Supreme Court dismisses appeal for retrial when new evidence existed at the time of the initial retrial request.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's appeal for retrial because the new document relied upon was already in the appellant's possession when the initial retrial request was filed. The appellant argued that the lower courts ignored the context of their actions and failed to apply a specific housing law, but the court found that the necessity to present this evidence existed prior to the appeal stage. Consequently, the court ruled that the procedural requirement to submit new facts and evidence at the time of the retrial request was not met, leading to the rejection of the appeal.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 394 § 3 k.p.c.; Art. 398 § 14 k.p.c.: A party may supplement a retrial request with new facts and evidence only if the necessity to present them arose solely during the appeal proceedings, not if they were already available at the time of the initial request.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CZ 25/09
POSTANOWIENIE
Dnia 2 kwietnia 2009 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący)
SSN Antoni Górski
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)
ze skargi powódki o wznowienie postępowania
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 29 maja 2008 r.,
w sprawie z powództwa J. K.
przeciwko G. Spółdzielni Mieszkaniowej
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 2 kwietnia 2009 r.,
zażalenia powódki
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 13 stycznia 2009 r.,
oddala zażalenie i przyznaje adw. B. Z. od Skarbu Państwa
(Sądu Apelacyjnego) kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł
podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług tytułem
kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu
zażaleniowym.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 14 lutego 2008 r. oddalił powództwo J. K.
skierowane przeciwko G. Spółdzielni Mieszkaniowej o zapłatę odszkodowania za
szkodę wyrządzoną nieprzekształceniem przysługującego powódce lokatorskiego
spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego w prawo własnościowe. Sąd
Apelacyjny wyrokiem z 29 maja 2008 r. oddalił apelację powódki od tego wyroku,
przychylając się do oceny, że powódka nie wykazała, iż spełniła warunki do
przekształcenia przysługującego jej prawa do lokalu w prawo własnościowe, a
pozwana bezpodstawnie odmówiła jej takiego przekształcenia, w konsekwencji nie
wykazała więc na czym polegało zawinione działanie lub zaniechanie pozwanej, z
którym wiązała roszczenie odszkodowawcze, związku przyczynowego między tymi
dwiema przesłankami, ani poniesionej szkody.
W dniu 19 listopada 2008 r. powódka złożyła osobiście sporządzoną skargę
o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego z 29
maja 2008 r. Powołała się w niej na późniejsze wykrycie nowych okoliczności
faktycznych,
których
nie
mogła
przedstawić
w
trakcie
postępowania.
W uzasadnieniu tak sformułowanej podstawy wznowienia wskazała, że jej zdaniem
obydwa Sądy ignorowały rzeczywisty kontekst jej działania, a ponadto Sąd
I instancji bezpodstawnie nie zastosował w sprawie korzystnej dla powódki ustawy
z dnia 16 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych,
obowiązującej od 31 lipca 2007 r.
Skargę tę Sąd Apelacyjny na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. odrzucił
postanowieniem z dnia 13 stycznia 2009 r., wyjaśniając, że tylko pozornie została
ona oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Wprawdzie bowiem powódka
powołała się na wystąpienie w sprawie nowych okoliczności faktycznych,
co odpowiada treści art. 403 § 2 k.p.c., jednak nie podała argumentów, które
wypełniłyby treścią tak sprecyzowaną podstawę wznowienia, bowiem nie wymieniła
okoliczności faktycznych i dowodów, które istniały w poprzednim postępowaniu
i z których nie mogła wówczas skorzystać. Za taką okoliczność Sąd nie uznał
subiektywnego odczucia skarżącej, że Sądy obydwu instancji ignorowały
rzeczywisty kontekst jej działania. Sąd Apelacyjny zaznaczył dalej, że druga
z podstaw wznowienia postępowania, powołanych przez powódkę w skardze –
nie uwzględnienie w trakcie orzekania przed Sądem I instancji korzystnych dla niej
regulacji ustawy z dnia 16 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach
mieszkaniowych - nie należy do katalogu ustawowych podstaw wznowienia
postępowania.
Powódka zaskarżyła powyższe postanowienie zażaleniem i wniosła o jego
zmianę przez wydanie orzeczenia o wznowieniu postępowania, ewentualnie
o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do
ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie według norm przepisanych kosztów
udzielonej powódce z urzędu pomocy prawnej.
Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, podniosła, że skarga była
sporządzona przez nią bez fachowej pomocy, dlatego nie zawierała odpowiedniego
uzasadnienia podstawy wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c. Ten brak uzupełniła na
etapie postępowania zażaleniowego przez złożenie dokumentu, którego nie mogła
powołać w toku postępowania rozpoznawczego, gdyż otrzymała go od pozwanej
dopiero po wydaniu wyroku przez Sąd II instancji, w listopadzie 2008 r. Dokument
ten wykazuje, zdaniem skarżącej, jej twierdzenie, że wniosła cały wymagany wkład
i zasadnie żądała przekształcenia prawa do lokalu na własnościowe
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Podstawowym
dopuszczalność
zagadnieniem,
uzupełnienia
przez
które
wymaga
skarżącą
rozstrzygnięcia,
dopiero
w
jest
postępowaniu
zażaleniowym merytorycznej treści podstawy wznowieniowej powołanej w skardze
i dołączenia dokumentu wskazanego jako nowy dowód uzasadniający tę podstawę.
Artykuł 3941 § 3 k.p.c. nakazuje odpowiednie stosowanie do postępowania
zażaleniowego toczącego się przed Sądem Najwyższym m.in. art. 394 § 3 k.p.c.
Z treści tego ostatniego przepisu wynika, że zażalenie powinno zawierać
(poza innymi elementami) zwięzłe uzasadnienie ze wskazaniem w razie potrzeby
nowych faktów i dowodów. Sformułowanie "w razie potrzeby" nie oznacza
dowolności i swobody decyzji strony w tym względzie, lecz odwołuje się
do przebiegu postępowania w którym zażalenie zostało złożone. Skarżący może
skorzystać z możliwości powołania nowych faktów i dowodów tylko wówczas,
gdy konieczność przedstawienia bądź udowodnienia faktu powstała dopiero na
etapie postępowania toczącego się na skutek zażalenia, a nie wtedy, gdy potrzeba
taka istniała już wcześniej, jednak strona zaniechała powołania wniosków
dowodowych bądź powołała dowody, które okazały się nieprzydatne (tak Sąd
Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 czerwca 2001 r., IV CZ 64/01, OSNC
2002/3/36).
W rozpatrywanej sprawie skarżąca powołuje się na dokument, którym
dysponowała w momencie formułowania i wnoszenia skargi o wznowienie
postępowania. Nie było zatem żadnych przeszkód, aby skarga zawierała należyte
uzasadnienie podstawy, na której została oparta i by dokument wspierający ją
został przedłożony wraz ze skargą. Powódka miała zapewnioną pomoc prawną,
świadczoną z urzędu. To zaś, że zdecydowała się na samodzielne działanie
zamiast skorzystać z porady pełnomocnika, nie może uzasadniać łagodzenia
wobec niej rygorów procesowych.
Uzupełnienie skargi w postępowaniu zażaleniowym poprzez wypełnienie
treścią podanej podstawy i przedłożenie dowodu nie było w tej sytuacji skuteczne,
wobec czego zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 398 14 k.p.c. w zw.
z art. 3941 § 3 k.p.c.
Na marginesie już tylko zauważyć należy, że treść przedłożonego pisma
odpowiada innym rozliczeniom dostarczonym przez strony w toku postępowania,
gdyby więc nawet dopuścić możliwość uzupełnienia skargi w zastosowany przez
skarżącą sposób, nie ma podstaw do prognozowania, że zmieniłoby to sposób
rozstrzygnięcia sporu. Rozstrzygnięcie było bowiem oparte na analizie innych
dowodów niosących te same treści merytoryczne.
Orzeczenie o kosztach należnych pełnomocnikowi powódki za pomoc
świadczona z urzędu opiera się na podstawie § 15 w zw. z § 6 pkt 7, § 12 ust. 2 pkt
2 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.,
w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb
Państwa
kosztów
pomocy
prawnej
udzielonej
przez
ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).
jz
radcę
prawnego