Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CZ 2/17 Generato dall'IA

Supreme Court allows partial court fee waiver based on current assets, rejecting outdated income assessments.

Numero d'incarto IV CZ 2/17
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned the appellate court's decision to partially deny the plaintiff's request for a court fee waiver. The appellate court incorrectly relied on outdated financial data from 2009-2010 and failed to properly assess the plaintiff's current financial situation. The Supreme Court ruled that the waiver must be based on the plaintiff's actual present assets and income, not historical records or unrelated child support obligations.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 101 ust. 1 u.k.s.c.; Art. 102 ust. 1 u.k.s.c.: The court must assess the applicant's current financial situation and income to grant a partial or full waiver of court costs, rejecting assessments based on outdated data or unrelated legal obligations.

Parole chiave

Generato dall'IA
court fee waiver financial status assessment partial fee exemption appellate court error current assets evaluation

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 101 ust. 1 u.k.s.c.
Według zaś art. 101 ust.
Art. 102 ust. 1 u.k.s.c.
W tym ostatnim przypadku rzeczywiście ocenie podlegają możliwości zarobkowe strony, o czym nie można mówić na gruncie art. 102 u.k.s.c.
Art. 109 ust. 1 u.k.s.c.
Trzeba wskazać, że jeśli sąd przy rozpoznawaniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podejmie wątpliwości co do zgodności z prawdą informacji zawartych w przedstawionym oświadczeniu o stanie majątkowych i dochodach, może zarządzić stosowne dochodzenie (art. 109 ust.
Art. 102 ust. 3 u.k.s.c.
1 u.k.s.c.) lub odebrać od strony przyrzeczenie (art. 102 ust. 3 u.k.s.c.).
Art. 135 § 1 k.r.o.
również nie może być uznany za wystarczającą podstawę oddalenia wniosku powoda, gdyż przesłanki zakresu zobowiązań alimentacyjnych, określone w art. 135 § 1 k.r.o., zdecydowanie różnią się od podstaw zwolnienia od obowiązku poniesienia kosztów sądowych.
art. 135 § 1 k.r.o
również nie może być uznany za wystarczającą podstawę oddalenia wniosku powoda, gdyż przesłanki zakresu zobowiązań alimentacyjnych, określone w art. 135 § 1 k.r.o., zdecydowanie różnią się od podstaw zwolnienia od obowiązku poniesienia kosztów sądowych.
art. 3941 § 3 k.p.c
z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CZ 2/17 POSTANOWIENIE Dnia 6 kwietnia 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Myszka (przewodniczący)‎SSN Mirosław Bączyk‎SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) w sprawie z powództwa M. O.‎przeciwko C. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w O.‎o zapłatę,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 kwietnia 2017 r.,‎zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt I ACa …/16, uchyla zaskarżone postanowienie.

UZASADNIENIE

W sprawie z powództwa M. O. przeciwko „C.” sp. z o.o. z siedzibą w O. o zapłatę, Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 9 listopada 2016 r. odrzucił skargę kasacyjną powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 30 czerwca 2015 r., ze względu na jej nieopłacenie w terminie.Powyższe postanowienie zaskarżył zażaleniem powód wnosząc o jego uchylenie. Wraz z nim zaskarżył także poprzedzające je postanowienie Sądu Apelacyjnego z 18 października 2016 r., którym zwolniono powoda od obowiązku uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej w części, ponad kwotę 13.210,80 zł (cała opłata wynosiła 66.054 zł).

Skarżący kwestionuje zwolnienie go z obowiązku uiszczenia opłaty w części, mimo że z przedstawionego oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach wynika, że nie jest on w chwili obecnej w stanie ponieść takich kosztów i żąda uchylenia tego postanowienia.Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Według art. 102 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. z 2016 r., poz. 623 ze zm.), zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Według zaś art. 101 ust. 1 u.k.s.c. sąd może zwolnić stronę od kosztów sądowych w części, jeżeli strona jest w stanie ponieść tylko część tych kosztów.Jak wynika z uzasadnienia postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, Sąd Apelacyjny, oceniając wniosek powoda o zwolnienie od kosztów sądowych i przedstawione przez niego oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach, nie dał mu wiary, gdyż - w jego ocenie - „nie odpowiada faktycznym możliwościom zarobkowym powoda i tym samym rzeczywistym możliwościom uiszczenia przez niego wymaganych należności”.

Wskazany pogląd nie ma żadnej podstawy prawnej ani faktycznej. Wskazane przepisy u.k.s.c. nie formułują, jako przesłanki rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów postępowania oceny możliwości zarobkowych wnioskodawcy, ale wymagają poczynienia ustaleń w oparciu o rzeczywistą i aktualną sytuację majątkową i uzyskiwane dochody, czego Sąd Apelacyjny nie dokonał. Ustalenia poczynione przez Sąd Apelacyjny, dotyczące realizowania przez powoda jako przedsiębiorcę kontraktów, za które otrzymał wielomilionowe wynagrodzenia dotyczy stanu majątkowego powoda z lat 2009 - 2010 r., a nie sytuacji obecnej, która w świetle zgromadzonego przez Sąd materiału, wynika jedynie ze złożonego przez powoda oświadczenia.

Fakt obciążenia powoda obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz żony w wysokości 8.000 zł miesięcznie w 2014 r. również nie może być uznany za wystarczającą podstawę oddalenia wniosku powoda, gdyż przesłanki zakresu zobowiązań alimentacyjnych, określone w art. 135 § 1 k.r.o., zdecydowanie różnią się od podstaw zwolnienia od obowiązku poniesienia kosztów sądowych. W tym ostatnim przypadku rzeczywiście ocenie podlegają możliwości zarobkowe strony, o czym nie można mówić na gruncie art. 102 u.k.s.c. Ocena dokonana przez Sąd Apelacyjny jest więc jedynie hipotezą co do potencjalnego stanu majątkowego skarżącego, a nie poczynionymi w sprawie ustaleniami.

Nie bez znaczenia jest także wysokość opłaty, którą po jedynie częściowym uwzględnieniu wniosku byłby obowiązany do uiszczenia powód. Z dotychczasowego przebiegu postępowania wynika, że powód był zwalniany od obowiązku uiszczenia kosztów w większym rozmiarze, czyli od opłaty ponad kwotę 4.000 zł, od obowiązku uiszczenia zaliczki na poczet kosztów opinii biegłego ponad kwotę 1.000 zł oraz w całości od obowiązku uiszczenia opłaty od apelacji. Sąd nie wskazał dlaczego w jego ocenie doszło do zmiany stanu majątkowego powoda w stosunku do chwili podejmowania tych rozstrzygnięć, gdyż przedstawione wówczas oświadczenia powoda wykazywały zbliżony stan majątkowy do obecnego.Powyższe wywody nie prowadzą do wniosku, że jedynym rozwiązaniem powinno być poczynienie ustaleń o stanie majątkowym i dochodach powoda w oparciu o złożone przez niego oświadczenie.

Trzeba wskazać, że jeśli sąd przy rozpoznawaniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podejmie wątpliwości co do zgodności z prawdą informacji zawartych w przedstawionym oświadczeniu o stanie majątkowych i dochodach, może zarządzić stosowne dochodzenie (art. 109 ust. 1 u.k.s.c.) lub odebrać od strony przyrzeczenie (art. 102 ust. 3 u.k.s.c.). W niniejszej sprawie czynności takich nie przedsięwzięto, a jednocześnie zakwestionowano prawdziwość złożonego oświadczenia. Bez przeprowadzenia tych czynności i dokonania stosownych ustaleń należy uznać zwolnienie powoda jedynie w części od kosztów sądowych za rozstrzygniecie przedwczesne i niemające uzasadnienia w zgromadzonym materiale procesowym.

Mając powyższe na uwadze a także pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 listopada 2004 r., sygn. akt III CZP 62/04, OSNC 2005/11/181) Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 39815 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.). kc aj