jego zasadność podlegała ocenie w ramach zarzutu kwestionującego odrzucenie skargi kasacyjnej.
Z tego względu zażalenie w części wykraczającej poza rozstrzygnięcie o odrzuceniu skargi kasacyjnej podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne (art. 3941 § 3 w zw. z art. 39821, art. 397 i art. 370 k.p.c.).jw